'Nacht van Srebrenica': pleidooi voor eerlijkheid

Misschien zijn Nederlanders wel te gefixeerd op het ordelijk verloop der dingen, ook als die dingen zich daar even niet zo goed toe lenen....

Het doet - toegegeven, heel in de verte - denken aan eerdere passages uit haar verhaal over hoe Dutchbat zich gedroeg op 11 juli 1995. Over hoe plichtsgetrouw Nederlandse militairen mensen buiten hielden die de compound binnen wilden. En hoe Karremans Mladic tot driemaal toe vroeg of een zojuist ontvangen cadeau voor zijn vrouw was. 'Hij vergat te vragen waar onze jongens en mannen waren', aldus Catic. Vreemde prioriteitstelling, op zijn minst.

Catic was een van de Bosnische vrouwen die dinsdagavond 'een pleidooi voor rechtvaardigheid' kwamen houden op 'de nacht van Srebrenica' in het Rotterdamse Calypso. Manon Uphoff en Ronald Giphart, ook aanwezig, wilden er een belofte mee inlossen. Vorig jaar woonden ze in Srebrenica en Potocari de herdenking van de val van de voormalige Moslim-enclave bij. Bittere verwijten waren hun deel, als Nederlanders. Ze beloofden de nabestaanden van weggevoerde jongens en mannen om in Nederland 'Srebrenica warm te houden'.

Dinsdagavond was het zover. Aan de vooravond van de presentatie van het NIOD-rapport over de 'grootste naoorlogse slachting in Europa' presenteerden ze 'een bont programma met schrijvers, dichters, een tekenaar, een kok, cabaretier, een koor, etcetera.'

Bijna zou de hele avond overbodig zijn geweest, stelden Uphoff en Giphart vooraf vast. Ze waren bang geweest dat het NIOD-rapport niets anders was dan een manier voor de Nederlandse regering om de problemen voor zich uit te schuiven en uiteindelijk in de doofpot te stoppen. Ze waren vastbesloten dat te voorkomen.

'Maar we hebben de media onderschat', aldus Giphart. 'Wie vandaag de dag een duik neemt in de media, zou kunnen denken dat Srebrenica net is gevallen. Er is zeker geen sprake van moeheid.' De opkomst bewijst zijn gelijk. Met zo'n 250 mensen zit Calypso vol.

Voor sommigen is dat niet genoeg, zo blijkt aan het begin van de avond. Programmamakers Hein Schütz en Alma Popeyus kondigen aan de aandacht voor Srebrenica nog verder te willen verspreiden.

Ze tonen een fragment uit hun driedelige tv-serie Enclave, die de VARA vanaf zondag uitzendt. Te zien is hoe, ergens in de toekomst, ene 'ex-minister Ter Hoef' op een EU-missie belandt in het hotel waar Karremans en Mladic hun veelbesproken toast uitbrachten.

Fictie, geven Schütz en Popeyus toe, en daarom heet hun hoofdpersoon ook geen Joris Voorhoeve of Relus ter Beek. Maar fictie met een wezenlijk doel, vinden ze. 'Hiermee bereiken we toch de mensen die er op een avond als deze niet zijn, en die hier ook nooit zouden komen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden