Na feest volgt de pijn in Portugal

De overwinning van de centrum-rechtse PSD luidt een periode in van keiharde saneringen. De kiezers hebben vooral hun teleurstelling in de politiek laten blijken.

AMSTERDAM - Zelden zal een overwinningsroes zo kort hebben geduurd als die van Pedro Passos Coelho, zondagavond de grote winnaar van de Portugese parlementsverkiezingen. De beoogde nieuwe premier van Portugal en leider van de centrum-rechtse PSD staat immers een weinig benijdenswaardige megaklus te wachten.

Passos Coelho moet zo snel mogelijk op zoek naar een coalitiepartner, zodat zijn regering een werkbare meerderheid kan krijgen. Ook moet de 46-jarige econoom het vertrouwen zien te herstellen van zijn landgenoten en de internationale financiële markten in de Portugese regering.

Maar vooral zal Passos Coelho moeten voldoen aan de strenge eisen van het IMF en de Europese Unie, die samen 78 miljard euro steun hebben toegezegd om het Zuid-Europese land van een bankroet te redden. Het gaat om draconische bezuinigingen en hervormingen die alle 10 miljoen Portugezen diep in hun portemonnee gaan voelen.

Nu lijkt de eerste opdracht van Passos Coelho veruit de makkelijkste te worden. Paulo Portas, de leider van de CDS-PP, de meest rechtse van alle Portugese politieke partijen, heeft al aangegeven met de Sociaal-Democratische Partij (PSD) van Passos Coelho te willen samenwerken. Samen hebben de PSD en de CDS-PP, de derde politieke macht in het land, een comfortabele meerderheid van 129 van de 230 zetels in de Asamblea de la Republica, het Portugese parlement.

Al lastiger zal Passos Coelho, die opgroeide in Angola en geen serieuze bestuurlijke ervaring heeft, het krijgen om de Portugezen weer voor hun volksvertegenwoordigers te winnen.

Natuurlijk, bijna 39 procent van zijn landgenoten bracht zondag zijn stem uit op de hertrouwde dokterszoon Passos Coelho. Maar niet vergeten moet worden dat de uittredende socialistische premier José Socrates, die in 2005 en 2009 werd gekozen en lange tijd enorme populariteit genoot, electoraal nu zo genadeloos is afgestraft dat de 53-jarige prompt zijn afscheid uit de politiek heeft aangekondigd.

Maar belangrijker nog: een recordaantal Portugezen (41 procent) nam niet eens de moeite naar de stembus te gaan. Ongetwijfeld zullen velen net zo hebben gedacht als de bekende dichter en oud-europarlementariër Vasco de Graça Moura, die zich vlak voor de verkiezingen afvroeg: 'In hoeverre is de stemming relevant? Is het niet zo dat de toekomst al bepaald is door schuldeisers als het IMF? Loont het de moeite te gaan stemmen?'

Of zoals een vakbondsleider het verwoordde: 'Deze verkiezingen waren als het opruimen van een zolder; je verschuift wat dingen van de ene kant naar de andere kant, het ziet er wat anders uit, er ligt weer iets minder stof, maar uiteindelijk blijft dezelfde rommel staan.'

Sommige Portugezen gingen zelfs nog verder in hun ongenoegen over de verkiezingen: zij sloten stembureaus af met kettingen. In Cabril, in de noordelijke gemeente Castro Daire, werden zelfs honderden bijen in het kieslokaal losgelaten.

Ook de daders van die opmerkelijke actie zal Passos Coelho moeten overtuigen dat hij met zijn beoogde aanpak van de economische crisis - stevig snoeien in de welvaartsvoorzieningen, zonder extra belastingen te heffen - aan de strenge IMF-voorwaarden denkt te kunnen voldoen en Portugal uit de huidige recessie zal weten te helpen.

Maar wel in de wetenschap dat ook de twee miljoen Portugezen die onder de armoedegrens leven, eenvijfde van de bevolking, flink zullen bloeden.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden