Naar huis

Ze wonen en werken hier, maar hun hart ligt in hun geboorteland. Acht buitenlanders gaan in de zomer naar huis, acht fotografen volgen in hun voetspoor....

'O mijn God, al dat vlees. We waren geschokt toen we op de eerste werkdag de fabriek binnenliepen', vertelt Thomas Hrivnacky (30). In Tsjechië was hij een gewaardeerd technicus in een machinefabriek. Nu hakt en versnijdt hij varkensvlees tot hapklare brokken in een vleesverwerkingsbedrijf te Oss. 'We doen het voor het geld. Hier verdienen we drie keer zoveel.'

Zijn neef Petr Hrivanacky (36), tot voor kort verkoper in een levensmiddelenhandel: 'We lazen in de krant een advertentie van SBA Euro, dat ze mensen konden gebruiken die in het bezit zijn van een Duitse paspoort, voor werk in Nederland.'

In november kwamen de twee neven, uit de dorpen Kravare en Kozmice in Noordoost-Tsjechië, voor het eerst naar Nederland. Vooral Petr vond het een moeilijke stap. Hij is getrouwd en heeft twee kinderen, Veronika (10) en Petr (12). 'Ik had angst, een nieuwe omgeving, ver weg van mijn gezin. Waar kwamen we terecht, wat gingen we doen? Maar het moest. Mijn werk in Tsjechië leverde niet genoeg op voor het gezin.'

Thomas, alleenstaand: 'Ik wist niets van Nederland. Ja, Johan Cruijff, die kende ik wel.'

Ze wonen in het voormalige klooster Mariënbosch in Nijmegen, gehuurd door hun uitzendorganisatie SBA Euro, samen met 210 andere Tsjechen en Polen. Met een busje pendelen ze heen en weer tussen Nijmegen en Oss. Als ze niet werken, slapen ze of kijken tv. Boodschappen bij de Aldi. Uitgaan doen ze niet. Wel zondagmorgen naar de kerk in Groesbeek of Nijmegen, ook al begrijpen ze praktisch niets van de dienst in het Nederlands. Een keer per maand houdt een Poolse priester een kerkdienst in het klooster.

'Kijk, dit zijn mijn kinderen', zegt Petr, terwijl hij wijst naar foto's op de muur naast het stapelbed in de oude kloostercel. Hij toont ook een foto van zijn huis met tuin. 'Ik wil er een nieuw dak opzetten. En ook een computer kopen voor de kinderen. Daarom ben ik hier.'Ook Thomas laat een foto van zijn huis zien. Hij spaart voor nieuwe houten kozijnen en meubelen.

De gastarbeiders van de 21ste eeuw reizen heen en weer tussen Nederland en Tsjechië. Vanaf november was het programma: vijf weken werk, twee weken thuis, twaalf weken werk, twee weken thuis, vijf weken werk. Nu staan ze op het punt om weer naar huis te gaan, voor drie weken. Petr: 'Ik ga vakantie vieren met het gezin. We gaan lekker kamperen in Kroatië.'

Een paar jaar willen ze het zo volhouden, voor het geld. Ze vinden Nederland 'mooi'en de mensen 'vriendelijk'. Maar ze denken er niet aan zich blijvend hier te vestigen. Thomas: 'We zijn in Tsjechië geboren, daar horen we thuis.'Van Nederland hebben ze nog weinig meer gezien dan de weg tussen Nijmegen en Oss. Het liefst zitten ze in het klooster, of in de tuin. Eén keer hebben ze op een zaterdag, een uitstapje naar Anna Palowna gemaakt. 'We konden meerijden met een Pool die daar iemand kende.'

Petr houdt elke dag contact met zijn gezin via sms'jes. Wat hij het meest mist, behalve zijn gezin en vrienden? 'Knedla, een typisch Tsjechisch gerecht', grijnst Petr. Thomas verbaast zich over het slappe brood in Nederland, in tegenstelling tot het vaste Tsjechische brood: 'Hier moeten we het hele brood opeten voordat we genoeg hebben.'

Vlak voor de terugreis, zeventien uur per bus naar Ratibor in Polen, vanwaar Thomas'vader hen met de auto ophaalt en in een halfuur naar huis brengt, verheugt Petr zich breed grijnzend op zijn zondagse thuiskomst: 'Eerst komt de hele familie gedag zeggen, dan eten we lekker Tjechisch thuis, 's middags speel ik met de kinderen en 's avonds vieren we de thuiskomst in een restaurant. Ja, dan nemen we een pivo. Hoe zeggen jullie dat ook al weer? Biertje!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden