Nabestaanden omgekomen militairen Mali woedend op Defensie vanwege 'kille' houding en 'beschamende schadevergoeding'


De nabestaanden van drie militairen die in 2016 omkwamen in Ossendrecht en Mali zijn woedend op het ministerie van Defensie vanwege de ‘beschamende schadevergoeding’ die hun wordt geboden. In brieven aan minister van Defensie Ank Bijleveld, in bezit van de Volkskrant, uiten ze hun onvrede over de ‘kille, zakelijke en afstandelijke’ houding van juristen en ambtenaren.

De familie van de door een granaat omgekomen Henry Hoving. Zijn moeder Greetje Groenbroek, stiefvader Jan Groenbroek en halfbroer Matthijs.Beeld Harry Cock/de Volkskrant

‘Naast alle ellende komt dit er gewoon bij’, schrijft Greetje Groenbroek, de moeder van de in Mali omgekomen militair Henry Hoving. Haar man zit na de dood van Henry in de ziektewet. ‘Het bod dat mij gedaan is van 20 duizend euro zien ze als ruimhartig, terwijl mijn man inmiddels 100 procent is afgekeurd en wij dus vanaf juni 30 procent inkomsten gaan missen.’

De afhandeling van de schadevergoeding voor de gesneuvelde militairen ligt Defensie als een steen op de maag. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) concludeerde eerder dat bij de incidenten grove fouten zijn gemaakt door Defensie. Op 19 maart dit jaar erkende het ministerie aansprakelijkheid voor beide zaken. Minister Bijleveld zei toen tegen de nabestaanden dat er vaart zou worden gezet achter de afhandeling.

Groenbroek en haar man voelen zich echter ‘diep gekwetst’ door juristen van Defensie, omdat zij keer op keer Bijlevelds belofte niet nakomen. ‘Mensen die niet naar je luisteren en stoïcijns en juridisch redeneren waarom wij geen rechten hebben op van alles en nog wat. Hoe kunnen wij beginnen met verwerken wanneer we continu geconfronteerd worden met deze zaken?’, zegt Groenbroek. Het steekt haar bovendien enorm dat de broer van Henry niet wordt erkend als nabestaande, omdat hij een andere vader heeft.

Ook de nabestaanden van Sander Klap klagen over het gebrekkige medeleven en de trage en karige schadevergoeding van Defensie. Het voorstel van 20 duizend euro per nabestaande ‘zien wij als niets minder dan een belediging’, schrijven de weduwe, ouders en broers van de commando die in Ossendrecht op een oefenbaan werd doodgeschoten. Volgens hen wordt niet gekeken naar de feitelijk geleden schade. ‘Hierdoor krijgen wij sterk de indruk dat het voor het ministerie van Defensie meer te doen is om het beperken van de eigen schade dan het schadeloos stellen van ons.’

Geen standaardvergoeding

Defensie kent geen standaardvergoeding voor nabestaanden die hun dierbare verliezen en daardoor een deel van hun inkomen kwijtraken. In andere beroepsgroepen is evenmin een standaardregeling, maar een uitkering van 1 miljoen euro is niet ongewoon na overlijden door oorlogsgeweld. Journalisten, hulpverleners en ondernemers die naar oorlogsgebieden zoals Mali of Afghanistan reizen, kunnen hiervoor een speciale molestverzekering afsluiten. Het uitgekeerde bedrag wordt door nabestaanden vaak gebruikt voor psychische begeleiding of als leefgeld.

Bij een gesprek met plaatsvervangend secretaris-generaal Marc Gazenbeek is aangeboden een extra bedrag van 40 duizend euro per overledene in een fonds te storten (dus 120 duizend euro in totaal). Na ruggespraak met minister Bijleveld werd 100 duizend euro per overledene aangeboden.

In het geval van Mali en Ossendrecht eisen de nabestaanden elk een 'substantieeel hoger' bedrag, bestaande uit materiële schade en smartegeld. 'Een bedrag begroten is niet makkelijk voor mijn cliënten’, schrijft advocaat Michael Ruperti. ‘Elk bedrag is immers te laag voor het leven dat uit hun midden is weggerukt. Onbetwist staat vast dat mijn cliënten emotioneel lijden. Van Defensie verwachten we een ruimhartige opstelling die recht doet aan de verantwoordelijkheid van het ministerie voor het onnodig overlijden van Henry Hoving, Kevin Roggeveld en Sander Klap.’

Het ministerie van Defensie laat in een schriftelijke reactie weten dat ‘Defensie de nabestaanden recht wil doen. Daar is alles op gericht. En nog steeds. We kunnen hun verdriet niet wegnemen, maar het laatste dat Defensie wil is dat hun enorme verdriet nog groter en zwaarder wordt door ons handelen. Zoals eerder gezegd is Defensie aansprakelijk en nemen we onze verantwoordelijkheid in de schadeloosstelling van de directe nabestaanden. We zijn met elkaar in gesprek en willen dat graag blijven. Over de vorm en inhoud spreekt Defensie met de nabestaanden en hun vertegenwoordigers, niet via de media.’

Grove fouten

In maart 2016 kwam sergeant Sander Klap om bij een schietoefening in een ongeschikt, niet gekeurd schiethuis in Ossendrecht. Naar aanleiding van dat incident concludeerde de OVV dat de leiding van defensie ‘niet op professionele wijze is omgegaan met de veiligheid van eigen personeel’.

In juli 2016 sneuvelden soldaten Henry Hoving en Kevin Roggeveld in Mali toen een ondeugdelijke mortiergranaat ontplofte. Ook nu wees onderzoek van de OVV uit dat er bij defensie grove fouten waren gemaakt en dat de granaat nooit gebruikt had mogen worden.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden