Na gedrocht van een duel bieden penalty's dit keer geen verlossing

Eens moest dat voetbal van monumentale saaiheid toch een winnaar opleveren, want Duitsland heeft een tegenstander nodig in de WK-finale van zondag in Rio. Het werd Argentinië, dat na een monstrueuze wedstrijd (0-0) de strafschoppen beter nam dan het Nederlands elftal.

SÃO PAULO - De wissels waren opgebruikt, Van Persie was al naar de kant. Nu moest Cillessen strafschoppen tegenhouden. Hij was kansloos, terwijl Vlaar en Sneijder hun inzet zagen gestopt door de als matig omschreven doelman Romero, vroeger van AZ. Zo druipt Nederland af naar de strijd om de derde plaats tegen gastland Brazilië, zaterdag in Brasilia. De ploeg mag zich gebrek aan lef verwijten. In de laatste 240 minuten geen doelpunt maken, dan hoef je niet naar de WK-finale, zeker niet tegen Duitsers.


Wat alles zei over deze wedstrijd, dit gedrocht zoals Van Gaal het zou noemen: pas in de allerlaatste minuut van de reguliere speeltijd kreeg Oranje zijn eerste echte kans, na een frivole combinatie tussen Robben en Sneijder door het centrum. Misschien schoot Robben een fractie te laat, waardoor Mascherano met de sliding redding kon brengen.


Vrijwel nooit stelde Oranje de wankele doelman Romero op de proef, op de strafschoppenserie na dan. Van de schotvaardigheid in de groepsfase is bitter weinig over. Tegen Mexico, twee doelpunten in de laatste vijf minuten. Costa Rica: 0 doelpunten in 120 minuten. Argentinië: 0 doelpunten in 120 minuten. Nihilistisch voetbal.


Wat een ode had kunnen zijn aan de woensdag in het stadion herdachte Alfredi di Stefano, een pionier van aanvalsvoetbal, ontaardde in de stromende regen in een proeve van tactische spitsvondigheid van trainers. Het thema was: de verdediging is de slechtste aanval. In defensief opzicht onderscheidden Vlaar en De Vrij zich overigens. Zij mogen zich rekenen tot de beste verdedigers van het toernooi. Met name Vlaar speelde geweldig. Jammer van zijn gemiste strafschop.


Louis van Gaal mag dan toveren met wissels en wat dies meer zij, aan het Nederlandse gedachtengoed dat voetbal meer behelst dan winnen, heeft hij te grote concessies gedaan. Wie zo massaal verdedigt en bijna voortdurend breed of achteruit speelt, laat vrijwel geen ruimte meer voor spektakel, en die laat zijn aanvallers ook min of meer verdrinken in een zee van kansloosheid.


Bovendien wordt de bijna onzichtbare Van Persie gewoon te weinig aangespeeld. Zo vaak vraagt hij om de bal, voordat hij wegloopt van een tegenstander, zo weinig krijgt hij die ook. Want het moet achteruit, het moet breed.


De Argentijnen hielden ook gewoon vier of vijf man achter. Ja, en dan wordt het vervelend hoor, voetbal, als twee ploegen weinig tot niets willen of durven, twee landen met zo'n prachtige reputatie in voetbal. Dan zul je een neutrale toeschouwer zijn en een kaartje voor 660 dollar hebben gekocht.


Robben was onzichtbaar tot de rust. Het vuur van evenknie Messi, omsingeld door De Jong en co, lichtte sporadisch op. Messi is nog ver verwijderd van de WK-status van Maradona. Terwijl de halve finale van dinsdag een aanvalsfeest was, met voor Brazilië desastreuze gevolgen, was de wedstrijd van woensdag dor en onaantrekkelijk. Ja, hij was spannend, dat is het modewoord tegenwoordig. Zo spannend dat we elkaar af en toe in de arm kunnen knijpen, dat niemand naar het toilet durft om dat ene moment niet te missen.


Ergens is het nog te begrijpen ook: de WK-finale wil geen speler missen. Maar moet dan alles op de schop voor de zege? Van Gaal viel, na het uitstapje van 4-3-3 in sommige tweede helften en tegen Costa Rica, terug op zijn oude, vertrouwde 5-3-2. Vanuit de tactische korsetten ontsnapte pas vanaf de tweede helft weer wat adem, met pufjes. Eens moest er toch iemand een doelpunt maken? Nee hoor.


Messi wist zich meestal omsingeld, met Nigel de Jong een uurlang als hoofdcipier. Wonderbaarlijk snel was De Jong hersteld van een scheurtje in de liesstreek. Nu dreigde weer een blessure voor Sneijder, die een belachelijke schop op de enkel kreeg van Demichelis. Scheidsrechter Cakir gaf niet eens de gele kaart, in dit toernooi waarin de toch al zo schaarse aanvallende pion te weinig bescherming krijgt.


De tweede helft, iets opener, gaf de rentree te zien van rechtsachter Janmaat, die zijn plaats na het duel met Chili verloor. Hij viel in voor de geblesseerde Martins Indi. Alleskunner Kuijt verhuisde weer naar links. En na een uur verscheen Jordy Clasie ten tonele, als vervanger van De Jong. Hij was de enige veldspeler die nog geen speeltijd had in de selectie van Van Gaal. Clasie heeft flair, dat was tenminste al iets in deze wedstrijd van erbarmelijk niveau.


In de verlenging, met Huntelaar na tien minuten als vervanger van Van Persie, was Oranje iets beter dan de tegenstander. Zo was daar het eerste schot op doel, van de te zelfzuchtige Robben, recht op Romero. Maar een doelpunt, dat zou wat veel zijn gevraagd. Strafschoppen zouden het worden. Daarin bleek dat het niet altijd feest kan zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden