Column

Na zestien jaar strijd gaat het over principes

Mensen maken zich het drukst over dingen dichtbij.

De plantanen in Gendt volgen de hele Dorpstraat Beeld .

De platanen van Gendt zijn een bezienswaardigheid. Ze hebben olifantspoten. Bovenin leunen ze tegen elkaar, een samenzwering, het groen dat ze veroorzaken is zo massief dat het midden op de dag al schemert in de Dorpstraat. Het is er eerder avond dan elders. Dat is dan zo. Zonder platanen was Gendt geen olieverfschilderij maar een, nou ja, dat moet je niet te hard zeggen, want dat vinden ze daar niet leuk, maar dan was het er net als in Bemmel.

Jammer dat platanen overlastgevende exoten zijn. Iemand die van buiten komt om wijn, een fiets, ijs of Vietnamese loempia's te kopen merkt dat niet, maar platanen hebben last van haaruitval en op mooie dagen vult de lucht zich met platanenstof. Mensen lopen de hele dag kozijnen en auto's te poetsen, zegt Cor. Het is een gevecht met de zaadbollen. Je kunt geeneens fatsoenlijk een raam openzetten.

Thuis heeft Cor Linsen een map, gevuld met zestien jaar strijd, zoals veel mensen mappen hebben om hun onvrede te documenteren. Cor wil de platanen laten kandelaberen, maar de gemeente wil dat niet. De gemeente hecht aan het straatbeeld. Cor hecht aan het kandelaberen.

De platanen volgen de hele Dorpstraat, langs bloemisterij Bij Ons, Chinees familierestaurant Majulah, Bike Totaal Leenders en dan de rotonde over voorlangs Parfumerie Carla, slijterij WijnZinnig, ijswinkel Wijs, slagerij Buurman tot aan Shyne Art Tattoo & Piercing. De winkeliersvereniging vergadert vier keer per jaar en altijd gaat het over de platanen.

Cor voert de kandelaberlobby aan. Hij heeft een paar keer gedacht: laat zitten, maar hij kan slecht tegen onrecht. Dan pakt hij het toch weer op. Soms zeggen hij en zijn vrouw: we gaan eens rondkijken naar een ander huis, want dit is niet prettig voor het woongenot. Ze komen veel in de Drôme en in de Provence, daar staan de stammen mooi in de bestrating. Overal, in al die dorpen wordt gekandelaberd. Dat is daar heel gewoon en daar komen de platanen van oorsprong ook vandaan.

Het frustrerende is dat als de manager van de gemeentelijke afdeling groen komt kijken, hij het verschil niet ziet tussen een gesnoeide boom en een gekandelaberde. Dat is toch basiskennis, zou je denken. Ze zeggen dat platanen doodgaan als je ze kandelabert. Dat beeld, door boomdeskundigen neergezet, wordt gelogenstraft want in de werkelijkheid blijven ze gewoon leven.

Bij slijterij WijnZinnig verbreedt de Dorpstraat zich tot bijna een plein. Daar dijt het platanenbos wild uit in een dubbele rij vlekkerige stammen. Gaat het over de bomen? Slijter Guido Lenting geeft ze het voordeel van de twijfel. Hij staat elke ochtend om kwart over acht klaar met de bladblazer, best een karwei, maar de platanen geven ook een sfeer waar hij van profiteert. Als je kandelabert hou je totempalen over. Het is de vraag of hij daar als ondernemer blij van wordt.

Guido Lenting van WijnZinnig pakt elke ochtend de bladblazer Beeld .

Het blad, daar mag je niet over zeuren. In de zomer is dat zijn gratis airco. Maar de haartjes van de zaadbollen zitten overal. Hij heeft nu nieuwe witte kasten in zijn winkel, daar zie je ze minder op.

In de ijswinkel brandt Jeroen Pohlmann zich liever niet aan de platanen, want hij heeft klanten in beide kampen. Het woord kandelaberen brengt een glimlach op zijn gezicht. Het is als bij de kapper, zegt hij: kaler maken kan altijd, aanplakken gaat niet meer.

Er is een enquête geweest onder zestig direct betrokkenen bij de platanen, maar nog voordat de uitslag wordt besproken in de gemeenteraad, neemt het college al een standpunt in. Dat is toch onvoorstelbaar, zegt Cor. Dat is ondemocratisch. De wethouder zei: zolang er geen tak valt op een kinderwagen, gaan we niet kandelaberen. Cor zei: Piet, die takken vallen regelmatig! Hij heeft zo'n tak eens opgeraapt, in de auto gelegd en naar het gemeentehuis gereden om te laten zien. Nee, zo bedoelde ik het niet, zei Piet. En dan sta je weer te kijken.

Cor voelt zich niet serieus genomen door die mensen. Misschien vinden ze hem een zeur? Hij heeft daarover nagedacht, maar nee, hij kan het relativeren. Er zijn belangrijkere dingen dan platanen. Cor werkt met autistische jongeren bij welzijnsstichting Driestroom in Elst; dat is andere koek.

Maar als je thuiskomt zijn de platanen er weer. Elke dag. Daar kun je niet omheen. Na zestien jaar strijd gaat het ook over principes. Dan komt een moment dat het niet meer over platanen gaat.

Mensen maken zich het drukst over dingen dichtbij. Anderen hebben daar weer andere gedachten bij.

Reageren? t.heijmans@volkskrant.nl

De vlekkerige stam Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden