Nieuws

Na NEC-Vitesse stopt Omroep Gelderland met nieuwsverslaggeving rond voetbalwedstrijden

Omroep Gelderland stopt met nieuwsverslaggeving bij voetbalwedstrijden. Ook bij sommige risicodemonstraties zal Omroep Gelderland geen verslaggevers meer inzetten. Aanleiding zijn de ongeregeldheden zondagmiddag na de streekderby NEC-Vitesse.

Ook in het stadion was het zeer onrustig tijdens de wedstrijd NEC-Vitesse. Beeld Pro Shots / Stefan Koops
Ook in het stadion was het zeer onrustig tijdens de wedstrijd NEC-Vitesse.Beeld Pro Shots / Stefan Koops

Bij die wedstrijd in stadion De Goffert in Nijmegen werd een verslaggever verbaal lastiggevallen en aangereden door een scooter. ‘Het is heel bitter, maar we blijven vanaf nu weg bij voetbalwedstrijden’, zegt hoofdredacteur Sandrina Hadderingh op de website van de omroep. ‘Het is onmogelijk om buiten het stadion verslag te doen van gebeurtenissen.’

Bij risicodemonstraties zal Omroep Gelderland per keer afwegen of verslaggevers veilig kunnen werken. Is dat niet mogelijk, dan gaan ze niet.

‘Het is onacceptabel en een journalistieke nederlaag, maar ik begrijp het besluit wel’, zegt burgemeester Hubert Bruls (CDA) van Nijmegen telefonisch. ‘Je moet aan je personeel denken.’

Namen en rugnummers

Bruls hoopt snel maatregelen te nemen ‘waardoor deze hooligans letterlijk een stapje terug moeten doen’. Welke wil hij nog niet vertellen. ‘Er heerst een opgefokte stemming, daar ga ik als burgemeester nu geen bijdrage aan leveren. Maar de politie levert later deze week een rapportage met namen en rugnummers van daders. Ik wil ook een analyse in welke groepen zij zich bewegen.’

Omroep Gelderland, dat bestaat uit Radio Gelderland, TV Gelderland en GLD.nl, schrijft dat het niet het eerste incident is rond voetbalwedstrijden. Na de misgelopen promotie van De Graafschap, een club uit Doetinchem, ‘renden journalisten van de omroep voor hun leven’ en wisten ze, achtervolgd door boze fans, net op tijd hun auto te bereiken.

‘Voor zover ik weet, is dit besluit uniek’, zegt Peter ter Velde van de organisatie PersVeilig. ‘Ik heb niet eerder gehoord dat een omroep na dreiging besluit om ergens geen verslag meer van te doen. Dit is capituleren, zelfcensuur. Het is in- en intriest, maar ik begrijp het goed. Ze kiezen terecht voor de veiligheid van hun medewerkers.’

Dieptepunt na dieptepunt

Journalisten ervaren steeds vaker agressief gedrag. In 2021 deden journalisten aan PersVeilig tot dusver al 221 meldingen van intimidatie, zegt Ter Velde. In heel 2020 was dat 121 keer.

‘Als het om veiligheid van journalisten gaat, lijkt het wel alsof we van dieptepunt naar dieptepunt gaan’, zegt Ter Velde. Hij noemt de boerenprotesten op het Malieveld, waar aanwezigen zich tegen journalisten keerden. Tijdens de avondklokrellen in januari gebeurde hetzelfde. In maart werd een PowNed-verslaggever in Urk aangereden. In april kieperde een man met een shovel een journalist in een auto in een sloot in Lunteren. In augustus gooiden twee mannen molotovcocktails naar binnen bij een Groningse journalist.

Het is moeilijk om een duidelijke oorzaak van de toegenomen agressie aan te wijzen, zegt Ter Velde. Van verslaggevers op straat hoort hij dat duidelijk is dat de coronamaatregelen hebben geleid tot kortere lontjes. Wat ook niet helpt, zegt Ter Velde, zijn uitspraken van politici.

‘In de Verenigde Staten sprak president Trump van fake news en de mainstream media, termen die weinig mensen tien jaar geleden kenden. En in Nederland noemen politici als Thierry Baudet en Geert Wilders journalisten ‘tuig van de richel’.’

Weerbaarheidstrainingen

Naar aanleiding van de verruwing hebben ook andere omroepen dan Omroep Gelderland maatregelen genomen. NOS-verslaggevers krijgen al ruim twee jaar beveiligers mee als ze naar grote demonstraties gaan en nemen interviews af zonder witte plopkap op hun microfoon. NOS-busjes rijden rond zonder logo.

Sommige mediabedrijven hebben steekwerende vesten aangeschaft, zegt Ter Velde. Bij PersVeilig merken ze een enorme toename in het aantal aanvragen van weerbaarheidstrainingen voor journalisten. Ter Velde: ‘Als je naar een groep mensen gaat, moet je je voorbereiden: waar zet ik mijn auto neer? Hoe scan ik de omgeving? Hoe weet ik wanneer mensen zich tegen me gaan keren?’

Omroep Gelderland zal van de wedstrijden zelf nog wel verslag doen. ‘We zijn in het stadion relatief veilig’, zegt hoofdredacteur Hadderingh op de site. Het interviewen van fans in het stadion is niet mogelijk omdat de sportzender ESPN, die de uitzendrechten bezit, geen andere camera’s in het stadion toestaat. Hadderingh: ‘We zijn voor nieuwsverslaggeving dus aangewezen op de publieke ruimte en die is niet veilig.’

Interviewrechten

Op de vraag of ESPN andere omroepen gaat toestaan om fans in het stadion te interviewen, mailt een woordvoerder van de sportzender: ‘De primaire vraag die nu voorligt is vooral wat er voor nodig is om de pers veilig haar werk te kunnen laten doen in de publieke ruimte. Dat is echter geen vraag voor ons om te beantwoorden. Simpelweg andere camera’s toestaan lijkt sowieso niet het antwoord op deze vraag, noch een oplossing voor het onderliggende geweldsprobleem. We zijn altijd bereid om in overleg met onze collega’s te kijken waar de mogelijkheden liggen om ze van dienst te zijn, binnen de kaders op basis waarvan we nu ook al samenwerken.’

Voetbalhooligans zijn altijd al gevreesd door journalisten, zegt Peter ter Velde van PersVeilig. ‘Toen ik in 2001 bij het NOS Journaal ging werken, was er geen cameraman die daar een reportage over wilde maken. Maar dit is iets compleet anders. De situatie is blijkbaar zo erg geworden dat het al riskant is om een supporter te vragen wat-ie van de wedstrijd vond.’

Moreel kompas

Het besluit van Omroep Gelderland heeft volgens de Nijmeegse burgemeester Bruls ook wenselijke gevolgen. ‘Ik zou het sterk vinden als andere media ook geen verslag meer doen van deze betrekkelijk overzichtelijke groep hooligans. Ze kicken op de aandacht die ze in de grote media krijgen. Maar ik snap het journalistieke dilemma ook: je wilt er wel verslag van doen.’

Bruls vervolgt: ‘U wilt niet weten, ik ben nu ruim 9 jaar burgemeester, en de laatste 8 jaar verkeer ik in permanente staat van ruzie met de aanhangers van de harde kern van NEC. Ik heb geen zin om compromissen met ze te sluiten omdat ik vind dat hun moreel kompas verkeerd staat afgesteld. De sfeer naar aanloop van deze derby was ook weer gericht op haat, niet op sportieve rivaliteit.’

NEC-supporters toonden in het stadion twee spandoeken met daarop ‘pure’ en ‘haat’. Ook was op het spandoek een man te zien te schiet op een Vitesse-poppetje. Ruim een week geleden dumpten NEC-supporters slachtafval bij een kunstwerk in Arnhem. Daarop dumpten Vitesse-fans slachtafval bij de herdenkingsplek van de in 2015 verongelukte NEC-supporter Rocky.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden