Nauwelijks alternatief voor ontpoldering

Kabinet zwicht voor ‘Zeeuwse ziel’ en behoudt polder, in weerwil van verscheidene adviezen...

GOES Natuurorganisaties in Nederland en Vlaanderen zijn verbijsterd over het kabinetsbesluit om toch maar geen Zeeuwse polder onder water te zetten, ter compensatie van het natuurverlies als gevolg van de verdieping van de Westerschelde. ‘Mensen stemmen, vogels en vissen niet’, schampert de Zeeuwse Milieufederatie. De ZMF kritiseert het alternatief van het kabinet – slikken omzetten in schorren: ‘Ecologisch gezien een nutteloze maatregel. Je zet de ene soort natuur (slik) om in een andere soort natuur (schor) en daarvoor wordt ook nog eens 180 miljoen euro uitgegeven.’

Afgelopen vrijdag maakte minister Gerda Verburg (Natuur) bekend dat het kabinet tegemoet komt aan de bezwaren van de meeste Zeeuwen én de Tweede Kamer tegen ontpoldering: de Hertogin Hedwigepolder in Zeeuws Vlaanderen blijft behouden als landbouwgebied.

Het kleine aantal gebruikers van de 300 hectare grote polder en hun grote schare sympathisanten reageerden verheugd. ‘Weg met Gerda. Ze wil ons verdrinken’, hadden ze twee jaar geleden nog op protestborden in de bedreigde polder geschreven. Land onder water zetten ‘snijdt in de Zeeuwse ziel’, beaamde commissaris van de koningin Karla Peijs.

Het kabinet heeft besloten het natuurherstel toch buitendijks te realiseren, via de aanleg van schorren, een alternatief dat al eerder was voorgesteld door de Zeeuwse Waterschappen. Dat kan bijvoorbeeld door dammetjes aan te leggen op bepaalde plaatsen in de Westerschelde, waardoor slikken (modderplaten) ophogen, begroeid raken en schor worden.

Maar tien jaar geleden werd een soortgelijk voornemen nog afgeblazen omdat het onvoldoende natuurcompensatie opleverde en in strijd was met de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn. Ook de commissie-Nijpels, die afgelopen jaar naar alternatieven voor ontpoldering heeft gezocht, heeft de aanleg van buitendijkse schorren ontoereikend genoemd. Volgens commissievoorzitter en VVD-coryfee Ed Nijpels worden daarmee de natuurdoelen niet gehaald.

Ook de Europese Commissie constateerde in 2001 al dat ontpoldering waarschijnlijk ‘de enige effectieve maatregel’ is om de natuurschade te herstellen die voortvloeit uit de uitdieping van de Westerschelde ten behoeve van de Antwerpse haven. Reken maar dat in Zeeland de afgelopen tien jaar met man en macht is gespeurd naar alternatieven. Want alles liever dan land onder water zetten, een maatregel die bij veel Zeeuwen herinneringen oproept aan de watersnoodramp van 1953.

De provincie Zeeland zette in 2006 een commissie onder leiding van voormalig Unilever-topman Floris Maljers aan het werk, maar die vond geen serieus alternatief. De commissie-Nijpels, ingesteld door minister Verburg, kwam vorig jaar tot dezelfde conclusie. Ontpolderen is de beste, snelste en goedkoopste weg naar natuurherstel, verkondigde Nijpels.

Die onafhankelijke, duurbetaalde adviezen worden genegeerd door het kabinet. Omdat er geen draagvlak voor ontpoldering is, zei minister Verburg vrijdag. Ze hield wel nadrukkelijk een slag om de arm: als de Europese Commissie niet akkoord gaat, moet er alsnog worden ontpolderd.

De Europese Commissie heeft zich herhaaldelijk zeer kritisch uitgelaten over de plannen voor natuurcompensatie in de Westerschelde. Ze heeft Nederland zelfs gedreigd voor het Europese Hof van Justitie te slepen. Nijpels zelf acht de kans klein dat de commissie akkoord zal gaan met het slikken-voor-schorrenplan. In Brussel was gisteren niemand bereikbaar die daarover iets kon zeggen.

De ZMF denkt dat ook minister Verburg wel inziet dat Brussel vermoedelijk niet akkoord gaat. Maar als de EU-commissie dwarsligt, kan het kabinet zelf zijn handen in onschuld wassen. ‘Europa mag de hete kolen uit het vuur halen’, aldus de ZMF.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden