NAVO neigt naar robuuster beleid Bosnië-conflict

NAVO-baas Willy Claes vindt dat 'een keerpunt' is bereikt in het Bosnië-conflict. 'De internationale gemeenschap kan niet langer aanvaarden steeds te worden vernederd', verklaarde hij gisteren....

PETER DE GRAAF

Van onze correspondent

Peter de Graaf

BRUSSEL

De NAVO-topman zelf is geen voorstander van terugtrekking van de VN-blauwhelmen. Want dan dreigt het conflict alleen maar verder te escaleren, buiten bereik en invloed van de internationale gemeenschap. In NAVO-kringen gaat de voorkeur eerder uit naar een 'robuuster optreden' in Bosnië, zoals een hoge diplomaat van het bondgenootschap dat verwoordde.

Claes onderstreepte dat de NAVO geen partij is in de Bosnische oorlog. Het bondgenootschap heeft de bombardementen slechts uitgevoerd op verzoek van de VN en met de bedoeling de 'vredeshandhaving en humanitaire missie van de VN te ondersteunen'.

'Het is de VN die het beleid in Bosnië bepaalt', onderstreepte de secretaris-generaal van het militaire bondgenootschap. De VN moeten de inschatting maken in hoeverre de blauwhelmen ter plaatse gevaar lopen door de NAVO-acties, en of zo'n situatie nog wel verantwoord is. 'Het is niet aan de NAVO om in deze een positie in te nemen.'

Claes zei niet verrast te zijn door de vergeldingsacties van de Bosnische Serviërs voor de NAVO-bombardementen. 'We zijn niet naïef. We zaten niet te wachten op een telegram van Karadzic, waarin hij zegt: dank u wel.' Claes sloot verdere NAVO-acties niet uit.

Toch wordt ook in het bondgenootschap hard nagedacht over de strategie in Bosnië. Volgende week komen de ministers van de zestien NAVO-landen in Noordwijk bijeen. Mede op basis van de voorstellen die Boutros-Ghali doet in de Veiligheidsraad, zal worden gesproken over de rol van de alliantie.

Volgens de NAVO-diplomaat moet een keuze worden gemaakt uit de volgende opties: 'doormodderen, een robuustere rol spelen of terugtrekken'. Hoewel de NAVO geen voorstander is van terugtrekking, heeft het bondgenootschap al wel plannen klaar liggen om de aftocht van de blauwhelmen militair te ondersteunen. Ook voor een hergroepering van de VN-macht in Bosnië, een vertrek uit de oostelijke moslim-enclaves, heeft het bondgenootschap een strategie gereed.

Op de vraag of ook NAVO-troepen kunnen worden ingezet voor de bevrijding van gegijzelde VN-mensen, wenste Claes niet in te gaan. 'Dat moet worden bestudeerd en beslist door de Noord-Atlantische Raad', verklaarde hij.

Claes eiste gisteren nog maar eens de 'onmiddellijke stopzetting' van alle beschietingen in de veilige gebieden van Bosnië-Herzegowina. De voortdurende aanvallen van de Bosnische Serviërs zijn volgens hem niet alleen een bedreiging voor de VN-operaties, maar houden ook 'een uitdaging' in voor de wil en geloofwaardigheid van de internationale gemeenschap.

De NAVO-acties van donderdag en vrijdag waren een antwoord op de 'voortdurende en flagrante' schendingen van de veilige gebieden door de Bosnische Serviërs, waaronder blinde beschietingen, aanvallen op VN-blauwhelmen en de systematische blokkade van humanitaire hulp.

Claes prees de samenwerking tussen de NAVO en VN, die hij 'uitstekend' noemde. Hij onderstreepte dat Rusland op de hoogte was gebracht van de acties, via de Russische ambassade in Brussel.

De NAVO-topman is niet bang dat de bombardementen de toch al fragiele samenwerking in de contactgroep verder onder druk zet. Want ook Jeltsin heeft volgens Claes gezegd dat de acties 'logisch' en gerechtvaardigd waren.

De Nederlandse minister van Defensie Voorhoeve noemde de gijzeling door de Bosnische Serviers van VN-waarnemers vrijdag 'regelrecht terrorisme'. Voorhoeve benadrukte dat de NAVO en de VN gegeven deze situatie voorzichtig zullen optreden, maar dat er geen sprake kan zijn van het terugtrekken van de Nederlandse VN-militairen. Dan zou volgens de minister de burgerbevolking in de enclaves ten prooi vallen aan 'terroristen'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden