NAM mag gas winnen op Gronings veldje met 'fracking' - kan dat kwaad of zijn de zorgen van omwonenden onterecht?

Vier vragen over fracking

Opmerkelijke timing: op de dag dat minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat bekendmaakte dat de gaskraan in Groningen versneld dicht gaat, gaf hij een vergunning aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) om gas te winnen uit een klein veld op de grens van Friesland en Groningen. Met behulp van fracking nog wel. En daar zijn omwonenden en lokale overheden niet blij mee. 

Demonstranten voeren actie bij een boorlocatie van de NAM aan de Leegsterweg bij Warfstermolen. De actievoerders zijn tegen de plannen om gas te winnen door middel van fracken. Beeld anp

1. Fracking?

De NAM vond het gasveld tussen Pieterzijl en Warfstermolen in 2015. In een zandsteenlaag op 3.300 meter diepte zit naar schatting 294 miljoen kuub gas. Daarvan kan 255 miljoen kuub worden gewonnen, mits gebruikt wordt gemaakt van fracking. Die techniek, ook wel ‘hydraulische putstimulatie’ genoemd’, wordt gebruikt om moeilijk winbare resten gas te winnen uit kleine velden. Onder hoge druk wordt een mengsel van water (90 procent), chemicaliën (2 procent) en keramiekkorrels (8 procent) in de boorput geïnjecteerd om breuken in de zandsteenlaag te forceren. Zo komt het gas makkelijker omhoog. Nieuw is fracking niet in Nederland: sinds de jaren vijftig is de techniek al honderden keren toegepast. Zonder incidenten, benadrukt de NAM.

2. Vanwaar dan de weerstand?

Sinds fracking bij de winning van schaliegas in de Verenigde Staten tot grote problemen leidt, zoals aardbevingen, heeft de techniek een slecht imago. De NAM benadrukt echter dat fracken bij het winnen van gewoon gas uit kleine velden onvergelijkbaar is met fracken bij het winnen van schaliegas. Het principe is hetzelfde, maar de intensiteit en de gebruikte hoeveelheid chemicaliën veel minder groot. Winning van schaliegas gaat in Nederland niet gebeuren, beloofde minister Wiebes onlangs.

Toch zijn de betrokken gemeenten er niet gerust op. ‘Wij zijn tegen de ontwikkeling van nieuwe kleine gasvelden in onze gemeente vanwege de onduidelijkheid van de gevolgen voor mens en milieu op lange termijn en de maatschappelijke onrust die er op dit moment is’, aldus de gemeente Zuidhorn.

Die onrust kan niet los worden gezien van de toegenomen argwaan ten aanzien van ondergrondse activiteiten in het algemeen, nu duidelijk is geworden welke gevolgen de gaswinning in Groningen heeft. Werd daar aanvankelijk ook niet beweerd dat hooguit het servies zou rammelen? Of het nu gaat om gaswinning uit een klein veld bij Wapse of zoutwinning bij Kiel-Windeweer: het verzet is groot. Ook bij gaswinning uit een klein veld nabij Gramsbergen past de NAM sinds 2016 fracking toe, tot ongenoegen van de lokale overheid. ‘Het moet hier geen tweede Groningen worden’, zei PvdA-fractievoorzitter Gitta Luiten onlangs in Tubantia.

3. Zijn die zorgen onterecht?

Wel volgens minister Wiebes, die advies heeft gevraagd aan het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). De kans op een beving als gevolg van gaswinning bij Pieterzijl is ‘verwaarloosbaar’, schrijft hij, net als de kans op schade aan gebouwen. Mocht die wel ontstaan, dan is de NAM aansprakelijk. De bodemdaling bedraagt maximaal 2 centimeter. Volgens Wiebes garandeert fracking ‘een efficiënte winning van de delfstof’. 

Ook de toezichthouder acht de risico’s klein. Wel vindt het SodM dat de NAM de frack-werkzaamheden te beperkt heeft toegelicht. Het besluit ligt nu ter inzage. Waarschijnlijk in mei neemt de minister een definitief besluit. Mocht er gefrackt gaan worden, dan zal het SodM verscherpt toezicht houden.

4. Moeten kleine gasvelden de verminderde winning uit Groningen opvangen?

Nee. Ook de productie uit zo’n 240 kleine velden, de meeste onder de Noordzee, loopt al jaren terug. Vorig jaar bedroeg de winning 18,7 miljard kuub, tien jaar geleden was dat nog het dubbele. In het meest optimistische scenario bedraagt de winning in 2036 nog 10 miljard kuub. Onder de Noordzee zit nog zo’n 265 miljard kuub gas, in de zestig kleine velden op land naar schatting nog zo’n 40 miljard kuub. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.