Nabucco: hoe meer landen gas gaan leveren, hoe beter

Achtergrond..

Den Haag Opnieuw bleek maandag hoe vervelend het is om te afhankelijk te zijn van Russisch gas. De Russische premier Poetin waarschuwde andermaal dat de toevoer van gas naar Europa in gevaar kan komen, omdat Oekraïne niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen.

Er wordt al geruime tijd aan een alternatief gewerkt: de Nabucco pijpleiding, die Rusland aan de zuidkant moet passeren. Het vertrouwen daarin is echter niet groot. ‘Veel politieke wil, maar een lege leiding’, sneren critici. Maar volgens Richard Morningstar, de Amerikaanse afgezant voor Euraziatische energie, is dat pessimisme onterecht. ‘Het Nabucco-project komt niet zonder gas te zitten’, zegt hij. ‘Er zijn genoeg potentiële leveranciers.’

Die zijn er zeker. De Nabucco-pijpleiding begint waar Europa, de Kaukasus en het Midden-Oosten elkaar raken, en die regio is rijk aan gas. Het probleem is alleen dat bij alle mogelijke leveranciers het woordje ‘maar’ moet worden toegevoegd. Zo heeft Azerbeidzjan genoeg gas, maar het land voelt zich verraden door Turkije, dat toenadering heeft gezocht tot aartsvijand Armenië. Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan, heeft in juli uit nijd een deal gesloten met het Russische Gazprom.

Ook Irak wil leveren, maar het gas komt uit Koerdistan, dus er moet eerst een overeenkomst tussen de Koerden en de nationale regering in Bagdad worden getekend – en de twee lijken op dit gebied niet bepaald nader tot elkaar te komen. Dan zou Iran de pijpleiding graag vullen, maar daar zetten de Verenigde Staten hun voet dwars. ‘Ik hoop dat we een oplossing vinden voor onze geschillen, maar tot die tijd blijft ons standpunt nee’, zegt Morningstar.

Wat betreft de twee andere potentiële leveranciers, Azerbeidzjan en Irak, zijn er volgens Morningstar ‘inderdaad issues’, maar de afgezant gelooft dat daarvoor wel een oplossing wordt gevonden.

Zo stelt de deal tussen Gazprom en Azerbeidzjan volgens Morningstar niet veel voor, omdat de afgesproken hoeveelheid gasleveranties ‘te klein’ is. ‘Bovendien wil ook Azerbeidzjan niet volledig afhankelijk zijn van Rusland, dus Bakoe is meer dan bereid om gas aan Europa te leveren.’

Ook Rusland is wat de Amerikanen betreft een potentiële leverancier. ‘Waarom niet?’, werpt Morningstar tegen. ‘Diversificatie is noodzakelijk ja – als de pijpleiding vorig jaar al had bestaan, hadden Bulgarije en Servië misschien een minder koude winter gehad. Wat ons betreft staat 50 procent van Nabucco open voor concurrentie, en als Moskou een competitieve prijs heeft, is hun gas gewoon welkom.’

‘Het lijkt me een goede zaak als Rusland deel uitmaakt van het project, maar dit niet volledig in handen heeft. Autonomie, dat is het sleutelwoord in dit spel, en het is pas ongezond als een enkel land volledige autonomie heeft over de gas- en olieleveranties aan anderen.’

Natuurlijk, geeft Morningstar toe, moeten er nog veel stappen worden genomen voordat de pijpleiding daadwerkelijk operationeel is. ‘De problemen zijn niet met zes maanden opgelost – maar dat hoeft ook niet. Het heeft ook zeven jaar geduurd voordat de BTC (een oliepijpleiding die van Bakoe, via Tbilisi naar het Turkse Ceyhan leidt) volledig in gebruik was, en dat loopt nu goed. Nabucco heeft groot potentieel, anders zou niemand eraan zijn begonnen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden