Naar binnen gekeerde sport koestert stagnatie

De folklore overheerst in het Nederlandse clubhockey. Als het maar gezellig is. In tien dagen werden de play-offs afgeraffeld. 'Het was de survival of the fittest'.

Koel en zakelijk prolongeerden de hockeyers van Amsterdam zaterdag hun landstitel door Rotterdam ook in het eigen stadion te verslaan (1-2). Zelden was de hoofdklasse zo ondergeschikt aan het programma van de nationale ploeg, waardoor de play-offs bijna als een noodzakelijk kwaad werden beschouwd. Binnen tien dagen werd die toegift afgeraffeld, met een klinische apotheose in het stadion van Rotterdam.


Twee weken toeren door Nederland hockeyland en je ziet een sport, die te veel naar binnen is gekeerd en de stagnatie zelfs koestert. Ook als in Den Bosch, Laren, Amsterdam, Rotterdam en Bloemendaal de beste hockeyers van Nederland tegenover elkaar staan, overheerst de folklore, juist als de hockeysport haar professionele gezicht moet tonen.


Ook in de finale van de play-offs mogen de kinderen in de rust het veld betreden. Tussen het hoempaorkest op de tribunes bij Den Bosch, weggedrukt achter een tafeltje op het bordes van de Larense Mixed Hockey Club, op een roestige bank in het vervallen Wagenerstadion en zelfs in de hockeytempel van Rotterdam: overal hoor je dat de familiaire ambiance de charme is van de sport.


De charme van een C-sport wel te verstaan, want alleen bij de Spelen van Londen wordt hockey door NOC*NSF liefdevol als medaillefabriek gekoesterd. In de hoofdklasse wordt te vaak een flauwe variant van topsport gepresenteerd, met of zonder buitenlandse spelers, die dit seizoen met hun versnelde vertrek competitievervalsing in de hand werkten.


Zo viel Pinoké zonder zijn Zuid-Afrikaanse strafcornerspecialist Reid-Ross net buiten de play-offs. Rotterdam leek op voorhand kansloos toen met het vervroegde afscheid van de Nieuw-Zeelanders Edwards, topschutter Child en Wilson het hart uit de ploeg werd gerukt.


'Het is een breekpunt geweest in dit seizoen'', zegt Robert van der Horst, met zijn fantastische demarrages de aanjager van Rotterdam. En spits Roderick Weusthof: 'Na het vertrek van de Kiwi's gingen de koppies omlaag en werden we door Bloemendaal afgemaakt. Ik ben trots dat we ons zo goed hebben hersteld.'


Het bondsbestuur worstelde tevens met zijn eigen regels. Den Bosch kreeg begin dit seizoen drie punten in mindering, omdat de Zuid-Afrikaanse keeper Le Roux nog niet speelgerechtigd was. De Commissie Gelijke Behandeling oordeelde dat de KNHB onjuist had gehandeld, maar een kenner van het internationale recht stelde dat de bond zich niet aan die uitspraak van de commissie hoefde te houden.


Interim-coach Marc Lammers voltooide zijn mission impossible met Den Bosch via de play-outs, zonder de punten die zijn ploeg bijna een plaats in de hoofdklasse hadden gekost. De affaire schaadde het aanzien van de hockeysport en versterkte het beeld van een weifelend bestuur.


Met het vizier op de Spelen van Londen werden de internationals tot een mentale spagaat gedwongen. Ze waren bijna vreemden geworden bij de clubs, die hun salaris betaalden. En dan moesten ze na een eindeloos voorspel binnen tien dagen pieken. 'Ik vind het te gek dat we met Rotterdam vijf wedstrijden in tien dagen moesten spelen', zegt Van der Horst, erkend criticaster van de play-offs.


'Vroeger had je meer dubbele weekenden in de reguliere competitie en kon je de play-offs in drie weken afwerken. Het is beter voor het hockey en de spelers kunnen zich beter voorbereiden. Nu is de finale in vier dagen beslist, ik begrijp die keuze niet. Je zag vandaag ook aan de spelers van Amsterdam dat ze op hun laatste benen liepen. Het was de survival of the fittest.'


Volgens Amsterdam-voorzitter Eric Cornelissen is fysieke overbelasting een slecht argument om de play-offs te verlengen. 'Op de Champions Trophy spelen de hockeyers ook zes wedstrijden in tien dagen, dat kunnen die jongens echt wel. In een olympisch jaar moet de bond altijd balanceren tussen de belangen van de clubs en het landsbelang. En dan gaat het Nederlandse team voor.'


Het alternatief is volgens Cornelissen een kleinere hoofdklasse. 'Met tien ploegen en best-of-five-series in de play-offs. Voor Amsterdam is dat prima, want wij spelen voldoende topwedstrijden. Maar ik kan me voorstellen dat de kleinere clubs er anders over denken.'


De play-offs bevestigden een andere trend, die de bond zorgen moet baren. De bondscoach heeft geen trainersdiploma en zegt die ook niet nodig te hebben. Floris-Jan Bovelander mocht als ongediplomeerd clubicoon van Bloemendaal de indruk wekken dat het 'Floppie-effect' tot de landstitel zou leiden. En Taco van den Honert, die met Amsterdam voor de tweede keer op rij landskampioen werd, heeft evenmin een trainerscursus gevolgd. Het is een welhaast pijnlijke aanbeveling tot succes.


Bovelander en Van den Honert zijn generatiegenoten, die hun sport prettig relativeren en daarmee de beperkte status van het hockey onderstrepen. Met een rode pet, achterstevoren op zijn hoofd, en een flesje bier in zijn hand leek Van den Honert vooral op de even dromerige als geniale linksbuiten van weleer.


Had hij die cursus maar kunnen volgen, zei Van den Honert, lachend. 'Nu vergat ik een stopper het veld in te sturen, toen we een strafcorner kregen. Een beginnersfout. Je had die kop van Taekema moeten zien.'


KNHB-directeur Johan Wakkie zal er smakelijk om hebben gelachen. Je moet tophockey in Nederland ook niet al te serieus nemen.


Amsterdam kampioen

Als een Ajacied die de Kuip stil krijgt, zo voelde Amsterdam-spits Billy Bakker zich, nadat hij met een fantastische treffer en een even fraaie assist Rotterdam in eigen huis tot overgave had gedwongen. Na de dubbele zege (3-2 en 2-1) vierden de hockeyers van Amsterdam de tweede landstitel op rij. Bakker stond op eenzame hoogte, met dank aan zijn teamgenoot Teun Rohof. De terriër op het middenveld schakelde Robert van der Horst, brein en aanjager van Rotterdam, uit.

Amsterdam-coach Taco van den Honert: 'Dit was echt een klusje voor Rohof. Het is echt niet leuk om tegen Teun te hockeyen. Zo haalden we de angel uit het spel van Rotterdam, want ik vind Van der Horst momenteel de beste hockeyer van Nederland.' In feite verloor Rotterdam de finale al donderdag in Amsterdam, toen de ploeg na rust verzuimde naar 3-1 uit te lopen. 'Daar hadden we Amsterdam echt pijn kunnen doen en dan was dit een andere wedstrijd geworden', aldus Van der Horst. 'Zij hadden nu een zege op zak en de druk lag bij ons.' Van der Horst en Weusthof krijgen komend weekeinde nog een kans om Rotterdam te verlaten met een bokaal, want ze beschouwen de European Hockey League niet als een troostprijs. Van der Horst: 'Je ziet hoe weinig kansen je krijgt in je leven om kampioen te worden. In mijn geval is het alweer zeven jaar geleden.' Amsterdam oogde in het tweede deel van de competitie een tikje verzadigd. Coach Van den Honert herkende dat gevoel uit zijn tijd als speler. 'Wie kampioen is, wil nog wel een keer. Maar wie de titel niet heeft, wil hem net ietsje liever. We verslaan Rotterdam uiteindelijk, omdat we over een bredere selectie beschikken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden