Namens de baas in de bosjes

Sommige werkgevers gaan wel heel ver om het ziekteverzuim van hun personeel te checken. Tot heuse achtervolging aan toe. Maar mag dat allemaal wel?...

Tijdens een EK of WK ligt het aantal zieken doorgaans aanzienlijk hoger dan normaal. Behalve extra controles van verzekeraars en arbodiensten, hebben werkgevers nog een middel om zulk verzuim terug te dringen: particuliere recherchebureaus. Al op de eerste dag van een ziekmelding wordt de werknemer door detectives stiekem gecontroleerd. Het gebruik van volgauto’s, verrekijkers en handycams wordt hierbij niet geschuwd. De onorthodoxe tactieken van de onderzoeksbureaus roepen echter vragen op over privacyschending. Hoe ver mag een werkgever gaan in het controleren van haar werknemers?

‘Dit zijn krankzinnige praktijken,’ stelt Wim van Veelen, beleidsadviseur arbeidsomstandigheden bij de vakcentrale FNV. ‘Ik vind het onverstandig, kinderachtig en niet constructief.’

Klachten van werknemers die door hun baas worden bespioneerd heeft de FNV voor zover Van Veelen weet nog niet ontvangen. Hij vermoedt dat de hele discussie behoorlijk is opgeblazen. In de praktijk gaat het volgens de FNV-man slechts om een handjevol beruchte ziekmelders. ‘Het is net als met die hele discussie rond het dragen van een boerka; wie heeft hier op de werkvloer nu echt mee te maken gehad?’

Bovendien maken niet alleen werknemers zich schuldig aan EK-verzuim, meent Van Veelen. ‘Ze zouden de rollen eens moeten omdraaien. Hoeveel bazen hebben opeens vergaderingen buiten de deur of zogenaamd belangrijke afspraken tijdens het EK? Laat de ondernemingsraad dát maar eens controleren.’

Van Veelen raadt werknemers aan duidelijke afspraken met de baas te maken over eventuele vrije uren of dagen. Mochten werknemers het vermoeden hebben dat ze vanuit de bosjes in de gaten worden gehouden, dan moeten ze hiertegen optreden, vindt hij. ‘Pak zelf je camera erbij en leg het vast. Confronteer je werkgever en de arbodienst met de spionagepraktijken, want dit mag gewoon niet.’

De detectives van de samenwerkende onderzoeksbureaus Q & A en DB2 uit Ermelo menen echter goed te weten wat wel en niet is toegestaan. Eén van de twee rechercheurs van DB2, alleen bekend onder zijn codenaam ‘Brunt’, is bekend met de juridische termen. ‘Allereerst moet sprake zijn van een aannemelijke verdenking. Een werkgever moet kunnen aantonen dat de verdachtmaking gegrond is. Vervolgens moet de mate van inbreuk in proportie zijn met hetgene waar iemand van wordt verdacht. Je kunt mensen dus niet 24 uur per dag gaan volgen.’

Proportionaliteit, aannemelijkheid, het blijven voor een gemiddelde werknemer vage begrippen. Hoe het juridisch precies in elkaar steekt, weet Evert Verhulp, hoogleraar Arbeidsrecht aan de UvA. ‘In principe heeft een werkgever het recht om een werknemer te controleren, zolang het observaties zijn die iedere burger kan doen.’

Volgens Verhulp is het strenger controleren van werknemers toegenomen na het invoeren van de Wet Terugdringen Ziekteverzuim in 1993. ‘Sindsdien moeten werkgevers de eerste zes weken van het ziekteverzuim 70 procent van het loon doorbetalen. Ook zijn ze minimaal zes weken direct verantwoordelijk voor het controleren van hun werknemers. Werkgevers zijn hierdoor veel alerter geworden op ziekteverzuim.’

Verhulp waarschuwt wel dat dergelijke controles de relatie tussen werkgever en werknemer niet bepaald ten goede komt. ‘De relatie is niet alleen vertroebeld door een paar ziekmeldingen. Er is vaak meer aan de hand. Meestal is het voor werkgevers een laatste redmiddel om andere argumenten voor ontslag kracht bij te zetten.’ *

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden