Na enkele bloedige uren komt de schok van Boris: géén premier

Zijn haar was gekamd, zijn toon was ernstig en zijn mededeling een schok: Boris Johnson wil geen premier worden van het Verenigd Koninkrijk. Volgens hem moet de volgende leider van de Conservatieve Partij iemand zijn die eenheid kan brengen in het verdeelde land. 'En die persoon zal ik niet zijn.' Nadat de Britten hadden gekozen voor de door hem bepleite Brexit gold hij als absolute favoriet om David Cameron op te volgen, maar voor Johnson bleek het referendumresultaat een pyrrusoverwinning te zijn.

Boris Johnson tijdens de persconferentie waarin hij aankondigde zich niet kandidaat te stellen.Beeld afp

De aankondiging van de 52-jarige ex-burgemeester van Londen komt na enkele bloedige uren, waarin hij in zijn rug was gestoken door wapenbroeder Michael Gove en in zijn borst door Theresa May, nu de grote favoriet om te verhuizen naar 10 Downing Street. Aangespoord door zijn vrouw, die inmiddels is vergeleken met Lady Macbeth, had Gove donderdagochtend gezegd dat Johnson niet geschikt is om het land in deze zware tijden te leiden. Hij acht zichzelf wel geschikt voor deze schier onmogelijke taak.

Lees verder onder de video.

Ook May, de meest succesvolle minister van Binnenlandse Zaken, liet het niet na om haar stiletto ferm in de gewonde Johnson te plaatsen. Tijdens een rede had ze erop gewezen dat zijn jarenlange ervaringen heeft met onderhandelingen in Europa, waarbij ze veel bereikt zegt te hebben. Ze voegde eraan toe dat het enige wat Johnson heeft bereikt op het vasteland de aanschaf was van enkele Duitse waterkanonnen. En het gebruik van die waterkanonnen op de straten van Londen heeft ze hoogstpersoonlijk tegen gehouden.

Johnson is hiermee het slachtoffer geworden van zijn eigen succes. Zijn inschatting was dat de Brexiteers de volksraadpleging nipt zouden verliezen, waarna hij de gewonde Cameron zou kunnen opvolgen. Het premierschap is al sinds zijn jongere jaren zijn grote ambitie. Vorig jaar stond hij ook al klaar om zijn oude studievriend op te volgen, maar tegen alle verwachtingen won Cameron de parlementsverkiezingen. Het EU-referendum vormde een herkansing voor de populaire Johnson.

Maar Cameron nam vrijdag meteen wraak door af te treden en de gifbeker door te geven aan zijn gedoodverfde opvolger. Die wist daar geen raad mee. Het eerste teken was misschien dat Johnson zaterdag een potje ging cricketen. Twee dagen later kwam hij met een snel geschreven blauwdruk, een artikel in the Daily Telegraph dat snel werd afgeserveerd als fabeltje. In het Lagerhuis noemde partijgenoot en oud-minister Alan Duncan, een Cameroon, Johnson spottend 'Silvio Borisconi'.

Johnson werd achtervolgd door de halve waarheden die het Brexit-kamp tijdens de campagne had verspreid, zoals het bedrag van 350 miljoen pond dat de Britten wekelijks kwijt zouden zijn aan de Europese Unie. Tevens werd bekend dat hij pas op het laatste moment had beslist om campagne te gaan voeren voor een Brexit, hetgeen mensen het idee gaf dat er opportunisme in het spel was. Uiteindelijk werd hij slachtoffer van het oude adagium in de Conservatieve partijpolitiek dat de breker betaalt en dat de favoriet nooit wint.

Boris Johnson toch niet in race om Cameron op te volgen

Boris Johnson, die aan het roer van de Brexit-campagne stond, heeft vanmiddag in een toespraak gezegd niet mee te doen aan de strijd om de positie van David Cameron. Eerder vandaag stelden Michael Gove, beoogd tweede man van Johnson, en Theresa May zich wel kandidaat. Lees hier verder.

Boris Johnson op campagne.Beeld Patrick van IJzendoorn

De favorieten voor Camerons opvolging zijn nu May, Gove en de relatief onbekende Brexiteer Andrea Leadsom. Binnenkort is er een eerste stemming binnen de fractie waarna de partijleden het laatste woord krijgen. De nieuwe premier krijgt het zwaar. Hij of zij moet de partij bijeenhouden, het koninkrijk bijeenhouden en een goed akkoord sluiten met de Europese Unie. De twee dames hebben de beste papieren om de zooi op te ruimen die de mannen ervan gemaakt hebben. Johnson voorop.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden