Reportage

Na het slaan van uur U in Groningen is de straat van de thuisbezorgers

Houdt de avondklok Nederland van de straat? We vatten twee avonden post bij normaal gesproken een van de levendigste kruisingen van Groningen: de Westerhaven. ‘Fijne avondklok, heren!’

Een maaltijdbezorger zaterdagavond in een uitgestorven Groningen. Beeld Harry Cock / de Volkskrant
Een maaltijdbezorger zaterdagavond in een uitgestorven Groningen.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Kort voor negenen zijn er nog de schichtige blikken op horloges. Een laatste zak chips uit de supermarkt. Volk dat met gezwinde spoed huiswaarts gaat, alsof er een belangrijke voetbalwedstrijd op het punt van beginnen staat. Hij tegen haar: ‘We hebben nog maar een kwartier.’

Dan, als om 21 uur het uur U op zaterdagavond heeft geslagen, nemen de oranje-groene legers de Westerhaven in Groningen over. Ze dienen Thuisbezorgd en Uber Eats. Een eenzame rode strooiwagen weet hun hegemonie nog net te doorbreken.

De eerste vijf minuten na het ingaan van de avondklok rijden er 23 stuks af of aan. Verder: twee zichtbaar gehaaste voetgangers, twee hondenuitlaters, vier fietsers, twee scooters, drie auto’s en een lege bus 9.

Het zijn figuranten in een leeg decor. De hoofdrol is per digitale bestelling al vergeven. Beladen met kubustassen zwermen de bezorgers in en uit de bijenkorf van de hedendaagse voedselvoorziening, met de McDonald’s als epicentrum. Om de hoek döner van Hasret en Ozan, Chinees van Diamant, sushi van Watami. Avondklok of niet: gegeten moet er worden.

 Avondklok in Groningen bij de Westerhaven. Beeld Harry Cock / de Volkskrant
Avondklok in Groningen bij de Westerhaven.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

‘Alsof de straat van ons is’, zegt Ruben (25), die zelf op een fixed gear zonder remmen bezorgt. ‘Ik kan lekker doorrijden.’ Collega Bart (38) moet een bestelling afleveren aan de Friesestraatweg, amper een paar honderd meter verderop. ‘Een luiwammes, zo’n klant, zou ik normaal zeggen. Maar nu kan-ie natuurlijk niet anders.’

Houdt de avondklok Nederland van de straat? We namen de proef op de som door vrijdag- en zaterdagavond te posten bij de Westerhaven in Groningen. Daar waar voorbij de gele klinkers van de Astraat het centrum lonkt, de bussen van lijn 7 en 9 elkaar geregeld een saluut brengen, de weg de stad in en uit leidt.

Voorbij

Als de Stadjer in transit ergens langs trekt, dan hier. Geen plaats om te zijn, wel een om voorbij te komen, onderweg naar een andere plek, een beter gezelschap.

En precies dat is sinds vijf minuten niet meer de bedoeling.

Het verbod om ’s avonds buiten te zijn ‘zorgt ervoor dat minder mensen bij elkaar op bezoek gaan en elkaar ontmoeten’, aldus de Rijksoverheid. De straat, zo is de redenering, is de route naar besmettingen áchter de voordeur, waar handhaven helemaal onmogelijk is.

Wat daar gebeurt, blijft de vraag. Maar op de Westerhaven waant een jongen zich op een verlaten strand, als hij midden op de kruising voor zijn hond een frisbee weggooit. Over de zaterdagavond is plots een zondagsrust neergedaald. In een uur passeren er negen fietsers zónder maaltijdbox.

Laatste avondmaal

Turven – 24 uur eerder is er amper een beginnen aan. De drie studentes die vrijdagavond stipt om 21 uur met een McFlurry uit het fastfoodrestaurant komen, blijken een voorbode van nog eens 25 passerende voetgangers (één met hond), een jogger, zeventien maaltijdbezorgers, 26 fietsers, zes scooters, 33 auto’s (waarvan twee politie) en twee stadsbussen. En dat in vijf minuten tijd.

Nee, van een generale repetitie voor de avondklok is een dag voor de maatregel in werking treedt absoluut geen sprake. Eerder van een laatste avondmaal. De hangjongeren – mondkapjes onder de kin, capuchon over het hoofd – klitten samen op de kop van de Westerhaven, ‘een overlastgebied’. De routine waarmee ze tot vier keer toe hun identiteitskaart laten scannen door patrouillerende agenten suggereert vaste prik.

De politie controleert bij de Westerhaven. Beeld Harry Cock / de Volkskrant
De politie controleert bij de Westerhaven.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

De handhavers lijken als enige bezig met een warming-up voor wat hun de komende achttien dagen staat te wachten. Hun taal is dan nog die van tegen beter weten in. ‘Nu wil ik je hier niet meer zien. Er is nog steeds corona hè. Dit is een samenscholing.’

Burgemeester Schuiling van Groningen noemde de avondklok een ‘heel ingewikkelde maatregel’ en een ‘enorme belasting voor de handhaving’. Vrijdag voorspelt nog weinig goeds: steeds als de arrestatiebusjes aan komen rijden, stuift de groep uit elkaar. Het is een wonder dat het tot 21.53 duurt voor de eerste jongen meegenomen wordt na de zoveelste aanmaning.

Pakken door

Zaterdagavond zijn zelfs zijn maten in geen velden of wegen te bekennen. ‘We gaan stevig handhaven. We pakken aan en we pakken door. De komende dagen hebben we extra capaciteit. Je zult daarom overdag meer boa’s zien en ’s avonds meer politie’, kondigde Marieke Nell van de politie in Groningen vrijdag aan.

Het blijkt nauwelijks nodig. Twee surveillerende agenten spreken vanuit hun auto een jongen bij de bushalte vermanend toe, maar een bekeuring krijgt hij niet. Ook een dakloze vrouw op leeftijd kan nog op begrip rekenen. ‘Discretionaire bevoegdheid’, heet door de vingers zien in politiejargon.

Een half uur na het ingaan van de avondklok hebben de dienders nog niemand hoeven beboeten. Het valt hun mee, hoe goed de maatregel wordt nageleefd. ‘We willen meteen de eerste avond een duidelijk signaal afgeven. Maar iedereen heeft de juiste papieren bij zich.’ De maaltijdbezorgers laten ze sowieso met rust. ‘Als iemand voor vijfhonderd euro zo’n oranje jas wil kopen op Marktplaats, wens ik hem daar veel plezier mee.’

Op de bezorgers die blijven gaan en komen na, blijft enkel de wederom lege bus van lijn 9 de Westerhaven trouw. Voor de vorm stopt de chauffeur bij de halte, waar niemand staat om in te stappen. De stilte is die van een pas ontwaakte stad op zondagmorgen, maar dan 12 uur te vroeg. De vervreemding heeft bijna iets feestelijks. Het versnellingsapparaat van een bezorger die opschakelt klinkt helder uit boven de airco van McDonald’s. ‘Fijne avondklok, heren!’

Alleen nog maar maaltijdbezorgers te zien na het ingaan van de avondklok. Beeld Harry Cock / de Volkskrant
Alleen nog maar maaltijdbezorgers te zien na het ingaan van de avondklok.Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Lees ook

De avondklok is ingegaan. Hoe zit het precies? En wat zijn de uitzonderingen?

Niemand wil een avondklok, maar deze mensen nog net iets minder dan de rest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden