'Nagel op de achtergrond, dat lukte tot kerst'

Nog steeds is Holthuizen verbijsterd over zijn vertrek bij 50Plus. 'Twintig jaar ben ik vertrouwd geweest met Jan Nagel. Dat is de verdrietige kant.'

In één week tijd verloor 50Plus z'n politiek leider én z'n partijvoorzitter, Willem Holthuizen. Die laatste waarschuwt nu: er is een structureel bestuursprobleem in de partij. Een probleem dat niet zomaar is opgelost, want het heet Jan Nagel.


'Ik ben er verbijsterd over. Ik snap het niet. Twintig jaar ben ik vertrouwd geweest met Jan Nagel. Bevriend. We zaten bij elkaar op oudejaarsavond. Ik begrijp niet waarom hij mij heeft laten vallen. Dat is de verdrietige kant van dit verhaal.'


Willem Holthuizen, tot afgelopen weekend de voorzitter van 50Plus, heeft anderhalf uur met ferme stem zitten vertellen. Hij praat als de bestuurder die hij is. Burgemeester van Stad Delden was hij, en nog veel langer van Bussum. Zijn zinnen beginnen met een hoofdletter en lopen in een rechte lijn door naar een punt.


Totdat hij vertelt dat er niet alleen sprake is van een breuk in een politieke partij, maar ook in zijn privéleven. Met het opstappen van Willem Holthuizen, voorzitter van 50Plus, eindigt een jarenlange vriendschap met Jan Nagel, oprichter van 50Plus.


Een rimpelingetje, deed - toen nog - partijleider Henk Krol het vertrek van het belangrijkste deel van het bestuur zondag af. De beroering was ontstaan nadat het hoofdbestuur had besloten dat het paar Schouw-Hernández niet meer welkom was bij 50Plus. Zij begonnen tegen de wil van het bestuur in de lokale ouderenbeweging Ouderen Politiek Actief (OPA), die in maart in veel gemeenten wil meedoen aan de raadsverkiezingen.


Dat ging Holthuizen en een deel van zijn bestuur te ver. Maar toen het royement van Schouw en Hernández bekend werd, kwamen enkele provinciale afdelingen in opstand en kreeg Holthuizen te maken met de oprichter van de partij: senator Jan Nagel. De oud-Pvda'er, brein achter eerdere protestpartijen als Leefbaar Hilversum en Leefbaar Nederland, greep in. De uitkomst: Holthuizen en twee andere bestuurders zijn weg, Schouw en Hernández krijgen een herkansing.


Dat is géén rimpelingetje, benadrukt Holthuizen daags nadat hij is afgetreden. 'De fundamentele fout in onze partij is dat de politiek een te grote invloed heeft gehouden op het bestuur', analyseert Holthuizen vanuit zijn huis in Heemstede. Onder de oppervlakte gaat een lange machtsstrijd schuil tussen voorzitter Holthuizen en oprichter Nagel.


'Toen Jan Nagel de voorzittershamer aan mij overdroeg, vorig jaar november, beloofde hij dat hij op de achtergrond zou blijven. Dat lukte ongeveer tot na Kerstmis. Toen begon het. Adviezen geven aan de partij is niet gek. Maar als je een gezellige lunch hebt met z'n tweeën of met de vrouwen erbij, en vooraf krijg je een boodschappenbriefje met wat er moet gebeuren, dan zijn dat ongewenste manoeuvres uit de politieke hoek.


'Een voorbeeld: meneer Nagel vindt dat wij ons geld op de bank moeten zetten voor als het kabinet-Rutte valt. Dan kunnen we dat geld allemaal mooi in de campagne stoppen. Terwijl wij zeggen: natuurlijk moet er geld zijn voor campagnes, maar ook voor andere dingen. Voor het opleiden van partijkader bijvoorbeeld. Jan Nagel vond de cursus die wij wilden organiseren veel te duur. Er waren te weinig vrijwilligers bij betrokken. Het is leuk, vrijwilligers, we barsten van de vrijwilligers, en terecht. Maar sommige dingen moet je professioneel doen.'


De echte problemen ontstonden toen campagneleider Dick Schouw deze zomer zijn lokale OPA-initiatief begon. Holthuizen: 'Dick Schouw gebruikt de partij in hoge mate voor zichzelf. Vorig jaar wilde hij voorzitter worden. Tegelijkertijd stelde hij zich kandidaat als voorzitter van de Piratenpartij. Dan vraag je je af: wat is dat voor iemand?


'Vervolgens merk je dat hij zich niet houdt aan de afspraken over de raadsverkiezingen. We hebben steeds gezegd: sorry, wij doen daar niet aan mee. Er zijn desondanks nog steeds mensen, onder wie meneer Schouw, die roepen dat het wel moet. Prima, maar dan niet bij ons, hè. Want we hebben toch als partij afgesproken: Wij. Doen. Niet. Mee. Als je dan ziet dat lieden dat gewoon aan hun laars lappen, dan moet het bestuur optreden.


'Het bestuur wilde laten zien: we zijn een integere partij. Dat is heel belangrijk, integriteit. Die gooi je te grabbel als je zulke mensen hun gang laat gaan. Maar toen zei Jan Nagel: ja, maar als je optreedt, gaan ze schreeuwen. Dan krijg je negatieve publiciteit. Dat moet je dus vooral niet doen.


'Er zit een fundamentele weeffout in 50Plus. Politiek en bestuur zijn te weinig uit elkaar gehaald. Toen wij, de bestuurlijke hoek, die weeffout wilden herstellen, wilde de politieke hoek daar niet helemaal, con amore, aan meewerken.


'In augustus kwamen we (Holthuizen, Krol, de vicevoorzitter en de penningmeester van 50Plus) samen in Utrecht. We wisten dat er een moeilijke tijd aan kwam, want we wilden gaan optreden tegen elementen die we niet dienstig achtten aan de partij. We wilden ook dat meneer Nagel alleen een brave politicus zou zijn: geen bemoeienis met het bestuur, alleen op afstand en op afroep. Daar beloofden we: we houden elkaar vast. We hebben onze vier handen op elkaar gelegd. Krol was het er ook meteen mee eens. Geen enkele terughoudendheid.


'Bij de volgende samenkomst, een week later, begon bij mij al de twijfel te ontstaan of het allemaal wel goed zou komen. Nagel hield daar een vurig pleidooi om te praten met meneer Schouw en Henk Krol ging er niet tegenin. Dat had eigenlijk het eerste signaal moeten zijn: die afspraak in Utrecht was misschien niet zo hard en zo eerlijk en zo sterk als we gedacht hebben. Er begon iets te glijden.


'Misschien was het politiek niet zo handig om als bestuur te beslissen: Schouw en Hernández gaan eruit. Dat kan wezen. Dat is jammer, maar dan moet de politiek daar verstandig mee omgaan en zeggen: wij zijn een integere partij, wij willen zulke lui niet.


'Jan Nagel heeft geen afstand genomen. Hij heeft onvoldoende zijn kind los kunnen laten en het zelfstandig laten lopen. Het ontslaan van deze twee leden, Schouw en Hernández ,was absoluut een legale actie van het bestuur. Stel je voor dat zulke mensen bij ons de baas worden. Dat die in 50Plus echt iets te zeggen gaan hebben. Dit soort lieden, die niet integer zijn!


'Moet ik daarvan voorzitter zijn? Kom nou. Het spijt me. Dat kan ik niet opbrengen.'


Reactie Jan Nagel

'Het royeren van twee mensen geeft publiciteit. Daar moet 50Plus mee uitkijken. Het moet zorgvuldig gebeuren, zoals bij een volwassen partij. Nu ging het zonder fatsoenlijke hoor en wederhoor. Er was een vergadering zonder agenda. Sommige bestuursleden waren niet uitgenodigd. En Krol, de politiek leider, moest uit de media vernemen dat er twee leden uit de partij waren gezet.


'Het gaat erom dat we correct handelen. Daar hebben Henk Krol en ik op gewezen. Dat beschouw ik niet als bemoeienis, want wij zijn officieel adviseurs.


'Deze mensen hebben geen enkele ervaring in het besturen van een politieke partij. Zij konden best advies gebruiken. Ik heb Holthuizen voor een lunch wel eens een briefje gegeven met: als je verstandig bent, doe je dat. Dan zorg je ervoor dat bestuursleden zich niet buitengesloten voelen. Nu vielen er besluiten zonder dat sommige bestuursleden het wisten. Maar ik heb erbij gezegd: kijk maar wat je ermee doet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden