Feiten voor bij de borrelWaar studeert de premier?

Naar welke universiteit moet je om premier van Nederland te worden?

Presidenten en premiers in Verenigde Staten en Verenigde Koninkrijk studeerden vaak aan Harvard, Yale, Oxford of Cambridge. Naar welke universiteit in Nederland moet een wannabe premier?  

Beeld Thijs Balder

Harvard en Yale, dat zijn in de Verenigde Staten al jaren de universiteiten die presidenten en vicepresidenten leveren. Maar dit jaar niet. Voor het eerst sinds 1968 hebben noch de Republikeinse, noch de Democratische kandidaat voor het presidentschap, noch hun kandidaten voor het vicepresidentschap, gestudeerd aan Harvard of Yale. Maar het blijft een feit dat de weg naar het hoogste ambt vaak langs deze topuniversiteiten gaat. Net zoals in het Verenigd Koninkrijk de prestigieuze universiteiten van Oxford en Cambridge driekwart van de prime ministers daar leverden. Hoe zit dat bij ons? Naar welke universiteit moet je om premier van Nederland te worden?  

Gerrit Schimmelpenninck studeerde rechten aan de Hogeschool te Leiden, en werd in 1848 de allereerste premier. Dat was nog maar het begin voor Leiden, de Universiteit leverde veertien premiers. Tien premiers studeerden aan de Universiteit Utrecht, vijf in Nijmegen aan de Radboud Universiteit en haar voorgangers. Aaneengesloten termijnen tellen we hier één keer mee, premiers als Beel, die weer terugkeerde na 10 jaar, twee keer. Voor alle andere universiteiten wordt het moeilijk om de voorsprong van Leiden in te halen, waar voor 1900 al negen premiers vandaan kwamen. Ook veel vice-premiers studeerden in Leiden. Voor sommigen was dit nog maar het begin, Rudolf de Korte, vicepremier van 1986 tot 1989, haalde na meerdere studies in Leiden zijn MBA in Harvard.

Wim Kok studeerde aan Nyenrode en Jan-Peter Balkenende aan de VU in Amsterdam. Maar met Mark Rutte hebben we weer, zoals het lijkt te horen, een Leiden-alumnus aan het roer. Twee premiers hebben het zonder hoger onderwijs zo ver geschopt. Jan Jacob Rochussen stopte voortijdig met de Latijnse school om te gaan werken, en werd in 1858 premier. Klaas Pierson werd, zonder ooit aan een universiteit te hebben gestudeerd, hoogleraar aan de Gemeente Universiteit (nu UvA) in Amsterdam in 1877 en premier in 1897. Een eredoctoraat had hij toen al wel binnen.

Leiden lijkt dus een goede keus voor ambitieuze politici-in-de-dop. Anders dan de president in de VS is de premier natuurlijk geen écht staatshoofd, die positie is in Nederland afhankelijk van je geboorte. Niettemin een opsteker voor Leiden: ook Willem-Alexander en veel van zijn koninklijke voorgangers kozen voor een studie in de Sleutelstad.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden