NAVO-onderzoek: Balkansyndroom bestaat niet

Volgens een statistisch onderzoek van de NAVO-lidstaten is er geen enkel bewijs voor het Balkansyndroom. Lang niet alle actiegroepen en wetenschappers zullen zich daardoor laten overtuigen....

Van onze correspondent Geert-Jan Bogaerts

Het zogeheten Balkansyndroom, een complex van gezondheidsklachten dat veel militairen treft die in de Balkan hebben gediend, bestaat niet. Er is geen enkel bewijs dat voormalige Balkangangers vaker ziek zijn of eerder sterven dan andere soldaten die niet in de regio hebben gediend, of burgers. Dat is de voornaamste conclusie van een statistisch onderzoek dat de lidstaten van de NAVO hebben uitgevoerd.

'We kunnen geen toename in het aantal ziekten of sterfgevallen waarnemen onder soldaten die in de Balkan zijn geweest vergeleken met soldaten die er niet zijn geweest', aldus de Belgische generaal Van Hoof. Hij presenteerde gisteren op het NAVO-hoofdkwartier in Brussel de conclusies van het onderzoek.

Van Hoof zei wel het grote aantal klachten serieus te willen nemen. Hij beloofde een grondig wetenschappelijk en medisch onderzoek bij alle militairen die klachten hebben. De generaal herhaalde echter ook dat op basis van de beschikbare wetenschappelijke gegevens geen enkel verband kan worden gelegd tussen het gebruik van verarmd uranium in wapens en de ziektebeelden waar veel soldaten over klagen.

In een technische uitleg verklaarde de Amerikaanse legerarts kolonel David Lam dat de gezondheidseffecten van verarmd uranium een 'extreem ingewikkeld fysiologisch complex vormen dat meer wordt beïnvloed door emotionele en politieke factoren dan door wetenschappelijke argumenten'.

Volgens hem zijn de stralingseffecten van verarmd uranium praktisch nihil. De chemische werking kan schadelijker zijn, zo gaf de legerarts toe, maar 'die schadelijkheid is tot dusverre alleen aangetoond in proefdieren die extreem grote hoeveelheden, tot twee keer hun eigen lichaamsgewicht, aan verarmd uranium consumeerden.'

Lam voegde eraan toe dat 'áls er een gezondheidsrisico is verbonden aan het dienen in de Balkan, het onderzoek naar de oorzaken verbreed moet worden en zich niet moet beperken tot verarmd uranium'.

De NAVO gaat het voorlopige onderzoek dat onder leiding van Van Hoof is uitgevoerd nu verbreden. Alle lidstaten wordt gevraagd om een statistische analyse te maken van de ziektebeelden en sterfgevallen van Balkangangers, niet-Balkangangers en burgerpersoneel.

Volgens Lam kan niet worden ontkend dat het voormalig Joegoslavië een gezondheidsrisico vormt, ook voor de bewoners van het gebied. 'Maar dat heeft minder te maken met de militaire campagnes die er de laatste jaren zijn gevoerd dan met het beleid van de Joegoslavische regering', aldus Lam. De NAVO wijst erop dat KFOR, de vredesmacht in Kosovo, vorig jaar een ijzersmelterij in de buurt van de stad Mitrovica heeft gesloten. 'Die was extreem gevaarlijk', aldus een woordvoerder van de NAVO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden