Nieuws

Nachtvorst grootste ramp in decennia voor Franse wijnteelt: ‘Wijnstokken breken als glas’

Een wijnteler in de regio van Nantes (Frankrijk) steekt een vuurkorf aan, om de nachtvorst te bestrijden. Beeld AFP
Een wijnteler in de regio van Nantes (Frankrijk) steekt een vuurkorf aan, om de nachtvorst te bestrijden.Beeld AFP

Het leverde prachtige beelden op: Franse wijnboeren die vuurkorven in hun wijngaarden plaatsten om de nachtvorst op afstand te houden. Maar het heeft niet mogen baten. Het koude lenteweer veroorzaakt ‘waarschijnlijk de grootste landbouwkundige ramp van deze eeuw’.

Drie nachten vorst dreigen Franse wijnbouwers en fruittelers te ruïneren. Tussen 5 en 8 april daalde het kwik op het Franse platteland flink onder nul, in de Languedoc werd het zelfs -8. Als gevolg zijn de gewassen zwaar beschadigd. Fransen vrezen de slechtste oogst in veertig jaar. Tien van de dertien Franse regio’s zijn getroffen door het koude lenteweer.

Van de Bordeaux tot de Bourgogne ontstaken de boeren vuurtjes tussen de wijnranken en boomgaarden om te voorkomen dat de vorst greep kreeg op hun vruchten. Luchtfoto’s toonden glooiende landschappen bedekt met honderden oranje vlammetjes.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Zelfs een klein beetje hitte verwarmt en verplaatst de lucht, waardoor vorst minder kans krijgt. Overigens leidden de vuurkorven met brandstoffen als paraffine tot flinke luchtvervuiling. Andere boeren besproeiden hun gewassen met water, dat eenmaal bevroren een beschermend laagje om de vrucht vormt, als een mini-iglo.

Beschadigde oogst

De oogst van nectarines, perziken, abrikozen en suikerbieten heeft evengoed forse schade opgelopen, maar de nadruk ligt vooral op de wijnbouw. Niet zonder reden: Frankrijk produceert 16 procent van de wijn wereldwijd.

Ook drinken ze naar rato de meeste wijn ter wereld, op de Portugezen na. ‘Onze Franse identiteit is gesmeed met wijn’, verwoordde parlementariër Philippe Huppé deze existentiële relatie bij een hartstochtelijk pleidooi voor steunmaatregelen. De Franse premier Castex beloofde al ‘uitzonderlijke bedragen’ voor de getroffen boeren.

De Franse regering heeft de situatie uitgeroepen tot een ‘agrarische ramp’, wat betekent dat er financiële hulp voor de boeren in het verschiet ligt. Op Twitter richtte ook president Macron zich tot de boeren, ‘die in heel Frankrijk elke nacht onophoudelijk voor de vruchten van hun werk hebben gevochten’. Namens de Franse staat zegde hij ‘volledige steun’ toe. Veel wijnboeren beleefden al een uitzonderlijk slecht jaar door corona.

De precieze omvang van de schade is nog niet bekend, mogelijk gaat het om honderdduizenden hectares. Alleen delen van de Champagne-, Cognac- en Alsace-streek zijn enigszins gespaard. Een wijnboer uit de Rhônevallei vreest de kleinste oogst in veertig jaar, met een verlies van wel 80 tot 90 procent van zijn gewassen. ‘Ze breken als glas’, zei een wijnboer uit de Bordeaux tegen persbureau AFP over zijn bevroren wijnstokken.

Voorjaarsvorst

Voorjaarsvorst is een aloude angst van (wijn)boeren. Pas bij saints de glaces, ijsheiligen (11-13 mei), zijn ze gerust op een voorspoedige groei van hun gewassen tot de oogst.

Hoewel ijzige voorjaarsnachten vaker voorkomen, recentelijk nog in 1991, 1997 en 2003, is dit volgens landbouwminister Julien Denormandie ‘waarschijnlijk de grootste landbouwkundige ramp van de 21ste eeuw’. Bij een bezoek aan de wijnregio Loire noemde hij het een ‘episode van extreem geweld’. Vooral de combinatie met die paar warme dagen in maart waren funest; de vruchten begonnen net te bloeien en waren daardoor extra kwetsbaar.

Extreme weersomstandigheden die uit de pas lopen met de seizoenen komen volgens deskundigen steeds vaker voor: een van de gevolgen van klimaatverandering. Ook in normale wijnjaren boeken wijntelers verlies door vorst buiten het seizoen. In 2019 kostte dit 5 procent van de oogst in de Bordeaux. Recordhittes in hetzelfde jaar leidden tot droogte en verschrompelde druiven in de Zuid-Franse Hérault.

In het verleden zorgde slecht weer voor prijsstijgingen van Franse wijn. Zo richtten hagelstormen grote ravage aan in Franse wijngebieden in de zomer van 2013. Bij sommige wijnhuizen in de Bourgogne raakte tot wel 70 procent van de druiven zwaar beschadigd. Tienduizenden hectares gingen verloren. Dit leidde tot prijsstijgingen tussen de 20 en 30 procent van bepaalde wijnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden