Na het geld nu graag aandacht voor de patiënt

We betalen nu de prijs voor het feit dat we de gezondheidszorg jarenlang louter financiëel hebben benaderd, zegt Aad de Jonge....

Aad de Jonge

ER valt, in navolging van Gerard Krijnsen (Forum, 6 augustus) veel af te dingen op het artikel van Wim Groot over falend management in de gezondheidszorg (Forum, 2 augustus). De allereerste zin van Groot luidt: 'Het verkorten van wachtlijsten van zorginstellingen is niet alleen een kwestie van geld.' Het is meteen een van de weinige zinnen die hout snijden. Want de problemen toeschrijven aan falende managers is al te gemakkelijk.

Groot laat overigens na aan te geven hoe het management beter kan. Hij maakt vergelijkingen met het bedrijfsleven die niet opgaan. Terwijl in het bedrijfsleven de afgelopen jaren veel is geïnvesteerd, is vanaf de periode Lubbers drastisch bezuinigd op de collectieve sector. De consequenties van de dubbele vergrijzing voor de zorg zijn niet onder ogen gezien.

Verpleeg- en verzorgingshuizen zijn gedurende een reeks van jaren geconfronteerd met ombuigingen, zoals ziekteverzuimkortingen, efficiencymaatregelen en doelmatigheidskortingen. In dezelfde periode nam niet alleen het aantal patiënten sterk toe, maar steeg ook de hoeveelheid zorg die de gemiddelde patiënt nodig heeft.

Dat patiënten langer thuis kunnen blijven als ze zorg nodig hebben, is een positieve ontwikkeling. Het betekent wel dat ze veel hulpbehoevender zijn als ze worden opgenomen in een verpleeg- of verzorgingshuis. Daarvoor is nooit compensatie geboden. Drie jaar geleden toonde onderzoek aan dat de personeelsbezetting in verpleeg- en verzorgingshuizen zo'n 10 procent is achtergebleven bij de ontwikkeling van de zorgvraag. En deze kloof wordt nog steeds breder. Niet zo verwonderlijk dat de hoge werkdruk een tol eist op het vlak van bijvoorbeeld ziekteverzuim.

Nu de overheid de geldkraan opendraait, zouden we meteen in staat moeten zijn de wachtlijsten op te lossen. De arbeidsmarkt is echter krap en mensen staan niet te dringen om aan de slag te gaan in een sector waar de verschraling steeds zichtbaardere effecten heeft. Een deel van de middelen gebruiken voor wervings- of scholingsactiviteiten is niet toegestaan.

En hoe vreemd dat in dit verband ook klinkt, het aantrekken van meer medewerkers leidt tot vergroting van de financiële druk voor instellingen. Als werkgever heb ik ingestemd met een 'investerende CAO', een CAO die een handvat biedt voor de bestrijding van het ziekteverzuim en de uitstroom in de WAO en een marktconform loon biedt. Maar ondanks het extra geld zijn de voor arbeidskosten beschikbaar gestelde middelen niet toereikend. Zo word ik gedwongen om de CAO te kunnen betalen, te bezuinigen op het aantal medewerkers.

De financiële benadering van de zorg van de afgelopen jaren heeft mogelijk een betere beheersing van de kosten met zich meegebracht, maar de prijs is hoog. De wachtlijsten zijn opgelopen, de zorg is schraal en er is beangstigend weinig animo onder jonge mensen om in de zorg te werken. Dit betekent maar één ding. De zorg moet weer benaderd worden vanuit de kwaliteit.

Wie zich met zorg bezighoudt, moet zich in de eerste plaats kunnen richten op wat de patiënt vraagt. Dat is ook goed voor degenen die zorg verlenen. In een hoog tempo veel mensen minimale zorg leveren, put uit en levert geen (professionele) voldoening op. Een kleiner aantal mensen echt goed verzorgen geeft die voldoening daarentegen wel.

Natuurlijk kost dat extra geld. Althans op de korte termijn. Op langere termijn zullen de financiële effecten verzacht worden door minder ziekte en een geringere uitval in de WAO. Bovendien, is dit niet de zorg die we voor onszelf en onze geliefden wensen?

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden