Nagelstudio-eczeem: 'Mijn vingers waren knakworsten.'

Elk jaar melden bedrijfsartsen zesduizend nieuwe gevallen van een beroepsziekte. Dat is het topje van de ijsberg, denken experts. Op basis van cijfers uit het buitenland worden 12- tot 25 duizend Nederlanders per jaar ziek van hun werk....

Krap twee maanden heeft Hetty haar droomberoep van nagelstyliste kunnen uitoefenen. Op 25 october 1999 opende ze haar eigen nagelsalon, op 28 december was ze genoodzaakt de zaak te sluiten. 'Mijn vingers waren knakworsten', zegt ze.

'Na een maand al kreeg ik blaasjes, die sprongen open, mijn vingers begonnen op te zwellen. De zalf van de huisarts hielp niet. Ik legde geen verband tussen de acryl waar ik mee werkte en mijn kapotte handen.'

De dermatologe bij wie ze uiteindelijk terecht kwam, zag direct wat er aan de hand was, doordat Hetty zo slim was geweest de potjes met ingrediënten waarmee ze haar kunstnagels opbouwde, mee te nemen. 'De acryl waar jij mee werkt, is gif. Dit is einde verhaal voor je salon.'

Tijdens de open dag bij een nagelsalon, in februari, had Hetty haar ware bestemming ontdekt: nagelstyliste. Ze is na ruim drie jaar nog altijd lyrisch over het vak. Hoe ze een 'smeuiïg bolletje' maakte van acryl liquid en poeder; een mengsel, dat niet uitloopt als het met een penseel wordt aangebracht. En dan het schilderen of kneden tot een kunstwerkje.

'Waauw, dit is het voor mij', had ze gedacht tijdens de open dag van een schoonheidssalon.

Ze kocht de spullen die ze nodig had bij datzelfde bedrijf waar ze de nodige cursussen had gevolgd. Ze investeerde fors in de verbouwing van een deel van haar huis tot een professionele nagelsalon. 'Ook de afzuigapparaten zaten erin.'

Toen ze moest stoppen, vroeg ze aan de importeur-schoonheidssalon - een grote multinational - om haar ongebruikte potjes met acrylaten terug te kopen. 'Als ze ja hadden gezegd, had ik het er verder bij laten zitten.' Maar de weigering maakte Hetty zo razend, dat ze het Bureau Beroepsziekten van de FNV inschakelde. De zaak ligt nu bij de rechter. Hetty eist een schadevergoeding van ruim 22 duizend euro voor de kosten van opleiding en verbouwing. Dit najaar volgt de uitspraak. Ze werkt nu met veel plezier in een meubelzaak.

'Mooie nagels zijn een trend', signaleert Linda Mulder, assistente van de Utrechtse dermatoloog dr. Kees van Ginkel. Mulder test en begeleidt patiënten die tijdens hun beroep in contact zijn gekomen met stoffen waarvan ze eczeem krijgen. 'Wij krijgen steeds vaker te maken met nagelstylistes die allergisch zijn voor acrylaten. Het is een fanatieke groep mensen, die vele uren per dag werkt. Ze kunnen niet alleen eczeem krijgen aan de handen, maar ook aan hun oogleden, vanwege de stofjes in de lucht.' Van Ginkel benadrukt dat de klachten alleen vóórkomen bij intensief contact met acryl. De plaknagels die de klant zelf koopt in de cosmeticazaak, zijn ongevaarlijk.

Het aantal nagelstylistes wordt geschat op tienduizend, vertelt Van Ginkel, gespecialiseerd in contactallergie en arbeidsdermatologie. De meesten van hen werken thuis, op een verbouwde zolder of iets dergelijks. Een minderheid, zoals Hetty, heeft een echte studio en staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Alleen die laatste groep zou te maken kunnen krijgen met de arbeidsinspectie, die toeziet op gezonde arbeidsomstandigheden. Maar die heeft te weinig tijd.

Hoeveel stylistes last hebben van eczeem, is niet bekend. Van Ginkel schat het op enkele duizenden. Hij is feitelijk het landelijk expertisecentrum voor deze beroepsziekte van nagelstylistes. De 22 ernstigste gevallen zijn bij hem bekend. 'Dat is een hoog aantal', zegt hij. 'Je kunt het rustig met honderd vermenigvuldigen. Sommigen komen niet verder dan de huisarts, een aantal komt bij de dermatoloog terecht. Er zijn heel wat filters voor ze bij mij op het spreekuur komen.'

Richard van Buuren van de Groningse Keuringsdienst van Waren maakte voor Europa een rapport over de risico's van het werken met acrylaten. Het is, zegt hij, nog niet verder gekomen dan de wetenschappelijke commissie van de EU en die heeft het nog niet op de agenda gezet. Wel zijn drie minder gevaarlijke stofjes waarmee stylistes werken, inmiddels verboden.

Een recente enquête onder 20 nagelstylistes leerde Van Ginkel dat een kwart van hen was gestopt met het werk. De overige vijftien waren doorgegaan. Veel stylistes blijven nu eenmaal verknocht aan hun werk. De klanten hebben geen last van de acryl, omdat ze maar kort met het spul in contact komen.

Het is mogelijk om de schade aan de huid te beperken. Gel gebruiken in plaats van liquid en poeder kost echter wel meer tijd. Het dragen van nitrile-handschoenen helpt vaak ook. Goede afzuigapparatuur. Speciale zalf. 'Maar het belangrijkste is awareness', zegt van Ginkel. 'Je realiseren wat de risico's zijn en er verstandig mee omgaan.'

Dit artikel is op verzoek van de betrokkene en met toestemming van de hoofdredactie geanonimiseerd.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden