interviewpiet ploeg

Nabestaande MH17: ‘Er is weinig geleerd van het verleden’

Wrakstukken, bodybags en een stellig ontkennende regering: de beelden die de journaals deze dagen domineren komen Piet Ploeg maar al te bekend voor. Vijf jaar geleden verloor hij zijn broer, schoonzus en neefje bij de ramp met MH17.

Piet Ploeg.Beeld ANP

Daar zit je dan als nabestaande, terwijl duizenden kilometers verderop je familie in het hart van een geopolitiek conflict is terechtgekomen. Piet Ploeg, voorzitter van de Stichting Vliegramp MH17, kan zich zomaar voorstellen dat de gedachten van de nabestaanden van de ramp met de Oekraïense Boeing overeenkomen met de zijne op 17 juli 2014.

Die dag zat hij met zijn nichtjes Mirjam en Sandra in de woonkamer van zijn broer, hun vader. Op hun beeldschermen het nummer van het toestel waarin Alex, Edith en zoon Robert die middag waren gestapt. Om het te vergelijken met het vluchtnummer dat het nieuws domineerde: MH17.

Als een film

De herinneringen zitten na vijf jaar diep weggestopt, maar spelen zich vrijdag weer als een film voor hem af, zegt Ploeg over de telefoon vanuit Vught. Hij zit daar deze week in het klooster om Engels te leren ter voorbereiding van het proces tegen de verdachten van MH17 dat 9 maart begint. De opgedane kennis kon hij vrijdag direct in praktijk brengen. Eerst hing ‘Zweden’ aan de lijn, later op de dag belde hij met de Canadese televisie – 63 slachtoffers van de ramp met het Oekraïense toestel kwamen uit dat land. 

De eerste gedachten na zo’n ramp zijn basaal, herinnert Ploeg. Hebben ze het gemerkt? Ze zullen het verdomme toch niet hebben gevoeld? Weten we écht zeker dat ze aan boord zijn gegaan? De dag erna begonnen de vragen over de toedracht. ‘Je wilt informatie hebben die er niet is, bevestiging. Omdat je het niet begrijpt. Het enige dat je weet is dat jouw familie met een big smile op een vliegtuig is gestapt en vijf uur later dood is. Daar kun je met je verstand niet bij.’

Erkenning

Het antwoord op de vraag of het Oekraïense toestel is neergehaald of verongelukt, maakt zeker uit voor de verwerking, zegt Ploeg. ‘Omdat het eerste je wordt aangedaan. Dan heeft een militair dronken of heel bewust kwetsbare mensen in een vliegtuig met geweld om het leven gebracht. Dat is onverteerbaar.’ Het hielp in het geval van de MH17 niet dat Rusland, net als Iran nu, ontkende iets met de ramp te maken te hebben. ‘Als Rusland, of wie het ook heeft gedaan, vanaf het begin had gezegd: we hebben een enorm grote vergissing begaan, het spijt ons, dan was dat ongelooflijk belangrijk geweest. Omdat het een erkenning is van je verdriet. Ontkennen geeft een machteloos en boos gevoel.’

Zijn verhaal wordt onderbouwd door het rouwonderzoek dat klinisch psycholoog Jos de Keijser deed onder nabestaanden van MH17. ‘Bij een aanslag heeft iemand doelbewust jouw geliefde doodgemaakt. Dat is moeilijker te verwerken’, zei hij in juli tegen de Volkskrant. ‘Daardoor ontstaan boosheid en wraakgevoelens. Die frustratie geeft bijkomende stress en bemoeilijkt het normale verwerkingsproces.’

Weinig geleerd

En er is nog iets dat Ploeg vandaag de dag boos maakt. Na het neerhalen van de MH17 kwam de vraag op tafel waarom het luchtruim van Oekraïne niet was gesloten. Er kwamen scherpe rapporten en aanbevelingen van onder meer de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. Toch vlogen vliegtuigmaatschappijen als KLM deze week tot na de eerste raketaanvallen over Irak. Vergeldingsacties van Iran werden toen al gevreesd. Een teken dat er weinig is geleerd van het verleden, vindt Ploeg. ‘Naast dat je wilt dat er wordt rechtgesproken, wil je ook dat zoiets zich in de toekomst niet meer voordoet, maar we zijn ingehaald door de actualiteit.’

Meer over de vliegramp in Iran

Over de oorzaak van de vliegramp met een Oekraïens toestel in Iran, waarbij alle 176 inzittenden om het leven kwamen, bestaat nog veel onduidelijkheid. Wat weten we wel tot nu toe? Een overzicht.

KLM stopt met vliegen boven Irak, maar waarom nu pas?

Voor de herdenking van de ramp met MH17 interviewden we eerder klinisch psycholoog Jos de Keijser. Hij onderzocht het rouwproces van MH17-nabestaanden. ‘Bij een aanslag duurt het rouwen vaak veel langer.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden