nieuwsbrandbrief mh17-nabestaanden

Nabestaanden MH17 schrijven Maleisische premier brief: stop met verdeeldheid zaaien

Nabestaanden van vlucht MH17 hebben een brandbrief gestuurd aan de premier van Maleisië. Daarin roepen ze hem op geen uitspraken meer te doen ‘die strijdig zijn met de waarheid’, en om te stoppen met ‘het zaaien van verdeeldheid’.

De Maleisische premier Mahathir Mohamad houdt er vaker exotische theorieën op na.Beeld EPA

Maleisië maakt deel uit van het JIT, het internationale onderzoeksteam dat probeert uit te vinden wie er verantwoordelijk is voor het neerhalen van het toestel van Malaysian Airlines op 17 juli 2014 boven Oekraïne met een Buk-raket. Alle 298 inzittenden, onder wie 193 Nederlanders, kwamen daarbij om.

Premier Mahathir Mohamad heeft herhaaldelijk Russische betrokkenheid bij het neerhalen van het MH17-toestel ontkend, en beweerd dat het onderzoek naar de oorzaken en de daders van de ramp politiek gemotiveerd is.

‘Door uw uitlatingen probeert u verdeeldheid te zaaien en bovendien dient u de belangen van de nabestaanden (en in het bijzonder de Maleisische nabestaanden) zeker niet’, schrijft de stichting die ook familie van Maleisische slachtoffers vertegenwoordigt. ‘Daarnaast zaait u verwarring over het werkelijke standpunt van de Maleisische regering en haar JIT-vertegenwoordigers in het MH17-dossier’, staat verder in de brief die door het AD online is gezet.

De directe aanleiding om de brief te schrijven is een congres twee weken geleden in Kuala Lumpur, de hoofdstad van Maleisië. Dat werd mede georganiseerd door een stichting waarvan premier Mahathir de voorzitter is, meldt het AD. Op ‘MH17, de zoektocht naar gerechtigheid’, zoals het congres heette, werden foto’s getoond van de vleugel van het neergehaalde vliegtuig, waarbij stond aangegeven dat de schade nooit door een Buk-raket veroorzaakt had kunnen woorden. In de slotverklaring van het congres stond dat het proces tegen de vier verdachten (drie Russen en een Oekraïner) per direct zou moeten worden opgeschort. Volgens de nabestaanden heeft het congres daarmee geen ander doel dan ‘het onderzoek en de bevindingen van het door uw eigen justitieapparaat en uw eigen regering gesteunde JIT in diskrediet te brengen’.

Al eerder in opstand

Een dag na de bekendmaking van het JIT dat het vier verdachten op het spoor was, kwam Mahathir daar al tegen in opstand. ‘We zijn heel ongelukkig, want vanaf het begin was het een politieke kwestie hoe Rusland beschuldigd kon worden van verkeerd handelen’, zei Mahathir toen tegen journalisten. ‘Zelfs voordat ze onderzoek deden, zeiden ze al Rusland. Het is belachelijk. Wij willen bewijs van schuld zien. Tot nu toe is er geen bewijs, alleen geruchten.’ Daarmee bracht hij premier Mark Rutte, die een dag eerder nog zei dat Maleisië ‘volledig’ achter het onderzoeksteam staat, in verlegenheid en ondermijnde hij het eensgezinde diplomatieke front inzake MH17.

Het was de tweede keer in korte tijd dat Mahathir het diplomatieke front doorbrak van landen die getroffen zijn of die onderzoek doen in het Joint Investigation Team. Eind mei haalde de premier al hard uit naar het internationale onderzoeksteam (JIT) waar zijn eigen land vanaf het begin deel van uitmaakt. Die uitspraken wekten toen al, zegt een betrokken ambtenaar, ‘enorme irritatie’ in Den Haag, dat al jaren inspanningen doet om het internationale diplomatieke front zo breed en eensgezind mogelijk te houden. Maar toen Nederland opheldering vroeg had het ‘zeer geruststellende’ antwoorden gekregen, zei Rutte daarop.

Exotische theoriën

De Maleisische premier , die herhaaldelijk in opspraak kwam vanwege vermeend antisemitische uitspraken, staat erom bekend dat hij vaker exotische theorieën verkondigt, schreef verslaggever Arnout Brouwers eerder in de Volkskrant. Zo sprak hij eens het vermoeden uit dat MH370, het Maleisische passagiersvliegtuig dat in 2014 van de radar verdween en in de Indische oceaan neerstortte, wellicht op afstand door Boeing was ‘overgenomen’ omdat er misschien een gijzelingsactie aan boord gaande was.

Het is onduidelijk waarom de Mahathir uitspraken doet die lijken af te wijken van het officiële standpunt van zijn land. Los van het feit dat de premier wel vaker opvallende uitspraken doet, zouden er ook andere zaken kunnen spelen. Zo kampt Maleisië met economische problemen en zoekt het naar alternatieve manieren om zijn verouderde vloot door Russische jachtvliegtuigen te vervangen. Daarbij zet het land in op een vorm van moderne ruilhandel, die er in het kort op neerkomt dat het jagers voor palmolie wil ruilen (Maleisië is de op een na grootste exporteur van palmolie wereldwijd). Westerse leveranciers van gevechtsvliegtuigen staan sceptisch tegenover zulke betaalwijzen, maar Rusland en China hebben er wel oren naar.

Mahathir is ook boos op de Europese Unie omdat die palmolie wil uitfaseren uit biodiesel omdat het geen ‘groene brandstof’ is. Maleisië heeft gedreigd met een boycot van EU-goederen als Brussel zijn plannen hiertoe doorzet, en in maart dreigde de premier vliegtuigen van China te kopen in plaats van uit de EU. Later zei hij dat dit slechts een ‘suggestie’ was.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden