Nieuws Uberchauffeurs

Na twee doden en een zwaargewonde gaat Uber om: het bedrijf neemt (eindelijk) verantwoordelijkheid

Na zeker twee doden en een zwaargewonde in ruim een maand tijd, lijkt taxiplatform Uber te zwichten voor de druk vanuit de samenleving. Waar het eerder alle verantwoordelijkheid uit de weg ging, belooft het bedrijf nu samen te werken met de gemeente Amsterdam om de verkeersveiligheid te verbeteren.

Een 24-jarige fietser is dit weekend overleden na een aanrijding in Amsterdam-West. De bestuurder van de auto was op dat moment aan het werk als Uber-chauffeur. Beeld Martin Damen /AT5

In de nacht van zaterdag op zondag komt een 24-jarige fietser om het leven na een aanrijding op een kruising in Amsterdam West. De bestuurder is een 21-jarige Uberchauffeur. Een week daarvoor, zaterdag 5 januari, is het ook al raak. Op de Haarlemmerweg dit keer. Weer een Uberchauffeur, weer een fietser die dit keer ‘slechts’ zwaargewond raakt. Het is dan net een maand geleden dat een chauffeur van dezelfde taxi-app een voetganger doodrijdt op de Amsterdamse Rozengracht.

Naar aanleiding van die zware ongelukken en drie recente incidenten waarbij andere taxichauffeur betrokken waren, ging de Amsterdamse wethouder van verkeer en vervoer Sharon Dijksma maandag in gesprek met de Europese directeur van Uber. Het was ‘een stevig gesprek’, stelt Dijksma na afloop. Uber noemt het onderhoud liever ‘constructief’. Conclusie van beide partijen is in elk geval dat het platform ‘verantwoordelijkheid neemt voor de vreselijke ongevallen’.

Daarmee kiest het platform nadrukkelijk een andere opstelling. Verantwoordelijkheid voor ongevallen schoof het bedrijf tot nu toe steeds van zich af. Bijvoorbeeld toen een chauffeur van de dienst in maart 2017 de 22-jarige Mare Welkers doodreed in de Amsterdamse Molukkenstraat. Uber hield het toen bij het commentaar dat de ‘chauffeurs die de Uber-app gebruiken’ niet in dienst zijn, maar zelfstandige ondernemers, ‘partners’.

Verdienmodel

Formeel is dat juist. In de rechtszaak van afgelopen maart – waarbij de chauffeur overigens werd vrijgesproken – was Uber ook geen partij. Maar Welkers’ ouders betoogden rondom het proces dat Uber wat hun betreft wel degelijk verantwoordelijkheid draagt. Het verdienmodel en het algoritme waarmee het platform zijn chauffeurs door de straten loodst, is in hun ogen een recept voor gevaarlijke verkeerssituaties.

En die kritiek zwol na de ongelukken afgelopen weken – ‘weer een Uber’ – steeds verder aan.

Het gevaar van Uber bestaat volgens critici vooral uit het feit dat de app veelal jonge chauffeurs stimuleert om ’s nachts eindeloos rondjes door de stad rijden, in de hoop onderweg een ritje te scoren en het betalen van parkeergeld te vermijden. Met rust nemen ze het daarbij vaak niet zo nauw. In het dossier van Welkers bleek dat de chauffeur in de voorgaande 24 uur twee keer kort had gerust: Een keer vier uur, een keer 3,5 uur. ‘Bij geen enkel verhuurbedrijf kun je een auto huren als je jonger bent dan 24, maar bij Uber sturen ze jongens van 21 tien uur of meer per dag de weg op’, zei Mares moeder Monique Okkerse in een interview met de Volkskrant.

Amsterdam Dance Event

Het algoritme van Uber beloont chauffeurs die veel uren maken vaak expliciet. In zogenoemde ‘quests’ daagt de app chauffeurs regelmatig uit om een aantal ritten binnen een bepaalde tijd te doen of tijdens drukbezochte evenementen als Amsterdam Dance Event ’s nachts vier uur actief te zijn. Lukt dat, dan krijgen de chauffeurs een bonus van enkele tientjes. Een woordvoerder van Uber stelt dat er op dit moment niet wordt geëxperimenteerd met quests ‘in de stedelijke gebieden’.

Tijdens evenementen als het Amsterdam Dance Event worden Uberchauffeurs gestimuleerd om 's nachts lang te werken. Beeld anp

Of Uber het Nederlandse verkeer daadwerkelijk onveiliger maakt, is officieel nooit vastgesteld. Bij ongevallen wordt niet altijd geregistreerd of de betrokken personenauto een taxi is, laat staan of het om een Uber-taxi gaat. Maar wetenschappers van de Amerikaanse University of Chicago en Rice University toonden wel aan dat het aantal dodelijke verkeersongelukken in Amerika na een jarenlange daling weer toenam met de introductie van diensten als Uber en het concurrerende platform Lyft.

In Londen werd Uber zelfs tijdelijk verboden omdat het bedrijf onder meer verantwoordelijk zou zijn voor een toenemend aantal ongelukken. Nadat Uber de app zo instelde dat chauffeurs maximaal 10 uur achter elkaar konden rijden, kreeg het in juni weer toegang tot de Londense markt.

In Nederland neemt Uber nu vergelijkbare maatregelen om de verkeersveiligheid te vergroten. Eind vorig jaar heeft het bedrijf de de rijtijd van de aangesloten chauffeurs al beperkt. Binnen 24 uur mogen ze sindsdien niet meer dan 12 uur rijden. Daarnaast zal het een spraaktechnologie in de app integreren waarmee waarmee chauffeurs deze binnenkort handsfree kunnen bedienen. Tegenover wethouder Dijksma heeft het bedrijf nu beloofd dat het de komende maanden gaat ‘samenwerken met de gemeente Amsterdam’. Zo zal het onder meer data gaan delen over de arbeidsomstandigheden bij Uber.

Maaltijdbezorgers ook groot risico in het verkeer

Niet alleen Uber raakte in opspraak na een aantal verkeersincidenten. Veilig Verkeer Nederland (VVN) vroeg vorige week ook aandacht voor de maaltijdbezorgers die sushi rolls en taco’s soms met gevaar voor eigen leven door het verkeer loodsen. Met name de koeriers die per bestelling worden betaald, zoals die van bijvoorbeeld Deliveroo of Uber Eats, vormen volgen Rob Stomphorst van VVN een groot risico in het verkeer. Ze rijden harder zodat ze meer bestellingen kunnen langsbrengen om zo meer geld te verdienen. ‘Als ze lekker hebben doorgereden krijgen ze misschien nog een fooitje ook. Dat is natuurlijk de kat op het spek binden’, vindt Stomphorst. Donderdag kwam in Utrecht nog een 15-jarige maaltijdkoerier om het leven na een aanrijding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden