Column

Naar de wc in Japan: een prettige tegenhanger van mijn Iraanse hurkplee-ervaring

Onze man in Teheran

Volkskrant-journalist Thomas Erdbrink woont in Teheran, Iran. Een reis naar Japan bracht inzichten in de discussie: wc-papier of water?

Een showroom met moderne Japanse wc's. Thomas Erdbrink raadt iedereen aan er direct een te kopen. Beeld Andy nelson/Getty images

Iraniërs zijn dol op wc's. Ieder huis, zelfs het kleinste appartement heeft er minstens twee, vaak een voor gasten en een voor de bewoners. Meestal zijn het hurkplees, zoals die je vroeger nog wel op de camping in Frankrijk tegenkwam. Een veredeld gat in de grond. Terug naar de natuur. Achter de deur van de wc wacht een paar (meestal roze) plastic slippers. Thuis loop je op sokken. Daarmee kan je absoluut de wc niet in, want dan worden je sokken zeiknat. Er lekt altijd wel iets in een Iraanse wc. Als dat niet zo is, dan is er altijd nog De Slang.

De Slang hangt aan de muur en is de modernere versie van De Gieter: beiden dienen om het achterwerk te wassen. Het grote geheim van de Iraanse wc: hier gebruikt men geen papier, maar water.

Dat is voor een Nederlander even wennen. In een vies wegrestaurant stap ik de wc binnen. Er is geen papier. In de hoek staat De Gieter met zijn lange tuit. Ik ga op mijn hurken zitten. Met een hand hou ik de deur dicht, met de andere probeer ik De Gieter te positioneren. Maar ja, de vloer is nat en glad natuurlijk.

Net zoals in Nederland iedereen ooit een keer van de fiets valt, gaat ook iedereen op de Iraanse hurkplee tenminste een keer ten onder. Het is een zeer ongelukkig moment waar niemand graag over spreekt. Het is alsof je met de bril omhoog op de wc-rand gaat zitten, maar dan veel erger. Niet alleen lig je met je broek op je hurken op het koude porselein, kletsnat door de omgevallen gieter, ook zwaait de deur open. In mijn geval kwam er een kind langslopen, dat meewarig naar de ter aarde gestorte buitenlander keek. Het was een lange rit naar huis.

Thuis hebben we dan ook westerse wc's, wc-papier en geen lekkende slangen. Daarmee zijn de problemen niet opgelost, want Iraanse afvoeren raken direct verstopt van het kleinste propje wc-papier. Die moeten in een discreet prullenbakje naast de wc. Lastig als je onwetende Nederlandse gasten hebt die het liefst de halve rol opmaken en dan tevreden doortrekken. Na het bezoek ruim ik dan niet alleen de lege koffiekopjes op, maar kan ook met rubberhandschoenen en plopper in de weer. Dit moet beter kunnen, denk ik vaak.

Nu is Iran een oeroud land, waar ze duizenden jaren beschaving hebben gehad om over dingen na te denken. In de discussie wat beter is: wc-papier of water, kiest men vol overtuiging voor het laatste. Ik zie persoonlijk wel de logica van het gebruik van water, maar word verdrietig van al het ongemak dat erbij komt kijken.

In maart reisden Newsha en ik van het ene oude land naar het andere, van Iran naar Japan. Newsha gaf daar een fotografieworkshop en ik ging mee als partner om te shoppen en musea te bezoeken. Japan is bijzonder, zeker als je Teheran gewend bent. Er wonen 35 miljoen mensen in Tokio en omgeving, maar als er zes auto's voor het stoplicht staan te wachten, klaagt iedereen dat het druk is. Bij het zebrapad stormen Newsha en ik bot naar voren om vervolgens te merken dat in Japan iedereen beleefd in de rij voor het zebrapad wacht.

Ons hotel is in Shibuya, een uitgaanswijk met izikaya's, bars met hapjes waar Japanners na het werk eten en dronken worden. Om de hoek zit een karaokebar waar Newsha iedere avond Adele zingt en ik pogingen doe Gangsta's Paradise van Coolio te rappen. Karaoke is goed voor elke relatie.

Onze man in Teheran

Lees hier alle columns van Thomas Erdbrink voor de Volkskrant. (+)

In de hotelkamer ga ik naar de wc. Er is geen gieter, er is geen slang. Het toilet ziet eruit zoals in Nederland. Verrassing 1: het deksel gaat omhoog zodra ik binnenkom. Ik ga zitten. Verrassing 2: de bril is aangenaam warm. Naast de wc is een computerscherm met knopjes. Ik druk daar op. Dan gebeurt er iets dat ik nooit zal vergeten, de prettigste tegenhanger van mijn Iraanse hurkplee-ervaring. Onder me hoor ik hoe als in een sciencefictionfilm een buisje uit de bovenkant van de pot schuift. Vervolgens spuit er een doelgerichte warmwaterstraal recht naar boven, die de taak van het papier vol overgave overneemt. Na het water is er een föhn die alles droogblaast. Het gehele proces wordt ondersteund door klassieke muziek, die ook uit de wc komt.

Sinds Japan ben ik een groot fan van water. Ik neem aan dat er in Nederland wel politici zullen zijn die met de pleerol in de hand willen strijden om onze wc-papier-identiteit te behouden, maar ik raad iedereen aan direct een Japans watercloset te kopen. Goedkoop zijn ze niet. Het duurste model is de Neorest 750h, bespaart water, heeft een afstandsbediening, pulserende stralen, een duo-cyclone flush en anti-geurspray. Kost 8.000 euro.

Een gieter is goedkoper, dat is waar.

Twitter: @thomaserdbrink

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.