Na veel onenigheid eindelijk eerste tentoonstelling in Palestijns museum

Na een leegstand van bijna anderhalf jaar is zondag in het prestigieuze Museum voor Palestijnse kunst en geschiedenis in Birzeit, nabij Ramallah, de eerste tentoonstelling geopend. Het museum, dat ruim twintig miljoen euro heeft gekost, werd geplaagd door onenigheid tussen geldschieters, de directie en andere betrokkenen.

Exterieur van het nieuwe museum. Beeld epa
Exterieur van het nieuwe museum.Beeld epa

Het draaide vooral om de vraag: moeten we het tragische verleden van de Palestijnen laten zien, of juist aandacht geven aan actuele politieke en culturele ontwikkelingen? De eerste directeur moest het veld ruimen. Zijn opvolger, Mahmoud Hawari, heeft gekozen voor het heden. De eerste expositie heet 'Jeruzalem Leeft', en moet volgens Hawari een beeld geven van het dagelijks leven in de gedroomde hoofdstad van een soevereine Palestijnse staat. Veel inwoners van de bezette Westelijke Jordaanoever, waar Ramallah ligt, krijgen van Israël geen toestemming om Jeruzalem te bezoeken - bijvoorbeeld voor het gebed in de Al-Aqsamoskee.

Tekst gaat verder onder de foto.

Een vrouw bekijkt een installatie bij het Palestijns Museum. Beeld afp
Een vrouw bekijkt een installatie bij het Palestijns Museum.Beeld afp

De Palestijnse president Mahmoud Abbas opende in mei 2016 het lege gebouw, zo'n twintig kilometer ten noorden van Jeruzalem. 'Dit museum vertelt de hele wereld dat we hier zijn, en dat we hier blijven om te bouwen aan onze onafhankelijke staat', zei hij. Oorspronkelijk stond er een expositie gepland over Palestijnen en voorwerpen die hen dierbaar zijn. Zo zouden er sleutels te zien zijn van huizen die Palestijnen moesten verlaten tijdens de Naqba (catastrofe), het Arabische woord voor de Israëlische onafhankelijkheidsoorlog van 1947-'48. Meer dan 700 duizend Palestijnen werden verdreven of sloegen op de vlucht. Bezittingen die ze inderhaast hadden meegenomen, zoals een kam, een matras en zelfs een cactus, zouden tentoongesteld worden. De expositie, waaraan drie jaar was gewerkt, werd geannuleerd omdat ze te veel was gericht op het verleden.

De eerste plannen voor het museum dateren al van eind vorige eeuw. De uitvoering ervan werd belemmerd door de bloedige tweede Palestijnse intifada (volksopstand), begin deze eeuw. Langzaam maar zeker kregen de plannen vorm in de jaren erna. Het hypermoderne gebouw, dat niet zou misstaan in steden als Sydney of Dubai, werd ontworpen door een Iers architectenbureau. Een vrouwelijke landschapsarchitect uit Jordanië ontwierp terrasvormige tuinen.

'Jeruzalem Leeft'

Het project is grotendeels gefinancierd door de Palestijnse Taawon-welzijnsorganisatie. Die beschikt naar eigen zeggen over een jaarlijks budget van 600 miljoen dollar, veelal afkomstig van rijke Palestijnen in het buitenland. Het geld wordt besteed aan uiteenlopende activiteiten, van de opvang van kinderen die hun ouders verloren tijdens de Gaza-oorlog van 2014 tot de renovatie van vervallen panden in het Arabische deel van Jeruzalem. Daar wedijvert Taawon met Joodse kolonisten die met name in de moslimwijk van de Oude Stad gebouwen proberen te verwerven en op te knappen.

'Als ik Jeruzalem zie, breekt mijn hart', zei de samensteller van de expositie 'Jeruzalem Leeft', Reem Fadda, tegen The National, een Engelstalige krant in Abu Dhabi. Ze koos voor het werk van zo'n veertig Palestijnse en buitenlandse kunstenaars. Een panoramische foto toont de Joodse nederzettingen rondom Jeruzalem. Audiovisuele installaties confronteren de bezoekers volgens Fadda met 'het lawaai en de chaos in de Heilige Stad'. In de tuinen staat een reusachtige sculptuur in de zandkleur die de bebouwing van Jeruzalem kenmerkt. De Palestijnse financier Taawon blijft het museum steunen 'zolang de bezetting voortduurt'.

Een installatie van de tentoonstelling 'Jeruzalem Leeft'. Beeld afp
Een installatie van de tentoonstelling 'Jeruzalem Leeft'.Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden