Nieuws Hoogleraar UvA

Naam van hoogleraar schuldig aan grensoverschrijdend gedrag mag niet gepubliceerd worden

De rechtbank in Amsterdam heeft NRC verboden de voor- en achternaam te publiceren van een hoogleraar arbeidsrecht die zich schuldig maakte aan grensoverschrijdend gedrag bij de Universiteit van Amsterdam (UvA). 

De hoogleraar werkte bij de Universiteit van Amsterdam en vertrok in 2018. Beeld ANP XTRA

Volgens de rechter is de voormalig hoogleraar en plaatsvervangend raadsheer bij het gerechtshof Amsterdam een publiek figuur en is het artikel ‘voldoende op feitelijke basis gestoeld’. Maar publicatie van zijn naam zou er, mede door de gevolgen op sociale media, voor zorgen dat hij onherstelbaar beschadigd raakt.

De uitspraak is saillant omdat die grote gevolgen kan hebben voor toekomstige journalistieke producties over publieke figuren die zich schuldig maken aan misstanden. Geregeld proberen die via de rechter publicaties te voorkomen. Daarbij wordt altijd een afweging gemaakt tussen het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en het recht op de vrijheid van meningsuiting. Meestal slaat de balans door naar het laatste.

Volgens de rechter in Amsterdam moet niet alleen worden gekeken naar de publicatie, maar ook naar de spin-off daarvan, ‘gezien de grote vlucht die sociale media hebben genomen’. ‘Van belang is ook dat NRC bekendstaat als kwaliteitskrant, zodat de daarin vermelde zaken, zeker wanneer deze als feiten worden gepresenteerd, door een groot publiek voor ‘waar’ zullen worden gehouden’, aldus de rechter.

Onnodige inperking

De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) noemt de uitspraak ‘een onnodige inperking van de persvrijheid’. ‘Dit verhaal gaat over ernstige misstanden die zouden zijn gepleegd door een publiek figuur’, zegt algemeen secretaris Thomas Bruning. ‘Zeker wanneer het gaat om vaststaande feiten, zoals een onderzoeksrapport van een commissie, is het aan media om te besluiten of ze iemands naam noemen.’

De betreffende hoogleraar vertrok in november 2018 bij de UvA nadat een onafhankelijk onderzoeksbureau constateerde dat hij zich schuldig maakte aan grensoverschrijdend gedrag. Over de man, verbonden aan de vakgroep arbeidsrecht, waren eerder verontrustende meldingen binnengekomen. Op zijn afdeling heerste volgens de universiteit gedurende een langere periode ‘een gevoel van onveiligheid’.

NRC deed nader onderzoek naar zijn gedragingen en legde hem het artikel voor. Over de beslissing de naam van de hoogleraar te noemen heeft de krant volgens plaatsvervangend hoofdredacteur Marcella Breedeveld goed nagedacht. ‘Je noemt geen namen om mensen aan de hoogste boom te hangen. In onze eigen code staat ook dat we terughoudend zijn. Maar tegelijkertijd wil je in de journalistiek zo transparant mogelijk zijn.’

Riskant

Volgens advocaat Christiaan Alberdingk Thijm, gespecialiseerd in informatie- en privacyrecht, moeten media namen kunnen noemen als het om hoge bomen en ernstige misstanden gaat. Het verzwijgen van dergelijke informatie is riskant en weinig effectief, waarschuwt hij. ‘Ik voorspel dat snel een levendige discussie zal ontstaan op Twitter: wie is deze oud-hoogleraar arbeidsrecht? Mogelijk worden ook namen genoemd van hoogleraren die onschuldig zijn.’

NRC, dat woensdag het artikel zonder de naam van de hoogleraar publiceert, gaat tegen de uitspraak in beroep. ‘Dat doen we omdat we niet willen dat dit de toekomst wordt voor de media’, aldus Breedeveld. ‘Ik kan me niet voorstellen dat we in Nederland in een situatie terechtkomen waarin de pers wordt gedwongen verhalen te anonimiseren.’ De NVJ overweegt zich aan te sluiten bij het hoger beroep van NRC, ‘omdat deze uitspraak gevolgen kan hebben voor de hele beroepsgroep’.

De hoogleraar en zijn advocaten wilden dinsdagavond niet reageren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.