Column

Na Voltaire en Darwin nu ook Hitchens bekeerd?

Van mormonen tot boeddhisten en van christenen tot baptisten verklaart Max Pam de beleving, de folklore en de uitvoering van religieuze rituelen.

Christopher Hitchens. Beeld epa

Over bekeren heb ik al eens geschreven, maar dit geval is zo spectaculair dat ik het u niet wil onthouden. Raad eens wie zich nu weer op zijn sterfbed bekeerd zou hebben?

Christopher Hitchens.

Dat is beslist opzienbarend, want voordat hij in 2011 stierf aan slokdarmkanker - 'straf van God' - was Hitchens een geharnaste atheïst. In zijn bundel God is niet groot beschrijft hij het christelijke opperwezen als een projectie van de menselijke slechtheid en deinst hij er niet voor terug gelovigen te hekelen voor hun perfide en immoreel gedrag.

Zelfs moeder Teresa werd door Hitchens ontmaskerd als een gierige tante die zich kon vermeien in het leed en de pijn van zieke medemensen.

Maar nu zou Hitchens zich op het laatst toch tot het christendom aangetrokken hebben gevoeld. Althans, dat beweert Larry Alex Taunton in zijn onlangs verschenen boek The Faith of Christopher Hitchens: The Restless Soul of the World's Most Notorious Atheist. Taunton is een conservatieve 'evangelical', die zich opwerpt als een vriend van Hitchens. De twee zouden door de staat Virginia zijn getuft, waarbij de doodzieke Hitchens om de Bijbel vroeg en niet naliet allerlei theologische vragen te stellen over het Evangelie van Johannes. Toen ze uitstapten, was Hitchens rijp voor het christendom.

Het bericht van de bekering werd met gejuich ontvangen in de kringen waar men voor Hitchens had gebeden toen hij nog tegen de kanker vocht. Geholpen heeft dat bidden niet, maar zeker is dat Hitchens is toegetreden tot het illustere gezelschap van beroemde atheïsten, over wie wordt beweerd dat zij op hun sterfbed zijn bekeerd. Een atheïst de zo'n bekering niet heeft doorgemaakt - het liefst schreeuwend van angst - hoort er niet echt bij en het is geheel in lijn dat ook aan Hitchens zo'n verhaal wordt toegedicht.

De beroemdste sterfbedbekeerling is ongetwijfeld Charles Darwin (1809-1882). Uiteraard hoorde men in religieuze kringen graag dat Darwin aan de eindstreep alsnog het christelijke licht had gezien. Het was Lady Hope, echtgenote van admiraal James Hope, die in 1915 opschreef dat Darwin haar vlak voor zijn dood had verzekerd dat hij zijn evolutietheorie liever helemaal niet had gepubliceerd. Darwin was bang voor het Laatste Oordeel en daarom wilde hij getuigen van Gods Zaligheid en van de verlossing via Jezus. Het antwoord van Darwins dochter, die echt aan het sterfbed had gezeten, liet niet lang op zich wachten: alles was uit de duim gezogen. Haar vader was in vrede gestorven en had gezegd niet bang te zijn voor de dood.

In haar boek Deathbed Confessions, Finding Faith at the Finish Line, dat ik helaas niet heb gelezen, doet de Amerikaanse schrijfster Karen Admisten een poging alle sterfbedbekeringen te inventariseren. Om er een paar te noemen: Voltaire, John Wayne, Gary Cooper, Dutch Schultz, Patricia Neal en Oscar Wilde. Zij noemt ook John von Neumann, de beroemde wiskundige die stierf, omdat hij onbeschermd had gewerkt aan de fabricage van de eerste atoombom. Alle reden voor John om Gods oordeel te vrezen.

Volgens critici is het weinig geloofwaardig dat Hitchens in het boek van Taunton zo'n beetje alles tegenspreekt dat hij de laatste dertig jaar van zijn leven heeft beleden. Maar Taunton is al enigszins teruggekrabbeld. Mogelijk was Christopher Hitchens geen christen, maar geloofde hij wel in 'iets'. Hij was dus een ietsist. Of dat voldoende opluchting heeft betekend voor het gemoed van Hitchens waag ik te betwijfelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden