Na veel leed eindelijk glorie voor Van Rouwendaal

Het was een vreselijk jaar geweest, met blessures en pijn. In de eerste week van Rio ging het ook nog slecht met Sharon van Rouwendaal. Maandag haalde ze haar gram. En hoe.

Een emotionele Van Rouwendaal na haar zege Beeld Klaas Jan van der Weij

'En dan dit, na zo'n kutjaar.' Zwemster Sharon van Rouwendaal gaf na haar gouden race op de Atlantische Oceaan in zes woorden weer hoe groot de verbazing was zo te hebben kunnen toeslaan in deze grote olympische wedstrijd. De Nederlandse stayer was maandag 's werelds beste op de 10 kilometer open water bij Fort Copacabana, maar die uitkomst leek vooraf verre van logisch.

Acht maanden lang kampte Van Rouwendaal met een schouderblessure. 'Het begon in oktober, ging door in november en december. Ik trainde door de pijn heen', gaf ze drie maanden geleden toe. De beide schouders, veelgeplaagd door 80, 90 kilometer training per week, waren ontstoken geweest.

'Allez opp Sharon, zwemmen!'


Het is van het bed naar het bad. En van het bad naar het bed. Het leven van zwemster Sharon van Rouwendaal in Zuid-Frankrijk kent weinig frivoliteit. Ze traint in de vroege ochtend en de late middag zo hard in het zwembad van Narbonne dat ze, om de dag met achttien zwemkilometers te volbrengen, niet zonder een serieuze middagslaap kan. (+)

Franse hulp

Haar osteopaat Henri Sagols in Perpignan kon het niet oplossen. De Nederlandse fysiotherapeut Patrick Martens, lid van de olympische medische staf in Rio, schreef oefeningen voor. Niets hielp. Trainer Philippe Lucas droeg er niet aan bij door te zeggen dat 'Sharonne' kapotte schouders had en dat hij niet meer serieus rekening met haar hield.

Van Rouwendaal (22) werd gered door een andere Franse trainer, Fred Vergnoux, bondscoach van Spanje. Hij wees haar de weg naar Monica Solana, een therapeute in Barcelona die de kapot getrainde Spaanse Mireia Belmonte aan twee weer werkende schoudergewrichten had geholpen.

Van Rouwendaal tijdens haar race Beeld Klaas Jan van der Weij

Spaanse therapie

'Ik ben toen bij Monica langs geweest. Vier keer voor de EK in Hoorn, nog tweemaal erna. Monica zei dat alles bij mij in de knoop zat. Ze was per keer twee uur met me bezig. Ik kreeg mijn macht weer terug. Mijn rechterarm was een tijd veel slapper dan de linker, maar na de behandelingen was het weer andersom. De slag met mijn rechterarm is terug, ik heb mijn hupje weer gevonden', vertelde Van Rouwendaal in de dagen voor Rio.

Vorige week, op de 400 meter vrije slag, was ze nog niet best. Van Rouwendaal miste de echte snelheid voor het nummer waarop ze vorig jaar in Kazan nog vicewereldkampioen werd. Maar ze zag wel hoe collega-patiënte Belmonte in het olympische binnenbad triomfeerde op de 200 meter vlinderslag. Dat onderdeel staat bekend als het zwaarste indoornummer. Niets belast de schouders meer dan vlinderen.

Zwaarste onderdeel

Maandag stond het allerzwaarste zwemonderdeel op de kalender: de 10 kilometer in open water. Sinds 2008 staat het op het olympische programma. Maarten van der Weijden was destijds de man die de primeur won. Edith van Dijk, een openwaterspecialiste, viel op de roeibaan in Peking tegen.

In 2012 was geen Nederlander van de partij in het Londense Hyde Park. Maar twee jaar geleden zwom Sharon van Rouwendaal, na een tip van oud-coach Marcel Wouda en ex-vriendje Ferry Weertman, toch maar eens de Franse kampioenschappen open water. Een maand later kroonde ze zich in Berlijn al tot Europees kampioen op de 10 kilometer. Vorig jaar werd ze vicewereldkampioen achter trainingsgenoot Aurelie Müller. Iedereen zag de olympische potentie van de harde werker.

De race

In de oceaan bij Copacabana maakte ze het waar. Ze voelde zich zo goed dat ze geen vermoeidheid ervoer. Niemand van de groep van 26 kwam nog bij haar in de buurt. In de slotfase keek ze een paar keer zorgvuldig om; ze wilde niet verrast worden. Die surprise leverde ze maandag zelf.

Haar eigenwijsheid betaalde zich uit over de vier banen van 2,5 kilometer die ze moest afleggen. Het oorspronkelijke plan was bij te blijven, langzaam op te schuiven en in de laatste ronde haar kans te zien. Toen ze nog veel zwemsnelheid had, durfde Van Rouwendaal het op de laatste 400 meter te laten aankomen. Ze volgde haar intuïtie en demarreerde. 'In het water dacht ik: hij zal me wel heel dom vinden', zo sprak ze over coach Marcel Wouda, die waarnam omdat vaste coach Philippe Lucas een Franse pupil in het water had.

Eindelijk succes voor Team NL in het water

Met het succes van Van Rouwendaal werd een dramatische zwemweek voor de Nederlandse ploeg afgesloten: tot dan toe nul medailles, een resultaat dat sinds 1992 niet meer was voorgekomen. Van Rouwendaals goud zal door de beleidsmakers in Nieuwegein met applaus onthaald worden. Ze kunnen het succes gebruiken in barre tijden.

Alleen heeft de bond nauwelijks een aandeel gehad in het succes. Van Rouwendaal, groot geworden in het Franse zwemmen, keerde in 2013 terug naar haar tweede vaderland, nadat het haar in Eindhoven jarenlang verboden was geweest veel kilometers te maken. Ze leefde eenzaam in een appartementje in Narbonne. Tweemaal per dag reed ze naar de loodzware trainingen van Lucas. Zelfs als het af en toe vriest of hagelt, moet ze het buitenbad in.

Al die harding betaalde zich maandag uit, op een bloedhete dag in de Atlantische Oceaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.