Naar keuze dikzak of gratenbaal

Stunt-acteren wordt het wel genoemd. Extreem afvallen of zwaar aankomen voor een rol. Voor Hunger leefde de Iers-Duitse acteur Michael Fassbender op bessen, met af en toe een sardientje....

Nee, Janusz Gosschalk kan zo snel ook geen goed Nederlands voorbeeld vinden. De directeur van Kemna Casting, sinds oom Job een stapje terug deed, denkt nog eens diep na: ‘Cees Geel verloor aardig wat gewicht voor zijn rol in Simon. Of misschien Thijs Römer?’

Römer is momenteel in de bioscoop te zien in zijn zelfgeschreven en zelfgeregisseerde roadmovie Het wapen van Geldrop, als de ontsnapte TBS’er John. En John, zo liet Römer de afgelopen weken in interviews weten, moest ‘een beetje bonkig in zijn lijf zitten’. Daartoe bracht Römer enkele maanden op de bank door, pizza etend en bier drinkend. Voorts oefende Römer op een zenuwtic – trekken met zijn mondhoek. En om de transformatie compleet te maken zet hij in de film nog een malle bril op.

‘Maar echt extreem was dat niet’, beaamt castingdirecteur Gosschalk. ‘Voor een extreme transformatie is in ons land meestal ook geen budget. Acteurs krijgen pas betaald als de opnameperiode begint, niet daarvoor.’

Mimoun Oaïssa, de acteur die doorbrak in Shouf Shouf Habibi!, komt al meer in de richting. Als er een acteur is in Nederland die zichzelf en zijn vak serieus neemt, dan is hij het wel. Oaïssa gaf zijn relatie op voor een rol als kickbokser, in de Hollandse mozaïekfilm Kicks (2007). Hij wilde zich afzonderen en inleven, en volgde een loodzwaar trainingsregime. ‘Ik probeer mijn rollen te zijn’, verklaart hij deze maand in het tijdschrift JAN.

Toch was dat, op z’n best, slechts een halve De Niro. Voor zijn rol als de bokser Jake LaMotta in Raging Bull (1980) schoolde Robert de Niro zich eerst tot volwaardig en afgetraind vechter (hij bokste drie echte partijen, won er twee), en vervolgens ging de acteur op eetreis langs de Italiaanse kust, om vier maanden later en 30 kilo zwaarder, terug te keren voor de filmopnames als de oudere, volgevreten LaMotta. Die in de filmgeschiedenis ongekende transformatie leverde een Oscar op. En sindsdien wordt iedere acteur die extreem aankomt voor een rol, of extreem afvalt, met De Niro vergeleken, die de truc later nog eens herhaalde, toen hij opzwol voor zijn rol als Al Capone in The Untouchables (1987).

‘Het is een film over een hongerstaker, dus ik wist waar ik aan begon’. De Ierse acteur Michael Fassbender (31) speelt de IRA-gevangene Bobby Sands in de film Hunger, die deze week in Nederland in première gaat. ‘Normaal gesproken weeg ik 73 kilo. Ik kwam tot 59. Mijn doel was 58, dus ik was een beetje teleurgesteld in mezelf. Vooral de laatste kilo’s waren zeer moeilijk om kwijt te raken. Ik at bessen, wat noten en als avondeten een blikje sardientjes.’

Fassbender, die indrukwekkend uitgemergeld oogt in de finale scènes in Hunger, ziet er bij de promotie van de film in Cannes alweer stukken gezonder uit. Met sikje, en heldere blauwe ogen. Niet al te stevig, maar dat kan ook niet – binnenkort heeft hij opnames voor Inglorious Bastards, de nieuwe film van Quentin Tarantino, die zich afspeelt tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen het ook wel eens aan voedsel schortte.

Het was nooit zijn doel om de hongerstaker Bobby Sands te wórden. ‘Dat kan helemaal niet. Ik denk dat ik hem wel begrijp, tot een zekere hoogte. Dat moet ook wil je een rol geloofwaardig kunnen spelen.’ Fassbender sprak als research met mensen die de echte Sands gekend hebben, onder wie een man die hongerstaakte in dezelfde Ierse gevangenis. ‘Ik vroeg hem of er twijfel was, dat leek me belangrijk voor mijn spel. Alleen in de periode voorafgaand de staking, antwoordde hij. Daarna niet meer.’

Zie verder pagina 4

Fassbender dronk elke dag acht pinten thee

Stunt-acteren wordt het in Amerika wel genoemd, wanneer acteurs hun eigen lichaam mangelen ten gunste van een filmrol. En The Academy is sinds de bekroonde boksrol van De Niro royaal geweest in het verstrekken van beeldjes en nominaties voor opmerkelijke fysieke metamorfoses. Charlize Theron voor haar rol als gezette seriemoordenaar in Monster (15 kilo erbij, Oscar), Adrian Brody voor zijn rol als hongerende pianist in het holocaustdrama The Pianist (15 kilo eraf, Oscar), Renée Zellweger als ultieme single in Bridget Jones’s Diary (tien kilo erbij, Oscarnominatie) en Tom Hanks als onbewoond eilandbewoner in Cast Away (25 kilo erbij en er weer af, Oscarnominatie).

Maar geen van al die acteurs ging zo ver als Christian Bale, de huidige Batman. Die verloor in 2003 voor zijn rol als slapeloze machinewerker in The Machinist een derde van zijn lichaamsgewicht, ruim 30 kilo. ‘Ik at gewoon níet’, antwoordde Bale op de vraag welk dieet hij volgde. De compulsief aangelegde acteur wilde kijken hoe ver hij kon gaan. In een van de scènes, waarin Bale vooroverbuigt voor een spiegel, puilen zijn beenderen zo eng ver uit, dat zijn ruggengraat bijna door het bleke vel lijkt te scheuren. Oscarsucces bleef echter uit. Zo ook voor acteur Jared Leto, die bakken gesmolten roomijs mengde met olijfolie, en zo 30 kilo aankwam voor zijn rol als de moordenaar van John Lennon; Mark David Chapman, in de vorig jaar geflopte film Chapter 27. Leto, die vervolgens razendsnel afviel voor een volgende filmrol, heeft er wel jicht aan overgehouden.

Hunger-acteur Michael Fassbender ondervond vooralsnog geen hinder van zijn hongerkunst. ‘Ik dronk acht pinten kamillethee per dag. Je nieren zijn de grootste zorg, die moet je hydrateren.’

Het gewichtsverlies hielp hem ook bij het acteren zelf. ‘Ik was zeer gefocust. Je raakt in een roes die helpt bij het concentreren. Mijn libido verdween volkomen, wat een afleiding minder was.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden