Na veertig jaar houdt 'Dr. No' het voor gezien

Dominee Ian Paisley (83) weg uit Britse politiek...

LONDEN Na ruim veertig jaar zet de beroemdste en beruchtste politicus van Noord-Ierland een punt achter zijn loopbaan: dominee Ian Paisley (83) maakte dinsdag bekend zich niet meer herkiesbaar te stellen voor het Britse Lagerhuis.

In reacties werd hij door velen direct omschreven als ‘een gigant’ in de Britse geschiedenis, maar voor sommige protestanten is hij afgegleden van held tot verrader. Zo zal zijn vrijkomende zetel worden bevochten door een hardliner van de splinterpartij Traditional Unionist Voice.

Deze werd opgericht als protest tegen de vredesakkoorden die Paisley sloot met de katholieken. De leider, Jim Allister, noemde dinsdag als Paisleys belangrijkste erfenis ‘een regering waarin terroristen zitting hebben’.

Paisley was in 1998 een van de hoofdrolspelers die de eeuwenlange vete tussen protestanten en katholieken bijlegden in de Goede Vrijdagakkoorden. Het was een historische ommekeer die slechts weinigen voor mogelijk hadden gehouden, gezien de staat van dienst van de radicale dominee.

Paisley drukte decennialang zijn stempel op de Britse provincie als leider van de unionisten, de protestanten die Noord-Ierland koste wat het kost binnen het Verenigd Koninkrijk willen houden. De strenggelovige dominee, die in 1951 zijn eigen kerkgenootschap oprichtte, koesterde een haat tegen alles wat katholiek was.

Hij weigerde stelselmatig elke concessie die tot eerdere vrede had kunnen leiden met de Iersgezinde katholieke minderheid, hetgeen hem de bijnaam ‘Dr. No’ opleverde. In de gewapende strijd tussen de twee groepen vielen zeker 3.500 doden. In 1988 schreeuwde hij in het Europees Parlement tegen de paus, die op bezoek was, dat deze de antichrist was.

Drie jaar geleden kreeg de Noord-Ierse vrede daadwerkelijk gestalte. Paisley was bereid premier te worden in een coalitie met Sinn Fein, de politieke vleugel van het terreurleger IRA.

Opmerkelijk genoeg had Paisley een goede werkrelatie met zijn vicepremier en voormalige aartsvijand, ex-IRA-commandant Martin McGuinness. Hun gezamenlijke optredens verliepen vaak in een gemoedelijke sfeer, zodat ze soms werden aangeduid als ‘de gebroeders grinnik’.

Na een jaar hield Paisley het echter voor gezien en droeg hij het premierschap over aan zijn partijgenoot Peter Robinson. Die neigt naar de oude lijn, en sindsdien is de relatie tussen protestanten en katholieken verslechterd. Vorige maand werd een regeringscrisis op het laatste moment bezworen.

Paisley vertoonde zich de afgelopen jaren nog maar zelden in het Lagerhuis. Zijn zoon Ian junior hoopt hem op te volgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden