NAVO 'walgt' van slachting in Kosovo

De NAVO heeft gisteravond na een ruim drie uur durend spoedberaad de Joegoslavische president Milosevic de wacht aangezegd. De alliantie eist dat de namen van de daders en opdrachtgevers van de massamoord in het Kosovaarse dorpje Racak snel worden bekendgemaakt....

GEERT-JAN BOGAERTS

Van onze correspondent

Geert-Jan Bogaerts

BRUSSEL

Arbour komt vandaag aan in het Macedonische Skopje en zal kort na het middaguur aan de grens met Kosovo staan. Het is nog niet zeker of de Servische autoriteiten haar zullen toelaten. 'Haar onderzoek moet plaatsvinden zolang er nog getuigen zijn en zolang de lijken er nog liggen', aldus een NAVO-diplomaat gisteren. Dinsdag zullen bovendien de NAVO-generaals Naumann en Clark naar Belgrado reizen om Milosevic 'erop te wijzen dat de NAVO hem nauwlettend in het oog houdt', zei de diplomaat.

In een verklaring spraken de zestien NAVO-landen hun 'walging' uit over de massamoord die vrijdag in Racak aan 45 mensen het leven kostte. 'Het was simpelweg een executie', aldus een NAVO-ambtenaar.

Als de Joegoslavische president weigert Arbour toegang te verlenen tot het gebied en de NAVO-generaals met lege handen terugkeren uit Belgrado, 'ligt het voor de hand dat we het activeringsbevel opnieuw uit de kast halen', zei een functionaris. Het activeringsbevel geeft de militaire leiding van de NAVO de mogelijkheid in eerste instantie met kruisraketten en later ook met vliegtuigen de geallieerde eisen met geweld af te dwingen.

In oktober besloten de NAVO-landen al om dit activeringsbevel uit te vaardigen, maar het werd te elfder ure opgeschort, omdat de diplomatieke inspanningen van de Amerikaanse gezant Holbrooke tot resultaat leken te hebben geleid. De Serviërs begonnen vanaf dat moment met de terugtrekking van een belangrijk deel van hun troepen en het zware militaire materieel.

'We zien nu dat de militaire aanwezigheid van de Serviërs weer ver boven het niveau ligt dat we in oktober hebben afgesproken', aldus een NAVO-diplomaat. Volgens hem zijn er minstens tien Servische compagnieën te veel in Kosovo. 'We willen Milosevic ook waarschuwen dat ons activeringsbevel nog steeds staat. We kunnen de opschorting zo intrekken. Er zijn nog veel parate troepen in het gebied.'

Volgens ingewijden zullen in ieder geval de 700 internationale waarnemers die inmiddels in Kosovo zijn, uit het gebied moeten vertrekken voordat de NAVO kan overgaan tot bombardementen. De alliantie gaat er voorlopig vanuit dat het vertrek van deze waarnemers ongehinderd kan plaatsvinden. In het aangrenzende Macedonië is een evacuatiemacht van 2300 man paraat om in actie te komen. De OVSE-waarnemers zijn allen ongewapend.

De Amerikaanse president Clinton veroordeelde zondag de slachtpartij in het dorp Racak in scherpe bewoordingen. Clinton sprak van 'bewust gepleegde,totaal willekeurige moorden, bedoeld om de bevolking van Kosovo vrees aan te jagen'. Volgens Clinton schendt Joegoslavië hiermee de gemaakte afspraken. Ook NAVO-secretaris-generaal Solana en de Duitse minister Fischer (namens de EU) veroordeelden 'de brute moord op burgers'.

De opperbevelhebber van de NAVO-strijdkrachten in Europa, de Amerikaanse generaal Wesley Clark, gelooft dat Milosevic uit is op een nieuwe escalatie van het conflict. De Servische president zou zich voorbereiden op een alles-of-niets aanval.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden