Naar voren Jamile, niet omhoog

Sprintster Jamile Samuel behoort op de 100 meter tot de Europese top, mits ze haar start niet verknalt. Dat valt niet mee. 'Meestal hou ik alleen mijn hoofd omlaag, de rest niet.'

AMSTERDAM - Veel langer dan 11 seconden duren de sprintwedstrijden van Jamile Samuel niet, maar haar trainer Oscar Terol kent het resultaat van de 100 meter vaak al na een enkele 'milliseconden'. Dan vloekt hij binnensmonds en draait hij zich bruusk af van de atletiekbaan waarop zijn getalenteerdste pupil haar fout tracht goed te maken. Weer heeft ze de start verknald.


Samuel (22) is al bijna vijftien jaar in de weer met de startblokken en heeft zich dit jaar laten kennen als een van Europa's snelste sprinters. Ze staat vierde op de Europese seizoensranglijst, met een tijd van 11,12 seconden. Ze is bij de EK atletiek over twee weken een geduchte concurrente van ranglijstaanvoerder Dafne Schippers (11,03), mits ze soepel uit de blokken komt.


Dat valt niet mee, erkent Samuel voor een training in het Olympisch Stadion, de thuisbaan waarop ze vanmiddag met Schippers strijdt om de nationale sprinttitel. Met haar reactie op het startschot is weinig mis. Maar in plaats van naar voren te schieten, komt ze uit de blokken omhoog. Daarmee verspilt ze energie, ze verspeelt snelheid en ze riskeert de toorn van Terol.


Schuldbewust bekent ze: 'Ik verlies de snelheid die ik heb gecreëerd. Mijn eerste pas is nog wel goed, maar mijn tweede en derde pas zijn te klein. Meestal denk ik dat ik laag zit, maar dan hou ik alleen mijn hoofd omlaag, de rest niet.'


Tijdens de training gaat het vaak goed. Samuel schiet vooruit, haar lichaam diagonaal, terwijl ze met felle beenbewegingen voorkomt dat ze voorover valt. Ze stuwt het zwaartepunt van haar lichaam naar voren en loopt pas na een meter of 20 rechtop.


Terol knikt goedkeurend. Hij toont met zijn handen het verschil tussen een goede en slechte tweede pas: 15 centimeter of 0,5 meter.


Het is Samuel een raadsel waarom haar start zo veel moeite kost. Ze traint er elke donderdag op. Bij die oefensessies gaat het vaak beter dan in de wedstrijd. De theorie van Terol is simpel: ze wil te veel in de race. Ze wijkt af van haar routine, omdat ze iets extra's wil brengen. Juist dan gaat het mis.

Raadselachtig

Samuel denkt dat de problemen zijn gekomen door een blessure, jaren geleden, toen ze te boek stond als een talent op de meerkamp. Ze had vaak last van een raadselachtige pijn in het midden van haar voetbot. Daardoor moest ze onderdelen laten vallen: eerst hoogspringen, toen hordenlopen, toen verspringen. Uiteindelijk bleven alleen de 100 en 200 meter over. Op de korte afstand bleek ze een natuurtalent: als 15-jarige scholiere veroverde ze haar eerste NK-medaille bij de senioren.


Dankzij haar snelheid werd de atlete uit Amsterdam Nieuw Sloten opgenomen in het Nederlandse estafetteteam, dat onder begeleiding stond van sportarts Peter Vergouwen. Die ontdekte dat ze in haar voet een haarscheurtje had. 'Hij zei: als het niet was ontdekt, was mijn loopbaan afgelopen geweest.'


De blessure genas, mede dankzij veel aquajoggen. Maar met de start bleef het kwakkelen. 'Door mijn voet ben ik iets geks gaan doen, wat er maar niet uit gaat.'


Toch heeft ze het gevoel dat ze dit jaar minder vaak de mist in gaat. Ze neemt haar sport serieuzer. Ze heeft haar mbo-opleiding ruimtelijke vormgeving afgerond en richt zich voltijds op de sprint. Ze traint acht of negen keer per week en neemt meer rust. Nadat ze vorig jaar een hernia had opgelopen, heeft ze ervoor gezorgd dat ze sterker en lichter is geworden. Ze let beter op haar voeding.


De adviezen van een sportpsycholoog helpen ook, meent ze. Hij heeft haar bijgebracht dat ze haar humeur niet moet laten afhangen van winst en verlies. 'Ik nam altijd het hoogste doel: winnen. Maar dat was eigenlijk te groot voor me. Ik baalde te vaak.'


De psycholoog leerde haar de wedstrijd in stukjes op te breken. Ook als ze had verloren, kon er reden zijn tot tevredenheid. Bijvoorbeeld over een goede eerste pas. Of een snelle reactietijd. 'Ik ben stap voor stap gaan denken. Dat werkt goed.'

Trainingsdier

Hoewel ze volgens coach Terol nooit een trainingsdier zal worden, beseft Samuel dat ze met iets meer inzet kan aanhaken bij de Europese top. In Genève, vorige maand, resulteerde dat in een forse verbetering van haar persoonlijke records. Op de 100 meter van 11,38 seconden naar 11,12, op de 200 meter van 22,93 naar 22,72.


Die tijden zijn volgens Terol cruciaal voor haar ontwikkeling. Plotseling wordt ze uitgenodigd voor grote wedstrijden, zoals de Diamond League. Ze kan zich optrekken aan sterkere tegenstanders.


In Nederland kan dat ook. Samuel strijdt al jaren tegen Dafne Schippers. De zevenkampster bewees onlangs in de Diamond League dat ze olympische sprintkampioenen kan verslaan. Dat is inspirerend, vindt Samuel. 'Dafne is supersnel. Dat vind ik niet vervelend. Ik denk dat ze mij sneller maakt.'

Estafette sleutel tot opleving sprint

Voor het eerst strijden op de NK atletiek vier sprinters om drie startbewijzen voor de EK. Churandy Martina, Jorén Tromp, Hensley Paulina en Giovanni Codrington maken vanmiddag uit wie over twee weken op 100 meter in actie mogen komen. Ze hebben dit seizoen nauwelijks voor elkaar onder gedaan. Martina heeft met 10,19 seconden onder zijn kunnen gepresteerd, Tromp, Paulina en Codrington verbeterden laatste weken hun persoonlijke records tot 10,25, 10,26 en 10,29.


De strijd is tekenend voor de opleving van de sprint. Bij de EK atletiek hebben de mannen en vrouwen medaillekansen, zowel individueel (Martina, Schippers, Samuel) als op de estafette. Dat laatste onderdeel is de sleutel tot het succes van de Nederlandse sprinters. Door de estafette tot speerpunt te maken, kregen veel sprinters de kans mee te doen aan internationale (jeugd)toernooien. De limieten van deelname zijn minder scherp dan voor individuele deelname. Dat werkt volgens bondscoach Wigert Thunnissen motiverend. Het vergroot de kans dat talenten serieus werk van hun sport maken, waardoor de sport in de breedte groeit. De cijfers tonen dat aan. Dit seizoen hebben zestien vrouwen de 100 meter in minder dan 12 seconden gelopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden