Na Mali komen ook de militairen in Burkina Faso in verzet wegens hopeloze strijd tegen terreur

In Burkina Faso hebben militairen maandag een staatsgreep gepleegd. De gekozen president van het West-Afrikaanse land, de 64-jarige Roch Kaboré, is door de coupplegers vastgezet op een onbekende locatie. De militairen zeggen dat ze handelen uit onvrede over de manier waarop Kaboré de strijd aanging met radicaal-islamitische strijdgroepen, die er in de afgelopen paar jaar in zijn geslaagd om steeds grotere delen van Burkina Faso in handen te krijgen.

Mark Schenkel
Demonstrerende burgers in Ouagadougou op zaterdag. Beeld AP
Demonstrerende burgers in Ouagadougou op zaterdag.Beeld AP

De aankondiging van de militaire machtsovername voltrok zich op een bekende manier: ruim een dozijn mannen in camouflagepakken verscheen maandag aan het eind van de middag op de staatstelevisie, om in een rechtstreekse uitzending de bevolking van de machtswissel op de hoogte te brengen.

De nieuwe junta, die zichzelf de Patriottische Beweging voor Bescherming en Herstel noemt, kondigde behalve het ‘einde’ van Kaboré’s ruim zes jaar oude presidentschap ook een reeks andere maatregelen aan: zo wordt het parlement ontbonden, komt de grondwet tijdelijk buiten werking te staan en gaan de grenzen voorlopig dicht. De nieuwe sterke man van Burkina Faso is volgens de putschisten een zekere Paul-Henri Damiba, een luitenant-kolonel.

Geweervuur

De contouren van de machtsgreep tekenden zich in het afgelopen weekeinde reeds af, toen op verschillende legerbases in Burkina Faso militairen aan het muiten sloegen. Onder meer in de hoofdstad Ouagadougou schoten soldaten zondagochtend in alle vroegte in de lucht, naar eigen zeggen uit frustratie over de gebrekkige middelen waarmee ze het moeten doen in de strijd tegen moslimextremisten.

Hoewel ministers uit de regering-Kaboré zondagmiddag verklaarden dat de situatie onder controle was en dat er van een coup absoluut geen sprake was, werd er zondagavond geweervuur gemeld in de omgeving van Kaboré’s residentie in Ouagadougou. Op maandag werd vervolgens duidelijk dat voor Kaboré het spel voorlopig uit is.

Toenemende onveiligheid

Kaboré kwam in 2015 via verkiezingen aan de macht, nadat in het jaar ervoor een einde was gekomen aan de heerschappij van Blaise Compaoré, die in Burkina Faso meer dan 25 jaar lang met de scepter had gezwaaid. Compaoré kwam ten val door een opstand van boze burgers.

Zijn opvolger Kaboré werd in 2020 weliswaar officieel herkozen voor een periode van vijf jaar, maar sindsdien neemt de onvrede over zijn bestuur snel toe, niet in de laatste plaats door de almaar toenemende onveiligheid in brede delen van het land.

Zo zijn er door het geweld van radicaal-islamitische strijders in de voorbije vijf tot zes jaar naar schatting al meer dan tweeduizend inwoners van Burkina Faso om het leven gekomen. Bovendien zijn meer dan een miljoen mensen op de vlucht, op een totale bevolking van circa 20 miljoen. Inmiddels zouden de opstandelingen zelfs eenderde van het gehele grondgebied van Burkina Faso bestrijken.

Bevolking steunt de militairen

Een regelrechte schokgolf trok er door het land toen in november vorig jaar meer dan vijftig leden van de militaire politie om het leven werden gebracht tijdens een aanval van de opstandelingen. De ergernis over de groeiende onveiligheid verklaart ook waarom sommige inwoners van Ouagadougou de militaire interventie jegens president Kaboré verwelkomen. Zo gingen er reeds op zondag honderden mensen de straten op om de muitende militairen toe te juichen. Een dag eerder hadden mensen nog gedemonstreerd tégen de regering-Kaboré.

De situatie doet denken aan die in buurland Mali, waar militairen in augustus 2020, na straatprotesten van boze burgers, de gekozen president afzetten. Als reden gaven de coupplegers dat ze te weinig steun kregen in hun strijd tegen gewapende moslimextremisten. Inmiddels is het wel zo dat de Malinese militairen weigeren om op afzienbare termijn de macht weer terug te geven aan een democratisch gekozen regering, een scenario dat wellicht ook in Burkina Faso op de loer ligt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden