Napoleon blijkt een Schot

Lange tijd is gedacht dat Napoleon Bonaparte, keizer der Fransen, een Corsicaan was van Italiaanse komaf. Zijn vader, Carlo Buonaparte, zou volgens de historici telg zijn uit een oud en adellijk Toscaans geslacht....

BERT WAGENDORP

Deze fabeltjes, zo wordt duidelijk uit diepgravend onderzoek door een Schotse historicus, kunnen gevoegelijk op de schroothoop der geschiedenis worden gegooid. Napoleon Bonaparte, le petit caporal, had namelijk helemaal geen Italiaanse roots. Zijn familie was geworteld in de Schotse Highlands: MacNap dus.

Volgens de geschiedvorser, Robert Torrens, heette de grootvader van Napoleon William Bayne. Bayne was afkomstig uit het kleine plaatsje Balloch, bij Crieff in Perthshire. Nadat de laatste Schotse opstand tegen de Engelse overheersing in 1745 was neergeslagen, besloot de nationalist Bayne, soldaat in het verslagen leger van prins Charles Edward Stuart en boerenknecht, het land te verlaten.

Hij scheepte zich met zijn familie in en begon aan een lange zeiltocht naar het zuiden. Ter hoogte van Corsica belandde het schip in een storm, waarna de familie op het eiland een veilige haven vond en door de bevolking liefdevol werd opgevangen.

Op Corsica werden de gestrande Schotten 'Bayne and his party' gedoopt. Maar de Corsicanen, toch al geen talenwonders, verhaspelden dat al snel tot 'Buon-de-party', de naam waaronder de zonen van Bayne op Corsica bekendstonden. 'Baynes kleinzoon werd vervolgens Buon-de-parte of Buonaparte genoemd', aldus Torrens, 'en hij figureert nu in de wereldgeschiedenis als de grote Napoleon.'

Torrens heeft een en ander opgeduikeld in een volgens hem zeer betrouwbaar maar lang vergeten boek uit 1881, Crieff: Its Traditions and Characters. Torrens: 'Dat boek was destijds zeer gezaghebbend en zeer gerespecteerde figuren stonden in voor de waarheid van het geschrevene.'

Een en ander verklaart, veel beter dan het slappe verhaaltje over de Italiaanse achtergrond van de Bonapartes, Napoleons haat jegens Engeland, dat hij neerbuigend placht te omschrijven als 'een natie van winkeliers'. Uiteraard kon Napoleon, gezien de politieke situatie, moeilijk de waarheid omtrent zijn afstamming naar buiten brengen. Dat had hem als Franse keizer in een onmogelijke positie gebracht.

Torrens speurt in de archieven van Perthshire verder naar informatie die ook de laatste twijfel zal wegnemen en Napoleon onverbiddellijk tot Schot zal maken. De VVV van Perthshire wacht nog even af, maar heeft laten weten uit te zien naar het moment waarop l'empereur definitief kan worden opgenomen in de historische attracties van het gebied.

Bert Wagendorp

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden