Natuur in cyberspace

Bevers houden niet zo van wilgeschors, en dat is een flinke tegenslag voor het bever-project in de Biesbosch. Tussen 1988 en 1991 zijn daar 42 exemplaren uitgezet, aanvankelijk met matig resultaat....

Een leuke verrijking van de Nederlandse fauna, maar wat misschien wel belangrijker is: de bevers voldoen niet. Het werk waar ze voor zijn aangenomen, het uitdunnen van het dichte wilgenstruweel, laten ze liggen.

Gedacht werd dat ze de wilgen te lijf zouden gaan en daardoor ruimte zouden scheppen voor andere, in de Biesbosch schaarse houtsoorten. Maar de bevers blijken met veel meer smaak te eten van die zeldzamere soorten, zoals hazelaar, vogelkers, es en populier; de bomen die ze juist geacht werden nieuwe kansen te geven. Van een verrijkende invloed op de vegetatie is dan ook geen sprake.

In het nieuwe tijdschrift Natuurontwikkelingen constateert de nationale beverdeskundige Bart Nolet dan ook: 'Er wordt vaak gemakshalve aangenomen dat herbivoren de variatie in de vegetatie doen toenemen. Selectief fourageren door een herbivoor kan de diversiteit aan soorten zoals in de Biesbosch blijkt, echter evengoed nivelleren.'

Dat is een interessante constatering in een tijd waarin het uitzetten van herbivoren (vooral grote grazers, maar ook bevers) bijna een nationale hobby is. Ze geeft aan hoezeer de voorspelling van de vegetatie-effecten van de introductie van dergelijke dieren nog natte-vinger-werk en wishfull thinking is.

Het oprichten van een forum voor informatie en discussies over voor- en nadelen van natuurontwikkeling en de daarbij gehanteerde werkwijzen is een interessante gedachte. En het eerste nummer van Natuurontwikkelingen mag er wezen. Fraai verzorgd, een leuke afwisseling aan onderwerpen en stijlen, en twee uitvoerige, opiniërende artikelen van buiten de redactie over de toekomst van verschillende soorten natuur (leuk) en over de Relatienota (taai). En een passend redactie-adres: Onder de Bomen 17.

Herbert Blankesteijn verzorgt een interessante bijdrage, getiteld Nederland 2. Daarin beschrijft hij zijn eigen ontwerp van natuurlijk Nederland, nagebouwd in de computer met het programma SimLife. De komende afleveringen - het tijdschrift verschijnt eens per kwartaal - mogen de lezers meebouwen en adviezen geven, en beschrijft Blankesteijn de lotgevallen van de in cyberspace ontwikkelde natuur.

Het is een van de weinige werkelijk verrassende onderwerpen in het nieuwe tijdschrift. Natuurontwikkeling kent nog maar weinig voorbeelden, en veel daarvan zijn al uitgekauwd. In dit eerste nummer duikt het onvermijdelijke natuurbos Bialowieza in Polen al op, evenals het bekende probleem van de 'chemische tijdbom', de jarenlange vervuiling van landbouwgrond, die een flinke smet kan werpen op plannen om de grond te gebruiken voor natuurontwikkeling.

In de volgende nummers komen platgetreden onderwerpen als bijvoorbeeld New Forest, oerwoudrestanten in Duitsland, het Norgerholt, de Blauwe Kamer of de Oostvaardersplassen ongetwijfeld aan de orde. Het tijdschrift staat of valt dan ook met een verrassende aanpak, een onafhankelijke geest en de capaciteiten van de redactie om nieuwe ideeën te ontwikkelen of onder de aandacht te brengen.

En dan nòg lijkt het de vraag of er voldoende lezers zijn te vinden. Het redactioneel van hoofdredacteur Geert van Duinhoven appelleert aan de mensen die beroepsmatig werkzaam zijn in de natuurontwikkeling. Maar zitten die wel te wachten op reportages (in dit nummer het landgoed Vossenberg bij Wijster) fraaie vormgeving, foto's van Schotse hooglanders, drie columns, en nieuws dat in een kwartaalblad onvermijdelijk enigszins ranzig is.

Er lijkt te zijn geprobeerd het tijdschrift ook voor de geïnteresseerde natuurliefhebber aantrekkelijk te maken. Het is de vraag of bij die aanpak niet zowel de kool als de geit verschrompelen. Laat de natuurliefhebber/amateur zich wel lokken, is daarvoor het onderwerp niet te specialistisch? Wie is voldoende geïnteressserd in gedetailleerde informatie over het natuurbeleid om daarvoor een hoge prijs te betalen; een televisiekijker met gezond verstand houdt zich toch ook verre van de verwikkelingen in Hilversum?

Rik Nijland

Natuurontwikkelingen; Onder de Bomen 17, Renkum

Losse nummers ¿ 16,50; abonnementen ¿ 49,50, voor bedrijven en instellingen ¿ 79,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden