Nationale ombudsman: 'Maak einde aan discriminerend standplaatsenbeleid woonwagenkampen'

Woonwagenbewoners hebben recht op voldoende standplaatsen en dus op speciaal woonbeleid

De Nationale ombudsman roept het Kabinet op een einde te maken aan het 'discriminerende standplaatsenbeleid' in woonwagenkampen. De overheid heeft onvoldoende oog voor de uitzonderingspositie van de woonwagenbewoners.

Een man rolt door een woonwagenkamp in Oss. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dat maakte ombudsman Reinier van Zutphen vandaag bekend in een rapport over woonwagenbewoners. Als gevolg van het uitsterfbeleid van gemeenten zou het aantal standplaatsen afnemen, terwijl het tekort aan standplaatsen in 2009 al werd geschat op 3000. Dat uitsterfbeleid is discriminerend, oordeelde het College voor de Rechten van de Mens al in 2014. Woonwagenbewoners vormen namelijk 'een etnische groep die zich onderscheidt vanwege haar cultuur' en bescherming geniet op grond van 'ras'.

Op grond daarvan hebben woonwagenbewoners recht op voldoende standplaatsen en dus een speciaal woonbeleid. De ombudsman pleit voor zo'n 'ongelijke behandeling', maar dat schuurt bij gemeenten die vinden dat er geen onderscheid mag worden gemaakt tussen woonwagenbewoners en niet-woonwagenbewoners. Zij wijzen bijvoorbeeld standplaatsen toe aan mensen die geen woonwagenkampachtergrond hebben.

Nationale ombudsman Reinier van Zutphen pleit ervoor om woonwagenbeleid als vaste portefeuille onder te brengen bij een van de ministeries. Beeld anp

Centraal beleid ontbreekt

De ombudsman oordeelt daarnaast dat gemeenten niet thuis geven als bewoners het tekort aankaarten, of dat ze het probleem ontkennen. Wachtlijsten voor standplaatsen zijn onbetrouwbaar, extreem lang (tot 25 jaar) of bestaan überhaupt niet, stelt hij in het rapport. Hij baseert zich op verhalen van 112 woonwagenbewoners die aanklopten bij een speciaal ingericht meldpunt.

Daarom roept hij het Rijk op de regie in handen te nemen en woonwagenbeleid als vaste portefeuille onder te brengen bij een van de ministeries. De Vereniging voor Nederlandse Gemeenten zegt in reactie op het rapport geen zicht te hebben op de situatie per gemeente, maar stelt dat gemeenten de wet niet overtreden. Als blijkt dat de huidige wet niet functioneert, wijst de VNG naar het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Demissionair Minister Ronald Plasterk wil op zijn beurt het rapport eerst uitgebreid bestuderen, voordat hij met een reactie komt.

Nederland telt naar schatting 30 duizend woonwagenbewoners, verspreid over 1.150 woonwagenlocaties in 370 gemeenten, vooral in Noord-Brabant, Limburg en Noord-Holland. De meesten kiezen voor consolidatie of afbouw: geen nieuwe woonwagenstandplaatsen erbij, waar mogelijk standplaatsen laten verdwijnen. Een centraal beleid ontbreekt; sinds de afschaffing van de Woonwagenwet in 1999 voert elke gemeente haar eigen standplaatsbeleid.

Nederland telt naar schatting 30 duizend woonwagenbewoners, verspreid over 1.150 woonwagenlocaties in 370 gemeenten, vooral in Noord-Brabant, Limburg en Noord-Holland. Beeld anp

Zo ziet uitsterfbeleid voor woonwagenkampen eruit
Het beleid van gemeenten om woonwagenkampen langzaam de nek om te draaien, is volgens het College voor de Rechten van de Mens discriminerend. Maar daarmee is de strijd van bewoners niet gestreden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.