Na reeks van fusies nog 50 hogescholen

Hogescholen in Nederland blijven in hoog tempo fuseren. Met de laatste fusie, die op 1 januari haar beslag kreeg, daalde het aantal hogescholen tot vijftig....

Van onze verslaggever Thom Meens

De fusies in het hoger onderwijs staan niet op zichzelf. Ook in het middelbaar- en beroepsonderwijs ontstaan steeds grotere scholengemeenschappen. Zodanig zelfs dat de Onderwijsraad vorige week in een advies aan de regering pleitte voor kleinschaliger scholen. Grote scholengemeenschappen zouden moeten worden opgedeeld in kleinere deelscholen.

De raad tornt daarmee voorzichtig aan een beleid dat begin jaren tachtig door minister Deetman van Onderwijs in gang is gezet en dat sindsdien veel kritiek kreeg. Nederland telde toen vele honderden scholen voor hoger beroepsonderwijs, van hts'en tot conservatoria en van heao's tot pedagogische academies.

Deetman zette in 1983 een omvangrijk fusieprogramma in gang. Grote scholen zouden efficiënter kunnen werken en slagvaardiger en beter bestuurbaar worden. Een hbo-instelling zou ten minste zeshonderd studenten moeten hebben om zelfstandig te kunnen voortbestaan. Een school die extra rijksgeld wilde krijgen voor onderzoek of een tweede faseopleiding, moest ten minste 2500 studenten tellen.

Schaalvergroting, taakverdeling en concentratie werden toverwoorden in het Haagse beleid. De HBO-Raad sloot zich aan bij Deetmans plannen en ging zelfs nog verder.

De koepel van de hbo's voorspelde dat uiteindelijk hooguit veertig grote hbo-instellingen zouden overblijven. Als de fusies doorzetten in hetzelfde tempo als tot nu toe, is dat aantal binnen enkele jaren bereikt.

Vooral tussen 1985, toen de uitvoering van Deetmans plannen aan de gang was, en 1990 ging het snel. Van de 432 scholen voor hoger beroepsonderwijs in 1985 waren er in 1990 maar 92 over. Zes jaar later telde het hbo 72 scholen en eind 2001 nog 53.

De laatste fusie kreeg op 1 januari van dit jaar zijn beslag toen de Hogeschool Alkmaar, Hogeschool Haarlem, Hogeschool Holland en de Ichthus Hogeschool/Hogeschool Delft fuseerden tot Hogeschool Inholland, met ruim 36 duizend studenten en 2500 werknemers. Inholland werd daarmee naar eigen zeggen in één klap de grootste hogeschool, net voor de Fontysgroep, die vooral in het zuiden van het land opereert.

Bovendien wordt nu ook gewerkt aan fusies tussen universiteiten en hogescholen. De Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam praten volop over samengaan en de Vrije Universiteit voert besprekingen met de Hogeschool Windesheim in Zwolle. Diezelfde VU werkt op een aantal terreinen ook samen met de Universiteit Twente.

De samenwerking tussen hogescholen en universiteiten wordt mede ingegeven door de invoering dit jaar van het bachelor-mastersysteem in het hoger onderwijs. Hogescholen en universiteiten leiden straks studenten op tot bachelors. Hogescholen doen dat in vier jaar, universiteiten in drie jaar. Universiteiten mogen hun studenten aansluitend ook een master opleiding aanbieden van één of twee jaar.

Minister Hermans is bereid onder voorwaarden ook enkele masteropleidingen van hogescholen te bekostigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden