Nabestaanden slachtoffers Jansen Steur: 'Hij komt ermee weg'

'Het voelt onrechtvaardig. Als je zulke fouten maakt, moet je ook straf krijgen.' Voor Karin van Slabben is het donderdagochtend moeilijk te bevatten dat het Gerechtshof in Arnhem Ernst Jansen Steur (69) heeft vrijgesproken.

Ex-neuroloog Ernst Jansen Steur. Beeld ANP

Haar moeder was patiënt bij de ex-neuroloog van Medisch Spectrum Twente. Jansen Steur stelde de diagnose MSA, versnelde veroudering van de hersenen. Daarna veranderde het leven van de moeder van Karin in een hel. Ze lag vaak gedrogeerd op bed; in 2000 pleegde ze zelfmoord. 'Wat er is gebeurd met onze moeder was zó desastreus; ik was blij met de celstraf die de rechtbank hem oplegde. Nu heb ik het gevoel dat hij ermee weg komt.'

Begin 2014 veroordeelde de rechtbank in Almelo Jansen Steur tot drie jaar gevangenisstraf omdat hij tussen 1998 en 2004 moedwillig verkeerde diagnoses stelde, zoals Parkinson, ALS of Alzheimer en daarvoor, vaak zware medicijnen voorschreef. In die periode kampte de neuroloog met een verslaving aan kalmeringsmiddelen (benzodiazepines). Bovendien heeft hij ADHD en een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

Het Gerechtshof in Arnhem kwam donderdag met een oordeel dat diametraal staat op dat van de rechtbank. Weliswaar legden de raadsheren een voorwaardelijke gevangenisstraf op voor het pikken van een receptenblok, vervalsen van recepten en verduisteren van geld, maar voor de hoofdmoot van de aanklacht spraken ze de arts vrij. Het is niet bewezen, vindt het Hof, dat Jansen Steur opzettelijk zijn patiënten in een hulpeloze toestand bracht, zwaar lichamelijk letsel toebracht en in één geval een zelfmoord veroorzaakte.

Schadevergoeding voor honderd slachtoffers

Honderd slachtoffers van ex-neuroloog Ernst Jansen hebben inmiddels een schadevergoeding gekregen. Dat zei letselschade-expert Yme Drost donderdagavond in het televisieprogramma Jinek. Dat er inmiddels honderd slachtoffers een schadevergoeding hebben gekregen, betekent volgens hem 'dat er iets enorm fout is gegaan'.

Opzet

De crux zit in het woord opzettelijk. Juridisch is dat een wat ruimer begrip dan in het spraakgebruik. Het Hof vindt niet dat Jansen Steur willens en wetens het risico heeft gelopen dat hij zijn patiënten zou benadelen. Misschien is hij nalatig geweest of heeft verwijtbare risico's genomen, maar daarmee is opzet niet bewezen. En juist voor deze opzetdelicten stond de neuroloog terecht. Voor een lichtere variant daarvan, schulddelicten zonder opzet, zijn de feiten verjaard. Dus moest het Openbaar Ministerie kiezen voor 'opzet' toen het besloot om tot vervolging over te gaan.

Letselschadeadvocaat Yme Drost, die de slachtoffers van Jansen Steur bijstaat, vindt dat het OM dat zichzelf moet verwijten. In 2005 kaartte hij klachten over de neuroloog aan bij het ziekenhuis; in 2007 deed hij aangifte. 'Ik heb meerdere herinneringen naar het OM gestuurd, maar pas in 2009 werd men wakker', aldus Drost. 'Het Openbaar Ministerie moest toen zijn gezicht redden, maar kon alleen nog opzetdelicten ten laste leggen, terwijl schulddelicten wel bewezen hadden kunnen worden maar waren verjaard. Doordat de affaire in het ziekenhuis in de doofpot is gestopt en door het stilzitten van het OM staan de slachtoffers nu met lege handen en zijn ze teleurgesteld in de rechtspraak. Dat is kwalijk. Ik prijs me extra gelukkig dat ik ook een tuchtzaak heb aangespannen tegen Jansen Steur. Als ik dat niet had gedaan, had hij morgen weer aan het werk gekund.'

Advocaat Yme Drost verdedigt de slachtoffers van jansen Steur. Beeld ANP

Verjaard

Het Openbaar Ministerie noemt de kritiek 'deels terecht'. 'Het OM heeft nagelaten in 2007 adequaat gevolg te geven aan de melding van de heer Drost', aldus een schriftelijke verklaring. Daarna is alles op alles gezet, schrijft de woordvoerder, om het gecompliceerde strafrechtelijk onderzoek zo snel mogelijk te voltooien. 'Toen de dagvaarding kon worden opgesteld, bleek helaas het merendeel van de strafbare feiten verjaard te zijn.' Of het OM in cassatie gaat tegen het arrest van het Hof is nog niet duidelijk. Volgens Peter Plasman, de advocaat van Jansen Steur, is zijn cliënt opgelucht door de vrijspraak. 'Het is wel een beetje dubbel. Hij beseft goed dat hij ernstige fouten heeft gemaakt en die blijven staan.'

Zelf was Plasman niet verrast. 'Mijn cliënt handelde duidelijk niet ter kwader trouw, dat spat van het dossier af. Dat heeft de rechtbank in Almelo totaal verkeerd beoordeeld'.

'Emotioneel heeft de vrijspraak me niet geraakt', zegt Freddy de Haan na de zitting in Arnhem. 'Ik ben inmiddels wel wat gewend. Op mijn 58ste kreeg ik te horen dat ik Alzheimer zou hebben. Toen heb ik een ellendige periode gehad, er waren dagen bij dat ik dacht: ik draai mezelf de nek om. Maar dat is nou dertien jaar terug. Die boosheid is met de jaren weggevloeid', aldus de ex-rechercheur. 'De uitspraak was geen verrassing. Gaandeweg merkte ik wel dat de zaak flinterdun was; ik zie niet graag iemand naar de gevangenis gaan, maar ja, hij heeft toch wel énige straf verdiend?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden