NAAMRECHT

Dinsdag heeft de Eerste Kamer het voorstel van staatssecretaris Schmitz van Justitie goedgekeurd om het naamrecht te wijzigen. Over de verandering van het naamrecht werd al ongeveer twintig jaar gesproken....

Niet langer krijgen kinderen automatisch de achternaam van de vader. De ouders kunnen kiezen welke achternaam hun kinderen krijgen: die van de vader of de moeder. Dat kan maar één keer: terwille van eenheid in het gezin krijgen alle kinderen dezelfde achternaam.

Er wordt een groot verschil gemaakt tussen gehuwde en niet-gehuwde ouders. Gehuwden kunnen de keuze van de naam opgeven tussen de huwelijkssluiting en de geboorteaangifte. Als de ouders dat nalaten, krijgt het kind automatisch de naam van de vader. Beide ouders moeten persoonlijk naar de burgerlijke stand. Het kan niet schriftelijk worden afgedaan.

Als de ouders niet zijn getrouwd, wordt de keuze van de naam bepaald bij de erkenning van het kind door de vader. Beide partners moeten naar de burgerlijke stand. Als de ouders niet kiezen, bijvoorbeeld omdat ze het oneens zijn, krijgt het kind de naam van de moeder.

Bij adoptie mogen de ouders de achternaam van het kind kiezen, mits dit het eerste kind is. Uiteindelijk bepaalt de rechter de naam. Als het kind zestien jaar of ouder is, mag het zelf kiezen van welke adoptieouder het de naam kiest.

Voor kinderen die tussen nu en 1 januari 1998 worden geboren, komt er een overgangsregeling. Dat geldt ook voor kinderen jonger dan twaalf jaar. Ouders kunnen voor al hun kinderen vragen of die de naam van de moeder kunnen krijgen. Er moet wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Het oudste kind moet jonger dan twaalf jaar zijn, alle kinderen moeten de naam van de vader dragen, het gaat om kinderen van dezelfde ouders en het oudste kind is niet na 1 januari 1998 geboren.

Er zijn vaders die hun kinderen niet hebben erkend, opdat het de naam van de moeder kon krijgen. Immers, bij erkenning zou het volgens de huidige wet automatisch de naam van de vader krijgen. Velen hebben toen principieel geweigerd het kind te erkennen. Dat is niet zonder risico's, omdat bij overlijden van de moeder de vader geen enkel recht heeft. Deze vaders kunnen vanaf 1 januari 1998 al hun kinderen gaan erkennen.

Iedereen mag vanaf zijn achttiende jaar één keer zijn achternaam laten wijzigen. Men wordt op die leeftijd oud en wijs genoeg geacht om een van de twee achternamen te kiezen. De wijziging kan slechts bestaan uit het aannemen van de naam van de andere ouder. Een verzoek tot wijziging kan worden ingediend bij het ministerie van Justitie. Na betaling wordt die wijziging gehonoreerd.

Ouders zijn vrij om de voornaam van het kind te kiezen. Dat mag geen onbehoorlijke naam zijn. Als de ouders geen naam geven, doet de ambtenaar van de burgerlijke stand dat.

Het is verboden zomaar de naam van een ander te gebruiken, maar het is toegestaan willekeurig welke achternaam te kiezen in het dagelijks verkeer. Vooral popartiesten maken van deze mogelijkheid gebruik.

Voor de overheid heeft iedereen maar één achternaam. Vroeger was het heel gewoon dat de vrouw de naam van haar man droeg, tezamen met haar eigen achternaam. Ook nu wordt daarvan nog veel gebruik gemaakt. Op zich zijn er meer mogelijkheden. Eerst de eigen naam en dan die van de partner, andersom, of alleen de naam van de partner.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden