NAVO begint vol vertrouwen aan 'wapenoogst'

NAVO-diplomaten betwisten dat de geplande missie in Macedonië een te slap middel is. Terwijl zij in Brussel hierover druk vergaderden, verwoestten de rebellen een 13de-eeuwse kerk....

Vandaag geven NAVO-ambassadeurs formeel het groene licht voor 'Essential Harvest', de wapeninzamelmissie in Macedonië die dertig dagen mag duren. Binnen het bondgenootschap heerst 'grote overeenstemming' dat deze beperkte operatie de enige juiste weg is. De partijen in Macedonië - niet de NAVO - zijn verantwoordelijk voor de goede afloop.

Geconfronteerd met de kritiek op het mandaat en de duur van de missie, roept een NAVO-diplomaat uit: 'Noem mij één bondgenoot die gelooft dat er een militaire oplossing is voor dit conflict! Iedereen binnen de NAVO, de EU en de OVSE gelooft dat dit de juiste operatie op het juiste moment is.' Volgens deze diplomaat, die een van de grote NAVO-landen vertegenwoordigt, oordelen de pleitbezorgers van een robuuster optreden te snel. 'Laten we eerst zien hoe deze missie verloopt, hoe het gaat met de inzameling van wapens en met de uitvoering van het akkoord. En dan kunnen we verder zien.'

De eensgezindheid onder de Brusselse functionarissen is opmerkelijk, de boodschap iedere keer hetzelfde: er is geen militaire oplossing en een grotere NAVO-missie zou extremisten aan beide kanten in de kaart spelen.

Een NAVO-functionaris legt uit: 'Als de NAVO openlijk zou hebben gediscussieerd over een grotere missie, die langer zou blijven, zou dat een negatieve invloed hebben gehad op het onderhandelingsproces tussen de partijen. Want zo'n NAVO-macht zou sommige elementen in beide partijen goed uitkomen. De Slavische Macedoniërs zouden voortdurend de NAVO kunnen aanspreken op het gedrag van de rebellen. En de rebellen zouden de NAVO-macht proberen te gebruiken als hulpmiddel voor de etnische deling van Macedonië.'

Daarom was het volgens deze militaire deskundige 'een heel goed idee' om bij beide partijen geen misverstand te laten bestaan over de beperktheid van de missie. 'De partijen zijn zélf verantwoordelijk.'

Volgens anderen was het minstens zo belangrijk dat noch de Macedonische regering noch de rebellen meningsverschillen tussen westerse landen of instellingen hebben kunnen uitbuiten. 'Het heeft heel veel geholpen', licht een NAVO-diplomaat toe, 'dat Solana en Robertson zo nauw hebben samengewerkt en dat de westerse instellingen, ook de OVSE, één gesloten front hebben bewaard tegen de partijen. Dat heeft gewerkt. De partijen is duidelijk te verstaan gegeven: er zijn geen andere opties dan deze.'

Ook in Brussel leeft het besef dat de werkelijkheid op de Balkan weerbarstig is - en er van alles mis kan gaan. Toch is er heel bewust niet gewerkt aan alternatieve plannen. 'Binnen de NAVO is en wordt expres niet gesproken over een grotere missie, of een vervolgmissie', zegt de NAVO-functionaris.

Daarbij spelen niet alleen tactische overwegingen in Macedonië een rol, maar ook de politieke beperkingen in de landen die de troepen zouden moeten sturen. 'Diverse parlementen hebben aangegeven dat zo'n vervolgmissie niet aan de orde is. Maar ook binnen de NAVO is men het erover eens dat het niet handig en niet verstandig zou zijn om over zulke opties te spreken.'

Volgens Robert Pfaltzgraff, een veiligheidsexpert die is verbonden aan het Institute for Foreign Policy Analysis in Boston, zijn de politieke beperkingen doorslaggevend. 'Een langduriger betrokkenheid zou geloofwaardiger zijn, maar hoeveel van zulke verplichtingen willen regeringen?' Volgens hem bestaat in Amerika en Europa nauwelijks steun voor een nieuwe vredesmacht op de Balkan. 'Dát bepaalt hoe wordt opgetreden, niet de situatie op de grond.'

Dat wil echter niet zeggen dat de NAVO na dertig dagen definitief afscheid neemt van Macedonië. Daarvoor is het land te belangrijk, vanwege zijn rol als aanvoerroute en logistieke basis voor de vredesmacht in Kosovo en gezien de bedreiging van de 'enorme investering' die het Westen volgens Pfalztgraff al heeft gedaan in de regio.

'Ik kan me voorstellen dat er gesproken gaat worden over een vervolgmissie, maar het moment waaróp dat gebeurt, is van groot belang', zegt de NAVO-functionaris.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden