Background

Na ruim anderhalf miljoen kilometer: laatste werkdag van Hillary Clinton

Hillary Clinton staat al op het wereldpodium sinds haar echtgenoot Bill in 1992 president werd, en zij First Lady. Vrijdag is haar laatste dag als minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten, en wordt ze opgevolgd door John Kerry. Of Hillary zichzelf kandidaat zal stellen voor de race om het presidentschap in 2016, is al jaren voer voor speculatie, maar voorlopig wil ze maar één ding: rust.

Beeld ap

Dat ze die nodig heeft, is niet verbazingwekkend. De afgelopen vier jaar vloog Hillary bijna een miljoen mijl (1.609.000 kilometer) terwijl ze 112 landen bezocht. Haar werk als minister heeft haar veel populariteit opgeleverd en haar waarderingscijfers zijn hoog. Daarnaast wordt ze in een poll van Gallup al 17 jaar lang door Amerikanen gekozen als de meest bewonderenswaardige vrouw van het land.

Als First Lady wist ze echter niet altijd iedereen voor zich te winnen. Terwijl sommigen het toejuichten dat ze als vrouw-van ook politiek actief was (door voor Bill Clinton te kiezen, hebben we twee presidenten voor de prijs van één, werd indertijd gegrapt), werd ze door anderen gehaat. Hillary's pogingen om de ziektekostenwet van de Verenigde Staten te veranderen, mislukten. President Barack Obama is dat jaren later wel gelukt.

In haar jaren als senator wist Hillary haar fans aan zich te binden en vrouwenrechtenactivisten over de hele wereld omarmden haar. Toen ze in 2008 zelf een gooi deed naar het presidentschap, was ze duidelijk favoriet voor de Democratische nominatie. Hierbij presenteerde Hillary zichzelf als een sterke vrouw, wat uiteindelijk tegen haar begon te werken. Mensen vonden haar te koud, te hard, en uiteindelijk kreeg Obama de nominatie en won hij de verkiezingen. Tot ieders verrassing vroeg Obama vervolgens Hillary als minister van Buitenlandse Zaken. Na enig aarzelen, accepteerde ze de baan.

Hillary en Bill Clinton in 1995 Beeld AFP
Beeld getty

Er lag een zware taak voor haar: na acht jaar president Bush, met oorlogen in Irak en Afghanistan, waren de Verenigde Staten er in de wereld niet geliefder op geworden. Obama wilde dat de inhoud en toon van de Amerikaanse buitenlandse politiek veranderden, en het was aan Hillary, die veel staatsleiders persoonlijk kende uit de Clinton-jaren, om die nieuwe politiek vorm te geven.

'Haar energie onderweg was eindeloos - ze kon zich op een dag door een dozijn of meer evenementen heen ploegen, waarbij ze nauwelijks tijd nam om te eten, terwijl haar staf in slaap viel', schrijft Kim Ghattas van de BBC. 'Als lid van het groepje journalisten dat met Clinton over de wereld vloog, en haar probeerde bij te houden, vond ik haar energie soms frustrerend; al die kilometers, al die landen - en ik ben zelf de helft jonger.'

Haar laatste maanden als minister werden overschaduwd door ziekte. Ze bleef een maand lang thuis vanwege een buikvirus, een hersenschudding en een bloedstolsel bij de hersenen. Ook was er de tragedie in Libië: bij een terroristische aanval in de stad Benghazi kwamen de Amerikaanse ambassadeur Chris Stevens en drie anderen om het leven. De informatie die het Witte Huis hierover naar buiten bracht, bleek niet te kloppen. Toen Hillary zich hierover moest verantwoorden tegenover de Senaat, werd ze hard aangepakt, maar uiteindelijk kwam ze er ongeschonden uit.

Oordeel
Was ze uiteindelijk een goede minister van Buitenlandse Zaken? Volgens critici is het haar niet gelukt om de relatie met Rusland te herstellen, is Iran alleen maar verder gekomen met zijn nucleaire programma en is vrede in het Midden-Oosten verder dan ooit. 'Ze gaat niet de geschiedenis in als een van de grootste ministers van Buitenlandse Zaken die een nieuwe doctrine heeft neergezet', schrijft journalist John Cassidy in de New Yorker. 'Zij zat constant voor de VS aan het front (...) en had weinig tijd om een visie voor Amerika's plaats in de wereld te formuleren.'

Beeld ap

'Het belangrijkste dat Hillary nalaat, is dat het Amerikaanse leiderschap weer is hersteld - de capaciteit van de VS om zich in het centrum van coalities te bevinden - met landen of anderen - om samen de grootste problemen van onze tijd op te lossen', zegt Jake Sullivan, politiek directeur van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de BBC.

Maar gaat ze straks voor het presidentschap? Die vraag is nu nog niet te beantwoorden. Hillary neemt eerst haar rust en gaat een boek schrijven. Volgens intimi heeft ze zelf echt nog niet besloten wat ze in 2016 gaat doen. Ze heeft in elk geval nog zeker twee jaar om daar over na te denken.

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden