Dagkoersen Confrontatie

Na vier jaar zoekt het Binnenhof de confrontatie met de Russen

Goedemiddag, stapje voor stapje en met de grootst mogelijke voorzichtigheid tracht het internationale onderzoeksteam de bewijsvoering rond het neerhalen van vlucht MH17 rond te krijgen. Voor het eerst wees het team vandaag zonder omhaal van woorden naar Rusland. De Tweede Kamer acht de tijd rijp voor actie en wil de Veiligheidsraad erbij halen. 

Een deel van de gebruikte BUK-raket werd getoond bij de persconferentie van het internationale onderzoeksteam. Beeld REUTERS/Francois Lenoir

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief voortaan per e-mail ontvangen? Regel het heel eenvoudig hier

GESPREK VAN DE DAG
De 53ste brigade

De BUK-raket die vlucht MH17 neerhaalde in juli 2014 was afkomstig van de 53ste Anti-Aircraft Missile Brigade van het Russische leger in Koersk. Dat is gebleken na minutieus onderzoek van beelden uit Oekraïne en Rusland vastgesteld door het Joint Investigation Team (JIT), dat onderzoek doet naar de crash van vlucht MH17.  

Dat liet het internationale onderzoeksteam donderdag weten op een persconferentie over de voortgang van het onderzoek, bijna vier jaar na de tragedie.

Het hoofd van de Nationale Recherche, Wilbert Paulissen, meldt dat van de BUK-raketinstallatie waarmee het toestel werd neergehaald een ‘unieke vingerafdruk’ is gemaakt. Die vingerafdruk wijst naar het Russische leger. Paulissen erkende dat het onderzoekscollectief Bellingcat al eerder tot dezelfde conclusie was gekomen, maar beklemtoonde dat de lat voor het JIT hoger ligt. ‘Wij doen ons eigen onderzoek. Elke conclusie moet gebaseerd zijn op wettig en overtuigend bewijs.’

Dat is een voorname reden dat het onderzoek zich in de ogen van de buitenwereld zo tergend langzaam voltrekt. Toch werd vandaag een betekenisvolle stap gezet. In alle voorzichtigheid wees het onderzoeksteam voor het eerst zonder omhaal van woorden naar Rusland. Eerder was er al de vaststelling dat de gebruikte BUK-raketinstallatie vanaf Russisch grondgebied naar Oekraïne was gereden. Nu preciseren de onderzoekers de herkomst: in juni 2014 stond de installatie nog op een legerbasis in de Russische industriestad Koersk. Dankzij de vele Russische automobilisten met dashcams valt de hele tocht van de installatie van Koersk naar de Russisch-Oekraïense grens later die maand te reconstrueren.

Die stap zet opeens ook een beweging in gang in het kabinet en de Kamer, die de afgelopen vier jaar bijna net zo voorzichtig bewogen als het onderzoeksteam. Premier Rutte (‘een belangrijke ontwikkeling’) en minister Blok van Buitenlandse Zaken (‘een ernstige constatering’) kondigden meteen na de persconferentie  aan dat zij hun buitenlandse reizen eerder afbreken. Zij keren terug naar Den Haag om in de ministerraad van vrijdag mee te praten over de nu te nemen maatregelen. 

De regeringspartijen in de Kamer denken alvast mee: Nederland moet de VN-Veiligheidsraad bijeenroepen om Rusland aan te spreken op zijn beperkte medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek, vinden VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Rusland had, conform eerdere VN-resoluties, immers moeten meewerken aan het onderzoek. De herkomst van de raketinstallatie is echter nooit met Nederland gedeeld, ook niet nadat daar in de afgelopen weken nog eens uitdrukkelijk om was gevraagd. Het JIT sprak daarover vandaag grote verbazing en ergernis uit.

Vrijdag na de ministerraad volgt naar verwachting meer nieuws over de reactie van het kabinet op de rol van Moskou.

AANVARING VAN DE DAG
Dion Graus laat zich niet beledigen

Een opmerkelijk incident in een hoorzitting over bijtende honden. Zulke hoorzittingen, waar de Kamer mensen uit de samenleving ontvangt om hun kennis te delen, voltrekken zich doorgaans kalm en waardig: het gaat immers om de informatie-uitwisseling, niet om politiek.

Maar dierenrechtenadvocaat Iaira Boissevain maakte de sfeer plots juist zéér politiek in een woordenwisseling met PVV-Kamerlid Dion Graus. Die wond zich op over alle recente oproepen om sommige hondenrassen, zoals de pitbull, te verbieden omdat ze relatief vaak bijten. Er zijn ook andere rassen die bijten, aldus Graus. ‘Er moet geen rassendiscriminatie zijn.’

 Boissevain: ‘Dat vind ik altijd grappig om te horen uit de mond van de PVV.’

Waarna Graus ontplofte: ‘Hier maak ik bezwaar tegen. Ik wil nú het bewijs hebben wanneer ik aan rassendiscriminatie heb gedaan. Ik vind het schandalig, man. Dit is strafbaar wat ze doet. Echt schandelijk.’

Commissievoorzitter Attje Kuiken probeerde het Kamerlid te bedaren  (‘Meneer Graus, we hebben hier nog steeds te maken met gasten’) maar dat lukte niet meteen. Graus: ‘Dit is me nog nooit overkomen in elf jaar Kamerlidmaatschap.’

Kuiken: ‘Jawel, dat is natuurlijk voorgekomen.’

Pas na een beroep op Boissevain en Graus (‘ik wil u beiden vragen zich netjes te gedragen’) slaagde Kuiken erin de orde te herstellen.

DE ONTNUCHTERING
Toch weer de koopkracht

En, werd het nog wat met dat ‘brede welvaartsbegrip’ dat voortaan de politieke debatten over de stand van het land zou moeten domineren? 

Woensdag was de eerste politieke test voor de Monitor Brede Welvaart – het rapport waarin het Centraal Bureau voor de Statistiek vanaf nu jaarlijks verder gaat kijken dan het bruto binnenlands product alleen: zijn we gezond en gelukkig en lonkt dat perspectief ook voor de generaties na ons?

Na het debat over de financieel-economische prestaties van het kabinet, was voor verslaggever Yvonne Hofs maar één conclusie mogelijk: kabinet en Kamer moeten er nog erg aan wennen. ‘Uiteindelijk ging het toch weer vooral over de koopkrachtplaatjes.

Dat kwam niet in het laatst door de opstelling van premier Rutte, die zijn rol zoals wel vaker niet te groot wil maken: ‘Ik ben er maar beperkt van overtuigd dat wij als politiek wat kunnen doen voor het geluk van mensen.’

DEN HAAG - Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra van Financiën in de Tweede Kamer tijdens het verantwoordingsdebat over het jaar 2017. Beeld Freek van den Bergh.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.