Nieuws NAVO

Navo besluit tot versterkte aanwezigheid bij Zwarte Zee

De Navo-landen gaan hun aanwezigheid in de Zwarte Zee vergroten om een dam op te werpen tegen Rusland. Dat zijn de ministers van Buitenlandse Zaken van de 29 lidstaten donderdag overeengekomen tijdens een bijeenkomst  in Washington naar aanleiding van de zeventigste verjaardag van de militaire alliantie.

Navo-secretaris-generaal Jens Stoltenberg donderdag op de tweede dag van de Navo-meeting in Washington. Beeld REUTERS

‘We zijn een reeks maatregelen overeengekomen om onze steun aan Georgië en Oekraïne te vergroten, met het trainen van marine-eenheden en kustwacht, gezamenlijke militaire oefeningen, havenbezoeken door Navo-schepen en het delen van informatie’, aldus Jens Stoltenberg, secretaris-generaal van de verdragsorganisatie.

De Navo reageert daarmee op recente Russische acties in de regio. Zo was er het incident in de Straat van Kertsj, waarbij de Russische kustwacht eind november drie Oekraïense schepen in beslag nam en de bemanning arresteerde. De Navo riep Rusland donderdag nogmaals op om alle Oekraïense matrozen en schepen vrij te geven.

Een verdrag uit 2003 bepaalt dat de twee landen gezamenlijk de zeggenschap over de Straat van Kertsj hebben. Sinds de annexatie van de Krim, vindt Rusland dat de waterweg van hen is. De 24 bemanningsleden moeten voor de rechter verschijnen op beschuldiging van ‘illegale grensoverschrijding’.

Ook de beslissing van Rusland om uit het INF-ontwapeningsverdrag te stappen, kwam aan bod. ‘We hebben Rusland eens te meer opgeroepen om zich te houden aan het INF-verdrag’, zegt Stoltenberg. ‘Maar de tijd dringt en we moeten ons voorbereiden op een wereld zonder INF.’

De secretaris-generaal zegt dat de reactie van Navo ‘afgemeten en gecoördineerd’ zal zijn. ‘De Navo zal geloofwaardig en effectief blijven op het vlak van afschrikking en defensie’, aldus Stoltenberg. ‘Maar we hebben niet de intentie om nieuwe raketten op te stellen in Europa.’

Zowel Trump als Poetin hebben nu het kernwapenverdrag opgezegd. Het akkoord tussen Rusland en Amerika zette in 1987 een stop op de kernwapenwedloop in Europa. Wat gebeurt er nu dit akkoord is opgezegd? 

Gesprekken met Rusland

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders zegt dat ook directe gesprekken met Rusland over INF een mogelijkheid blijven. Hij denkt aan een nieuwe Navo-Rusland Raad vóór het begin van augustus, wanneer het Russische vertrek uit het INF-akkoord officieel in werking zal treden. Mogelijk kan het overleg al in juni plaatsvinden, nog voor de volgende vergadering van de ministers van Defensie van de Navo-leden.

Voorts ziet Reynders ook heil in gesprekken met meer partijen. ‘Het INF-verdrag was een verdrag tussen de VS en Rusland. Nu is het misschien tijd om een multilaterale vergadering te hebben, met bijvoorbeeld ook China en de Europese Unie aan boord. Ik denk dat dit een taak is voor een echt multilateraal forum.’

Lastenverdeling

Een andere kwestie die tijdens de bijeenkomst in Washington besproken werd, ging over eerlijke verdeling van de lasten. Bij de start van de meeting donderdag, liet de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo weten dat het afgelopen moet zijn met de ‘excuses’ van Navo-landen die minder geld aan defensie uitgeven dan beloofd.

Tijdens een Navo-top in Wales in 2014 werd de afspraak gemaakt dat in 2024 alle lidstaten 2,0 procent van het bbp aan defensie zal spenderen. Volgens voorlopige cijfers die de alliantie vorige maand bekendmaakte, hebben vorig jaar maar zeven lidstaten die norm gehaald.

Het steeds assertiever wordende Rusland stond al langer op de agenda van de Navo. Het incident in de Straat van Kertsj zette de verhoudingen op scherp. Maar wat kan de Navo eigenlijk nog meer doen? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.