Nieuws Bomenkap

Natuurmonumenten na peiling onder leden: minder bomen kappen

Natuurmonumenten gaat minder bomen kappen. Dat heeft de natuurorganisatie, een van de grootste bosbeheerders van Nederland, besloten na een raadpleging onder leden en donateurs. Als boskap nodig is om open landschappen zoals heidevelden te herstellen, dan wordt elke gekapte boom gecompenseerd door de aanplant van een nieuwe.

Bomenkap in Drenthe. Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Natuurmonumenten reageert daarmee op de felle publieke discussie over bomenkap die begin dit jaar losbarstte. Van allerlei kanten kwam kritiek op het kappen van bomen door natuurbeheerders als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten voor bosverjonging of het realiseren van andersoortige natuur.

‘Die discussie heeft ons overvallen’, zegt Björn van den Boom, hoofd public affairs van Natuurmonumenten, dat 32 duizend hectare bos beheert in Nederland. Een aantal leden zegde uit boosheid hun lidmaatschap op. Van den Boom wil niet zeggen hoeveel.

In april kondigde Natuurmonumenten al aan voorlopig helemaal te stoppen met kappen in afwachting van de ledenraadpleging. Bijna tienduizend van de 720 duizend leden deden daaraan mee.

Emoties

Uit de resultaten blijkt dat de leden het beleid van Natuurmonumenten, inclusief bomenkap, in meerderheid steunen. Maar er is ook een minderheid die zeer kritisch is over het kapbeleid, zegt Van den Boom. ‘Ik snap die emoties volledig. Daar willen we aan tegemoetkomen.’

Bij het omvormen van voormalige productiebossen naar natuurlijk bos wordt voortaan niet meer dan een halve hectare tegelijk gekapt. Voorheen was dat twee hectare. Oude laanbomen in bossen worden niet meer allemaal tegelijk omgehakt, alleen de zieke en dode exemplaren worden weggehaald.

Voor het creëren van open landschappen zoals zandverstuivingen en heidevelden, wordt voortaan eerst gezocht naar alternatieven waarvoor minder hoeft te worden gekapt. Een project op de Sallandse Heuvelrug, dat het kappen van dertig hectare bos behelsde om heidevelden aan elkaar te verbinden, wordt voorlopig stopgezet.

Nederland heeft 365 duizend hectare bos (8 procent van het landoppervlak) en is daarmee een van de minst beboste landen van Europa. Volgens een onderzoek van Wageningen Universiteit (WUR) is het areaal bos in de periode 2013-2017 met ruim drieduizend hectare afgenomen. De voornaamste oorzaak van de teruggang is de omvorming van bossen naar andersoortige natuur zoals heide en stuifzand.

Staatsbosbeheer, met 95 duizend hectare veruit de grootste boseigenaar van Nederland, kan zich goed vinden in de beleidswijziging van Natuurmonumenten. ‘Ik herken veel ervan in ons huidige beleid’, zegt woordvoerder Imke Boerma.

Kleinere kapvlaktes

Staatbosbeheer besloot al eerder om kapvlaktes niet groter te laten zijn dan maximaal 0,5 hectare en terughoudend om te gaan met het kappen van bomen voor andere natuur. ‘En als het toch moet, dan altijd met compensatie’, aldus Boerma.

Staatsbosbeheer onderschrijft ook het pleidooi van Natuurmonumenten voor de aanplant van nieuwe bossen. ‘Wij zijn van plan de komende jaren vijfduizend hectare nieuw bos aan te planten’, aldus Boerma. ‘Daarvoor gaan we in gesprek met provincies en gemeenten.’

In de ledenraadpleging van Natuurmonumenten pleitten een paar honderd leden ervoor om de natuur helemaal met rust te laten. Maar wil je open landschap behouden, dan is dat geen optie, aldus Boerma. ‘We blijven wel beheren.’

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de ontbossing van Nederland moet worden tegengegaan en dat er meer bossen bij moeten komen. Het ministerie van Landbouw werkt nu aan een bosstrategie om die plannen in te vullen. Bossen spelen een belangrijke rol in het vastleggen van CO2 uit de atmosfeer. Nederlandse bossen nemen jaarlijks 2,1 megaton CO2 op uit de lucht.

Boskap in Nederland

Er moet snel een verbod komen op het kappen van hele stukken bos. Daarvoor pleiten het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten, Natuur & Milieu en zestig andere natuurorganisaties bij het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Natuurorganisaties pleiten voor een stop op kaalkap in Nederland.

Om de klimaatdoelen te ­halen, moet er in Nederland bos bij komen. Maar om de biodiversiteit te verbeteren, moet er af en toe juist bos verdwijnen. Zie hier het dilemma voor natuurorganisaties. De boskap gaat gepaard met hevige emoties. ‘Het hart is uit het bos', zegt Rob Crispijn.

Natuurorganisaties pleiten voor een verbod op kaalkap in bossen. Het verweer van Staatsbosbeheer is dat kappen juist goed is voor de verjonging van het bos zodat onze kleinkinderen ook nog hout kunnen oogsten. Vijf vragen over een praktijk waarover de emoties hoog oplopen onder natuurliefhebbers.

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden