Nieuws Steekpartij Den Haag

Nadat hij drie mensen had neergestoken hoopte Malek F. dat de politie hem zou doden

Malek F. hoopte dat de politie hem zou doodschieten toen hij op Bevrijdingsdag drie mensen neerstak in Den Haag. Dat heeft de 32-jarige Syriër verklaard tegenover de politie, zo bleek maandag bij een pro-formazitting in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.

Malek F. wordt aangehouden na de steekpartij. Foto Regio15

Volgens het Openbaar Ministerie toonde F. op 5 mei doelbewust aan agenten het mes waarmee hij bij de Haagse Hogeschool drie willekeurige mensen zwaar had verwond. Hij hoopte doodgeschoten te worden, om zote ontsnappen aan het leven dat hem steeds meer druk en stress bezorgde. Uiteindelijk raakte hij gewond door zes of zeven politiekogels die hem onder meer in zijn bovenarm troffen. Daardoor verblijft hij nog altijd in een penitentiair ziekenhuis.

Het OM verdenkt de uit Syrië gevluchte F. van drie pogingen tot moord of doodslag en twee bedreigingen, mogelijk met een terroristisch oogmerk. Voor dat laatste baseert het zich onder meer op een Facebookvideo waarin F. zegt dat ongelovigen naar de hel moeten en het feit dat hij een van zijn slachtoffers de keel wilde doorsnijden.

Ook de aanvankelijke verklaringen die hij aflegde, sterken het OM in die verdenking. Toen de politie hem tijdens een verhoor vroeg of hij een afkeer van Nederland en de Nederlandse nationaliteit heeft, antwoordde hij ‘dat dat zo is geworden’. Later ontkende hij problemen te hebben met Nederland; volgens zijn advocaten is ieder mens voor hem gelijk.

Ook heeft hij bij de politie gezegd dat hij een martelaar zou zijn geworden als hij op 5 mei was omgekomen, ‘omdat ik mensen heb gestoken’. Later corrigeerde hij zich: hij zou te snel zijn geweest met antwoorden.

Uitkering

Justitie vindt het ook opvallend dat F. tussen 20 april en 2 mei 520 euro heeft opgenomen, terwijl hij van een uitkering leeft. De zogenoemde Financial Intelligence Unit ziet in die opnames, opgeteld bij de aankoop van een mes en zijn verklaringen, ‘risico-indicatoren voor terrorismefinanciering’. Het OM vraagt zich af of het leeghalen van zijn bankrekening onderdeel was van een gepland ‘afscheid van het aardse leven’.

Nader onderzoek moet meer duidelijkheid geven over het motief van F. Daarvoor wil justitie zijn telefoon uitlezen, zoals gebruikelijk bij zaken met een mogelijk terroristisch oogmerk. F. weigert het wachtwoord van zijn telefoon te delen, waardoor Duitse experts proberen zijn toestel te kraken. Volgens zijn advocaten beschouwt hij zijn telefoon als zijn huis en bevat die allerlei privé-gegevens. Ook zegt hij het OM niet te vertrouwen.

De Syriër Malek F. tijdens de pro-formazitting in de rechtbank op Schiphol. Foto ANP

Volgens zijn advocaten gaat F. gebukt onder de verdenking van terrorisme. ‘Het stigma van terrorist valt hem zwaar. En het doet ook geen recht aan de feiten en de situatie waarin cliënt zich bevond’, zei zijn raadsman Willem Korteling maandag.

Toch zijn er volgens de rechtbank voldoende argumenten om het terroristische oogmerk te onderzoeken. Bijvoorbeeld omdat F. op klaarlichte dag willekeurige mensen neerstak en hij‘allahu akbar’ riep voor of tijdens zijn arrestatie. ‘Dat beeld lijkt op andere incidenten in Europa’, oordeelde rechtbankvoorzitter Bierling.

Het betekent dat ook de volgende zitting, op 15 oktober, in de zwaar beveiligde rechtbank van Schiphol zal zijn. In de tussentijd wordt F. onderworpen aan een onderzoek door een psychiater en een psycholoog en zal een derde deskundige verslag uitbrengen over zijn directe omgeving.

Waanideeën

Nadat zijn vader omkwam toen hij vanuit Syrië naar Nederland probeerde te vluchten, zou er iets zijn geknapt bij F. Sinds december vorig jaar leed hij steeds meer aan waanideeën en gedroeg hij zich steeds vreemder. Zo keerden de duivelaanbidders vaker in zijn gedachten terug. F. was bang dat deze hem zouden ontvoeren naar hun kerk, ‘die tegenover het grote witte gebouw’ in Den Haag. Hij bleek daarmee te doelen op de Nieuwe Kerk, tegenover het Stadhuis.

De duivelaanbidders achtervolgden hem dagelijks, lieten bij hem thuis ‘vieze oorstokjes’ achter en zouden hem en zijn familie met de dood hebben bedreigd. ‘Ze wilden hem overtuigen van hun geloof in satan’, sprak Korteling namens zijn cliënt. In de Facebook-video waarin F. zegt dat ‘ongelovigen moeten lijden’, zou hij volgens zijn advocaten niet hebben gedoeld op niet-moslims maar op de duivelsaanbidders.

Uit onderzoek van de politie en zijn eigen verklaringen blijkt dat F. zich in de maanden voor 5 mei steeds religieuzer ging gedragen. Hij zwoer alcohol en wiet af, ging vaker bidden en bezocht vaker de moskee. In ggz-instelling Parnassia, waar hij van februari tot april werd opgenomen nadat hij zijn huisraad naar beneden had gegooid, trouwde hij plotseling met een vrouw.

Opname

Met zijn gedwongen opname in Parnassia kwam er geen einde aan de waanbeelden in zijn hoofd. Zo schafte hij op 2 mei voor 29,95 euro een mes aan, omdat hij de collectie messen bij hem thuis niet geschikt vond om mensen mee te doden. Een dag later, op 3 mei, klopte hij zes keer op deur van de Nieuwe Kerk, maar niemand deed open. ‘Als ik kon, was ik naar binnen gegaan om iemand te doden’, zo verklaarde hij later bij de politie.

In plaats daarvan liep hij op 5 mei vanuit de moskee, via station Holland Spoor, naar het gebied rond de Haagse Hogeschool. De drie mensen die hij daar neerstak, mogen volgens het OM van geluk spreken dat ze het hebben overleefd.Dat is volgens de officieren van justitie ook te danken aan de burgers die eerste hulp verleenden. Ze werden bijgestaan door omwonenden die handdoeken naar beneden wierpen, zodat het bloeden kon worden gestelpt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.