Nachtmerrie vol plofmachines

'Wel tellen hoor, na afloop!' roept de ene docente tegen de andere, vijf (lege) stoelen verderop. Ze doelt niet op de titel van de voorstelling 5000 Vingers (waar 500 pianospelende kinderen achter schuilgaan) maar op de grote groep leerlingen uit Dordrecht waarmee zij deze eerste try out van de jaarlijkse...

Enkele pubers zijn na de pauze spoorloos. Misschien verkast naar het eerste balkon waar meer drop rondgaat. Of juist verschoven naar voren om beter te zien welke wonderlijke machines het toneel oprollen.

Het Ro Theater heeft de afgelopen jaren een kersttraditie opgebouwd met succesvolle produkties voor het hele gezin. Vorig jaar besloot gastregisseur Rieks Swarte zijn wintertrilogie Kleine Sofie en Lange Wapper en Hondje met de theaterhit Ja Zuster, Nee Zuster, een bewerking van de gelijknamige televisieserie van schrijfster Annie M.G. Schmidt. Die klapper is nauwelijks te evenaren.

Dat erkent ook Michael Helmerhorst, artistiek coördinator van de lokatietheatergroep Vis à Vis, die dit jaar door het Ro Theater is gevraagd de nieuwe familievoorstelling vorm te geven. Ook Vis à Vis heeft net een kaskraker binnen: de internationale buitenproduktie Picknic, waar het publiek voor en achter de schermen een bosmoord volgt met hilarische dubbele bodems. 'Na zo'n succes dreigt ieder idee een stap terug te worden. Ik moest wel met iets extreems komen. Daarom kies ik voor de visualisatie van een op hol geslagen jongensdroom.'

De voorstelling verbeeldt inderdaad de meest dwaze fantasieën. De achtjarige Bart (Joep Onderdelinden) valt achter zijn piano in slaap en raakt verstrikt in een nachtmerrie waarin zijn moeder verliefd wordt op de tirannieke pianoleraar Dokter Terwilliker. Hij wordt ontvoerd naar Terwillikers luchtschip waarin vijfhonderd kinderen gedrild worden voor een allesvernietigend megaconcert achter diens Grand Pianoforte Terwilliker. Samen met een loodgieter probeert Bart de duivelse plannen te verijdelen.

Helmerhorst haalde zijn inspiratie uit de musicalfilm 5000 Fingers of dr T., een cultproduct uit de jaren vijftig met een anarchistisch plot in een jasje van Hollywoodsentiment. Helmerhorst maakte de droom nog absurder: het jongensinternaat werd een zeppelin, het megaconcert bedreigt alle geluid van de wereld en de liedjes, geschreven door Niek Barendsen, gaan helemaal nergens over. Aan regisseur Alize Zandwijk de taak deze kolderieke theaterstrip tot een geheel te breien.

Wat begint als een huiselijk toneeltafereel achter de piano ontaardt in een kettingreactie van apparaten. Zodra de eerste mensvretende luchtkoker is gesignaleerd, weet je: typisch Vis à Vis. Kokhalzende buizen, eigenwijze karretjes, een ruimteschip in de vorm van een schelp en een bedwelmende animatiemolen: de decorploeg van het Ro Theater heeft overuren gedraaid. Helmerhorst: 'We lopen iets achter op het schema: de tekst holt nog achter de beelden aan.'

Normaal bouwt Vis à Vis zijn spektakels in de open lucht. 'Alle geheime ontploffingen zitten dan verscholen in één grote module met dubbele bodems. Bij dit indoortheater kan ik alles weer schaamteloos laten aanrukken vanuit coulissen, toneelschachten, achtertonelen en podiumluiken.' Zijn ervaring bij de vroegere technische Theatergroep Perspekt hielp hem het theater als bouwmaat te accepteren. 'Al maak je altijd te veel ideeën aan.' In de maquette van decorontwerper Thomas Rupert is bijvoorbeeld het opblaasbare zeppelindak gesneuveld. Toch verschijnen in de zuigende draaikolk van de nachtmerrie nog genoeg ronkende machines.

Vreemd genoeg is Helmerhorst het meest gehecht aan de bordkartonnen werkelijkheid van de uitgezaagde huisjes die begin en eind markeert: 'Prachtig hoe uitgezaagde mannen de kartonnen heg staan te knippen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden