Naaktstrand bedreigd? 'Moslims komen stiekem gewoon ook'

Het oer-Hollandse naaktstrand wordt bedreigd door andere culturen, vrezen premier Rutte en staatssecretaris Dijkhoff. De meeste blote zonaanbidders merken er helemaal niets van.

Peter Wouwen op het strand in ScheveningenBeeld Arie Kiviet

'Er liggen hier wel heel veel grijze mensen he', zegt Ans Baard lachend, wijzend naar de tientallen bejaarden die op de gele ligbedden van het naaktstrand van Zandvoort liggen. De huid na een lange zomer eerder brons dan bruin. Ze is zelf ook oud hoor, voegt ze meteen toe, 60. Ze plukt aan haar witte krullen.

Baard heeft op deze hete septemberdag een rustig plekje gevonden onder het volleybalnet bij strandtent Adam en Eva. Logisch dat gemiddelde leeftijd hoog is, vindt ze. 'Oudere mensen zijn tevreden met hun lichaam. Of hebben op z'n minst geaccepteerd hoe ze eruit zien. Ik ging pas op mijn 45ste voor het eerst naar een naaktstrand.'

Hoe lang kan dat nog? Boze mannen en vrouwen uit andere culturen zouden het oer-Hollands naaktbruinen willen afschaffen. Althans, dat is de angst van premier Mark Rutte en staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid).

De staatssecretaris is bang dat hij over tien jaar aan zijn kinderen moet uitleggen wat dat ook alweer was, een naaktstrand. Omdat we zouden toegeven 'aan de wensen van een culturele minderheid'. Dat had Dijkhoff tegen VVD-collega Rutte gezegd. Die vond het wel een mooi voorbeeld. 'We moeten ons niet aanpassen aan andere culturen', zei hij erover tijdens de wekelijkse persconferentie vorige week vrijdag.

Het naaktstrand als Hollands cultureel erfgoed. Zanderig strijdtoneel van botsende culturen. Is dat zo?

Vroeger misschien. Tussen progressieven en conservatieven. Peter Wouwen (73) en Joop Schoenmaker (69) komen al sinds de opening in 1975 op het naaktstrand op de grens tussen Scheveningen en Wassenaar. 'Wij hebben er voor moeten vechten. Het naaktstrand is een product van een lange emancipatiestrijd. Daar heeft de jeugd geen weet van. Jongeren van nu nemen dit soort verworvenheden voor lief', aldus Schoenmaker.

Schoenmaker, een lange, pezige man, komt er in de zomer vaak om een potje te volleyballen. Zo blijft hij fit. De harde kern van hun clubje bestaat uit zo'n vijftien mannen en vrouwen. 'Allemaal op leeftijd.'

En is er dan nu sprake van een 'culturele minderheid' die het gemunt zou hebben op het naaktstrand? Niet in Zandvoort in ieder geval.

'Er komen stiekem ook gewoon moslims. Maar dat is moeilijk onderscheiden hè. Iedereen is naakt. Je ziet geen verschil tussen de stratenmaker en de chirurg', zegt Wim Fisscher, al 27 jaar strandtenthouder van Adam en Eva.

Hij kijkt tevreden uit over zijn terras. Naakt en gekleed zitten naast elkaar. De extra zomerdagen voelen als een cadeautjes voor de strandtenthouder. Fisscher noemt de beweringen van Dijkhoff en Rutte ongegrond.

Naaktstranden

Het eerste Nederlandse naaktstrand werd in 1973 op Callantsoog geopend. Een wet uit 1986 schrijft voor dat je overal naakt mag recreëren waar het niet aanstootgevend is. Dat houdt in dat de plek niet zichtbaar mag zijn vanaf de openbare weg en dat het merendeel van de aanwezigen geen bezwaar moet hebben. Nederland telt zo’n 2 miljoen Nederlandse naaktrecreanten, blijkt uit cijfers van belangenvereniging NFN. 60 duizend daarvan zijn NFN-lid. Saunabezoekers zijn in deze cijfers niet meegerekend.

Niet zomaar topless

Ja, er zijn bewegingen in de maatschappij die het naaktstrand onder druk zetten: er komen steeds meer mensen met badkleding aan. 'Dat komt door ondernemers. Die proberen hun hoofd boven water te houden en veranderen naaktstranden in combinatiestranden. Dat is jammer. En dan heb je nog de 'nieuwe preutsheid', zoals dat volgens mij wordt genoemd. Meisjes durven niet eens meer topless op een terras te gaan zitten. Dat is jammer. En nergens voor nodig', vindt Fisscher.

Baard snapt het wel dat meisjes liever niet zomaar topless of naakt gaan. 'Iedereen heeft een smartphone dus foto's vliegen zo de wereld over. Of in ieder geval gaan ze zo de middelbare school rond.'

Zelf is ze 60, haar foto's mogen best de wereld rond, zegt ze. Ze bestudeert zichzelf. Dan: 'Wie wil dat nou nog?'

Maar wordt het naaktstrand nou bedreigd? 'Nee hoor, het gaat eigenlijk best goed met het naaktstrand in Nederland', zegt Christine Kouman, directeur van NFN, de belangenvereniging van naaktrecreanten. Het aantal naaktrecreanten is stabiel, het aantal naaktstranden ook: 94 in totaal. Er komen ook steeds meer jonge gezinnen bij. Alleen het aantal NFN-leden neemt af. 'Maar ja, daar hebben alle verenigingen last van.'

Wouwen, van het Scheveningse volleybalclubje, is toch bang voor de door Dijkhoff omschreven cultuurstrijd. 'Er komen vaak groepjes buitenlanders een beetje treiteren. Provocerend roepen ze dan dingen in een taal die ik niet versta. En als je naakt bent, ga je er niet zo gemakkelijk op af. Zeker niet in je eentje. En al helemaal niet op mijn leeftijd.'

Kouman wil de problemen graag nuanceren. 'Problemen zijn er overal. Niet speciaal bij naaktstranden. Kijk maar naar de recente problemen met Turks-Nederlandse hangjongeren in Zaandam. Dat was bij een Vomar.'

Boerkini

De oude heren uit Scheveningen zijn pessimistisch. 'De maatschappij verandert. En daarbij spelen andere culturen zeker een rol. Ik denk dat over een jaar of twintig de meeste Nederlandse naaktstranden zijn verdwenen', aldus Schoenmaker.

Onzin, denkt de 21-jarige Lotte Steetskamp. Ze werkt al twee zomers als serveerster bij Adam en Eva in Zandvoort en neemt graag een duik als ze het warm heeft. Naakt. Dat was in het begin even wennen, maar nu voelt het volkomen normaal. Naaktstranden zullen gewoon blijven bestaan, daar is ze van overtuigd. 'Verschillende culturen kunnen prima naast elkaar leven. Strenggelovige christenen en moslims hoeven hier niet te komen. En ik hoef ook niet in een boerka naar de moskee.'

Haar baas heeft daar nog wel iets aan toe te voegen: 'Maar vrouwen in een boerkini zijn hier van harte welkom.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden