'NAVO-opdracht is niet het afdwingen van vrede'

Opnieuw neemt Nederland deel aan een vredesoperatie op de Balkan. Het strijdtoneel is dit keer Macedonië, waar op 13 augustus de Macedonische en Albanese politieke leiders een vredesakkoord tekenden....

'Wij hebben afspraken met het parlement dat tijd moet krijgen om zijn oordeel te geven', zegt minister Frank de Grave van Defensie.

'Daarin wijkt Nederland af van de meeste andere NAVO-landen. Het zenden van militairen is altijd een ingrijpend besluit, het parlement moet daarover kunnen debatteren.'

Het parlement vergadert komende week. De belangrijkste vraag in Nederland en bij andere bondgenoten is: houdt het staak-het-vuren stand? Hoe stabiel is het vredesakkoord?

De Grave: 'De opperbevelhebber van de NAVO brengt op 20 augustus nog een laatste bezoek aan Macedonië om na te gaan hoe de situatie in het land is. Natuurlijk zijn er nog vragen. Maar we moeten ook bedenken dat de partijen in Macedonië langs de rand van de afgrond zijn gegaan voordat het vredesakkoord kon worden getekend. Het akkoord dat er nu ligt, is substantieel. Het is van grote betekenis.

'De taalkwestie is geregeld, de positie van de Albanese minderheid wordt versterkt, de wapens zullen worden ingeleverd. De leiders zijn ook vast van plan zich aan het akkoord te houden.

'Is daarmee gegarandeerd dat het bestand houdt? Niemand kan dat ooit garanderen, maar als we nu niets doen, is de kans zeer groot dat het wapengeweld opnieuw toeneemt', aldus minister De Grave.

- Zijn daar aanwijzigingen voor?

'De NAVO-operatie is een essentiële schakel in het vredesproces. Alle partijen hebben dat nadrukkelijk verklaard. Er is in Macedonië heel veel geweld gebruikt. We sturen daarom ook militairen. Maar je moet uitgaan van de vredeswil van de partijen. Zij hebben er zelf voor gekozen het conflict niet uit te vechten, maar te streven naar een vreedzame oplossing. Het gaat echt om relevante dingen.

'Als je het nu als NAVO laten afweten, dan ligt het akkoord binnen een tijdje op z'n gat. Dat weet je heel zeker.'

- Critici hebben de troepenmacht van vierduizend mensen te omvangrijk genoemd voor het inzamelen van wapens en te klein om vrede af te dwingen.

'Het is niet de taak van de NAVO om iets af te dwingen, ook niet het inleveren van wapens. Dat zou een totaal andere operatie vergen. Zelf denk ik dat militairen bijna nooit daartoe in staat zijn, kijk maar naar Noord-Ierland.

'Militaire plannenmakers hebben onderzocht hoeveel troepen we nodig hebben om een militair verantwoorde operatie te kunnen uitvoeren. Ik heb geen reden daar kritiek op te hebben. Je moet als NAVO ook voldoende militaire kracht hebben als splintergroepen toch tot acties overgaan. Het is niet de Costa del Sol waar we naar toe gaan.

'Maar alleen als de NAVO de missie niet kan uitvoeren, bij een grootscheepse opleving van het geweld, stoppen we er allemaal mee. Niet als een individu een pistool leegschiet in de lucht. Alleen als blijkt dat de partijen de vrede niet willen.'

- Wat gebeurt er na dertig dagen als de missie afloopt?

'Dat mag niet het einde betekenen van de betrokkendheid met Macedonië.

'Voor de internationale gemeenschap is het van groot belang dat de situatie stabiel blijft. Ook na die dertig dagen heeft het land diplomatieke en financieel-economische hulp nodig.

'De Kosovo-oorlog is rampzalig geweest voor de economie van Macedonië dat opgescheept werd met gigantische stromen vluchtelingen. Macedonië kreeg alles gelijk over zich heen en dat is rampzalig geweest voor de economie van het land.'

- De operatie kost Nederland tien miljoen. Dat blijft zo?

Lacht. 'Ja, dat blijft zo. Alles is heel precies berekend. We krijgen geen herhaling van de stijging van kosten, zoals in Eritrea. Als je militairen over dit soort zaken de wacht hebt aangezegd, opereren ze voortaan uiterst voorzichtig. Dan gebruiken militairen nog veel meer parafen voordat er extra uitgaven worden gedaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden