Nausicaa Marbe: 'Bent u al opgepakt?'

Nausicaa Marbe vraagt zich af of agenten nog zelfstandig kunnen nadenken. Of zijn ze als robots in te zetten door eenieder die iets meemaakt dat hem niet zint?

copy; ANP

Zowat elke dag staat in de krant een bericht dat tegen elk gevoel van rechtvaardigheid indruist of de tolerantie voor gebrek aan ethiek - ik haal het begrip maar uit de mottenballen - op de proef stelt. Bijvoorbeeld: de veroordeling tot een werkstraf van een man die thuis masturbeerde, na aangifte van zijn buurvrouwen die hem hebben bespied en gefilmd. Wie schendt hier nou de privacy? De rukker, oordeelde de onvoorstelbare rechter. Nog een: de politie arresteert vier mensen die tegen Zwarte Pieten protesteren door het dragen van een T-shirt met het woord 'racisme' erop. Wat deden die zeurpieten precies voor crimineels: de openbare orde verstoren? Kom nou. Hier verstoort de politie de democratische orde die de vrijheid van meningsuiting beschermt.

Ostentatief machtsvertoon
Dan het toppunt: de arrestatie met zwaaiende lichten en opsluiting van een schooladjunct na aangifte van een meppende leerling die zojuist de klas was uitgestuurd. Je vraagt je af of agenten nog zelfstandig kunnen nadenken. Of zijn ze als robots in te zetten door eenieder die iets meemaakt dat hem niet zint? Na jarenlang geklaag over een te softe politie die al zelden kwam opdagen, en dan nog met therapeutische babbels, vindt er in plaats van een correctie een totale omslag plaats. De balans slaat door, uw politie arresteert lukraak. Ostentatief machtsvertoon dat de argeloze burger zelf treft. Inrekenen is kennelijk de primaire politiereflex als het om braveriken gaat die niet weghollen en zich niet gewelddadig verweren.

De tasjesdieven die op de scooter wegzoeven, de hangprinsjes die meisjes voor hoer uitmaken en bij protest een bloedneus slaan, het gajes dat oorlog tegen homoseksuele buurtgenoten voert - die zijn te lastig voor onze hermandad. Rest de man die perplex staat van de onzinnigheid van zijn arrestatie. Zo'n type heb je zo in de traliebus.

Je kunt lang en breed discussiëren over de oorzaken van zulke anomalieën. Er valt wat te zeggen over algeheel waardeverval, over halvegaren die de immer passende politiepet mogen opdoen, over een geniepig aansluipende bevelcultuur. Wat is een moreel besef nog meer waard dan de geur van spruitjeslucht, in een schandaalgeile televisiecultuur waarin ernstige zaken entertainment worden en perversiteiten serieus ruimte krijgen? Zo'n tien minuten duurde het bij De Wereld Draait Door voordat iemand de zanikende advocaten van Holleeder (die de film over de Heinekenontvoering wilde verbieden) toewierp dat een crimineel imagoschade oploopt door zijn misdaden en niet door de verfilming ervan.

Sores van de sukkel
Ja, de wereld op z'n kop. Zoals ook bij Nurten Albayrak die na openbaring van haar praktijken naar de rechter stapte voor behoud van haar baan. Zoals bij de oplichter Stapel die het lukte de leugen als wetenschappelijke waarheid te verkopen in een academische entourage waar dat kennelijk kon. Verantwoordelijkheidsbesef, respect voor een ambt of vak en collega's: dat zijn tegenwoordig sores van de sukkel die niet de blits kan maken met een exuberante dienstauto of met te zijnen bate aangewend gemeenschapsgeld.

Is het dan gek dat een politiewoordvoerder de arrestatie van de adjunct goedpraat met het bezopen excuus dat hij anders gemolesteerd zou worden door de opgefokte vader die aangifte deed? Niks toegeven van fouten, maar schaamteloos spinnen. De excuses kwamen later. En zo geruststellend: de betrokken dienders beseffen na een gesprek wat fout ging. Zou het? Ontslaan is pas leerzaam.

Carnavaldeskundige Dion Graus
In zo'n klimaat is het niet verwonderlijk dat PVV's carnavaldeskundige Dion Graus zogenaamd een grap maakt over 'een soort perspolitie' tegen 'hufterige' journalisten. Lees: critici. Moedeloos word je ervan. Zoveel morele misère en dan krijg je er Dion ook nog bij. Let op zijn woordkeuze. 'Een soort' toont - goedwillend gelezen - nog enig besef bij Dion dat wij niet gediend zijn van arrestatieteams die meteen na verschijning van de ochtendkrant in actie komen. Dan 'politie'. Wat heeft die man toch met politie? Animal cops, press cops, straks PVV-cops? Grapje hoor.

Alsof de geschiedenis niet een rijke diversiteit aan 'perspolitie' toont, ingesteld door lieden die vaak ook dol waren op oorlog en genocide. Maar soit, Dion, die zelf zo zijn ervaringen heeft met de politie, heeft nog vertrouwen in de ordedienst. Al wekt hij de indruk die liefst in actie te zien tegen wie zijn partij ideologisch dwarszit. Eerst oppakken, dan kijken welk intellectueel delict is gepleegd.

Je kunt zulke grollen maken, maar de humor duikt dan weg als voor een razzia.

Nausicaa Marbe is schrijfster en columnist van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden